Dubai dünyaya krizi hatırlattı

Dubai dünyaya krizi hatırlattı
Dubai dünyaya krizi hatırlattı

Dubai?nin borçlarını ertelemesi dünya borsalarında paniğe neden oldu. Özellikle bu ülkeden tahvil alıp, kredi sağlayan uluslararası dev bankaların hisselerine satış geldi. FOTOĞRAF: REUTERS

Gösterişli büyüme modeli ile tanınan Dubai'nin borçlarını ödeyememesi 'kriz bitmedi' paniği yarattı. Dubai ile çalışan banka ve şirket hisselerinden kaçış hızlandı

DUBAİ - Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) en büyük ikinci emirliği olan Dubai’nin ağır borç yükünü erteleme talebi, global finansal kriz korkularını yeniden canlandırdı. Dubai World şirketinin borçlarını ödemeyi erteleyeceği açıklaması dün de etkisini sürdürdü. Türk piyasalarının Kurban Bayramı nedeniyle kapalı olması bir şans olarak yorumlanırken, özellikle Asya borsalarında çok ciddi kayıplara neden oldu. 
Dubai’nin hızlı kalkınmasında önemli bir rol edinen ve hükümetin sahip olduğu Dubai World ile bu şirkete bağlı Nakheel önceki gün, yeniden yapılanmanın ilk adımı olarak milyarlarca dolarlık borcunun ertelenmesini isteyeceğini açıkladı. Yapılan açıklamalara göre Dubai World’ün, ağustos ayı itibariyle 59 milyar dolar borcu bulunuyor ve bu borcun ödemelerinin mayıs ayına kadar ertelenmesi talebinde bulunuyor. Dubai’nin toplam borcu ise 80 milyar dolar.

Panik düğmesine yeniden basıldı
Borç erteleme talebi, palmiye ağacı şeklindeki adayı inşa eden Dubai World’ün yan kuruluşu emlak şirketi Nakheel için de geçerli. Nakheel aynı zamanda “The World” (Dünya) projesinin arkasındaki şirket olarak da biliniyor.
Dubai şirketlerinin borç erteleme talebini yorumlayan Westpac Global Markets Group’dan uzman Robert Rennie, “Bu, kredi krizinin unutulduğu, ancak geçmediğini gösteren önemli bir hatırlatma” dedi. Hong Kong’da Fulbright Securities şirketinin genel müdürü Francis Lun da, “Panik düğmesine yeniden basıldı” diye konuştu. 

Hesapsız harcama eleştirisi
Uzmanlar, yabancı sermaye ve dev inşaat projelerine dayanan gösterişli büyüme modelinin bedelini ödeyen Dubai’nin, BAE’nin en büyük emirliği ve petrolün en fazla üretildiği Abu Dabi’den finansal destek almasını beklediklerini söyledi.
Buna karşın Financial Times gazetesi Dubai’yi hesapsız harcamaları ve bu yüzden gelinen borç ödeyememe ve erteleme durumu yüzünden eleştiren bir yazıyı yayınladı.  

Banka kayıpları korkutuyor
Bankacılık kaynaklarına göre, uluslararası bankaların Dubai World şirketinde 12 milyar doları risk altında bulunuyor. Bu yüzden dün Dubai’ye büyük kredi açan HSBC’nin hisseleri yüzde 7’den fazla ve Standard Chartered’ın da yüzde 6 geriledi. Goldman Sachs’ın ilk tahminlerine göre, Orta Doğu’da önemli operasyonlar yürüten HSBC ile Standard Chartered, sırasıyla 611  ve 177 milyon dolar zarar edebilir.

Japonya, Kore risk altında
Japonya’nın üç numaralı bankası Sumitomo Mitsui Financial Group’un da zararı birkaç yüz milyon dolara çıkabilir. Güney Kore hükümeti de, ülkenin finansal kurumlarının Dubai’de sadece 88 milyon dolarının risk altında olduğunu açıkladı. Dubai’nin son dönemdeki kalkınmasında önemli rol oynayan Japon, Güney Kore ve Avustralya inşaat firmalarının da güç duruma düşebileceği yorumları yapılıyor.

Asya ve ABD borsaları etkilendi
Dubai’nin borç erteleme talebi bu ülkeye büyük kredi açan Asya’daki borsalarda büyük değer kayıplarına neden oldu. Asya’da Tokyo Borsası yüzde 3.2, Avustralya yüzde 2.9, Şanghay Borsası yüzde 2.4, Hong Kong Borsası yüzde 4.8 ve Güney Kore Borsası yüzde 4.7 değer kaybetti. Güne düşüşle başlayan Avrupa borsaları ise kapanışa yakın toparlanarak artıya geçti. İngiltere borsası yüzde 1.39, Almanya yüzde 1.69 yükseldi. ABD borsaları ise güne sert düşüşle başladı. Dow Jones Endeksi ilk bir saatin sonunda yüzde 1.07 Nasdaq ise yüzde 1.15 oranında değer kaybına uğradı.
Öte yandan, uluslararası piyasalarda ham petrol fiyatları Dubai’deki gelişmeler nedeniyle 74 doların altına geriledi. (Radikal/aa)