'Dünya piyasalarında yaşanan dalgalanma Japonya kaynaklı'

Açık Toplum Enstitüsü'nün kurucusu Amerikalı spekülatör George Soros Türkiye'de ve dünyada piyasaları etkileyen son dalgalanmanın Japonya kaynaklı olduğunu belirterek, "Amerika'daki faiz artırımlarının etkisi henüz hissedilmedi" diye konuştu.

İSTANBUL - Açık Toplum Enstitüsü'nün kurucusu Amerikalı spekülatör George Soros Türkiye'de ve dünyada piyasaları etkileyen son dalgalanmanın Japonya kaynaklı olduğunu belirterek, "Amerika'daki faiz artırımlarının etkisi henüz hissedilmedi" diye konuştu. George Soros, İstanbul'da Açık Toplum Enstitüsü Türkiye Temsilciliği'nin düzenlediği basın toplantısında siyasetten ekonomiye çeşitli konularda görüşlerini dile getirdi. Soros'un görüşleri şöyle:
DALGALANMA DIŞ KAYNAKLI: Türkiye'yi etkileyen ekonomik dalgalanma dış kaynaklı. Tüm piyasalarda değişen oranlarda dalgalanma görülüyor. Bunun temelinde Japon Merkez Bankası'nın ülke piyasasına 32 trilyon yen sürmesi var. Bu para Japonya'da kalmadı. Yatırımcılar bu piyasadan borçlandı ve para tüm dünyaya yayıldı. Bono olarak, hisse senedi olarak yatırıma dönüştü. Şimdi de Japon Merkez Bankası bu likiditeyi çekmeye başlayınca da dalgalanma ortaya çıktı. Bu 32 trilyon yenin 22 trilyon yenlik bölümü çekildi. Piyasalar mayısta bu nedenle sallanmaya başladı. Ancak paranın büyük kısmı çekilmiş olmasına rağmen yine de artçı şokları görmeye devam edeceğiz.
ABD ETKİSİ HENÜZ GÖRÜLMEDİ: Amerika Birleşik Devletleri'nde Merkez Bankası'nın faizleri artırması ilk olarak konut piyasasında kendisini gösterdi. Bunun ardından ise tüketici talebi ve davranışı etkilenecek. Bu da dünya piyasalarına yansıyacak. Yani Merkez Bankası'nın son faiz artırımının etkileri henüz dünya piyasalarında görülmedi. ABD'de tasarruf eğilimi olması gerekenin 5 puan daha altında. Burada da bir denge oluşacak. Amerikan ekonomisinde önümüzdeki dönemde bir yavaşlama göreceğiz, ancak bir ekonomik kriz yaşanması ise söz konusu değil.
YTL'NİN DEĞER DÜŞÜŞÜ BİR DÜZELTMEDİR: YTL'nin değerinin düşüşü ve faizlerdeki artış bir piyasa düzeltmesidir. Paranız aşırı değerliydi, piyasa bunu kendisi düzeltti. Bu bence hiç de kötü bir şey değil. Böylece ülkenizin rekabet gücü artacak.
TÜRKİYE SEÇİM SEZONUNA GİRDİ: Türkiye'deki piyasaların diğer piyasalara göre daha fazla etkilenmesinin nedeni yaşanan belirsizliktir. Piyasalar belirsizliği sevmez. Türkiye'de bir politik belirsizlik var. Önünüzde cumhurbaşkanlığı seçimi ve genel seçimler bulunuyor. Yani Türkiye bir anlamda seçim mevsimine girdi. Ancak seçimlerden vazgeçmeden de belirsizlikten kaçamazsınız. AB görüşmeleri de belirsizliklerle dolu bir süreç. AB'de Türkiye ile görüşmelerin kesilmesini isteyen güçler olabilir. Umarım Avrupalılar Türkiye ile görüşmelerin önemini anlarlar. Görüşmelerin ticaretle ilgili bölümlerinin Kıbrıs konusu çözümleninceye kadar başlamaması düşünülebilir.
BUSH'A KARŞIYIM: Bush yönetimine karşıyım ve kendisini her zaman eleştiriyorum. Çünkü bizi asılsız iddialarla teröre savaş ilan ederek yanılttı. Açık topluma ve demokrasiye zarar verecek bir olay bu. Bizi Irak'ta bitmeyecek bir savaşın içine soktu. Ancak Amerika'da demokratik kurumlar hâlâ ayakta. Bu nedenle de ülkemizin yapılan yanlışları düzeltme şansı bulunuyor. Ancak yönetimin dünya üzerindeki karışıklık olan ülkelerde vakfımızı başarıyla koruduğunu da söylemeliyim. Dışişleri Bakanlığı bir tek Özbekistan dışında her ülkede çok iyi bir performans gösterdi. Zaten Özbekistan'da Kerimof tüm vakıfları ülkeden çıkardı.
DEVRİMLERİ SEVMEM: Devrimleri sevmem. Çünkü devrimler demokrasiyi beraberinde getirmez. Demokrasiye çok uzun ve zahmetli bir yolla ulaşır. Biz vakıf olarak yalnızca Gürcistan'daki olaylarda vardık. Başkan Şevarnadze rüşvete ve yolsuzluğa karşı bir kampanya başlatmıştı. Biz de kendisini destekliyorduk. Ancak Gürcistan'da bu işin başı polisti. Şevarnadze çekindiği için polisin üzerine gidip işi sonuna kadar götüremedi. Kampanyada yer alan Şaakaşvili ve diğer Gürcistanlılar ayrılıp siyasi parti kurdu. Seçime girdiler ve kazandılar. Biz işin içindeydik.
ALEYHİMİZDEKİ İDDİALAR RUS PROPAGANDASI: Gürcistan ve Ukrayna'da halkın kendi istediği yönetimi seçmesi Rusya Devlet Başkanı Putin'i rahatsız etti. Halkın böyle istemi olabileceğini kabul etmedi. Şevarnadze'nin de iktidarı kaybettiği için beni suçlaması normaldi. Ama biz hiçbir yeri karıştırmıyoruz. Bu tür iddialar Rus propagandası.
TÜRKİYE ÇOK ADIM ATTI: Türkiye 1999'daki ilk ziyaretimden bu yana açık ve demokratik bir toplum olma yolunda çok önemli adımlar attı. Bunların devamı gerekir. AB görüşmelerinin bu gelişimde rolü büyük. Ancak açık toplum gelişmeye açık ama mükemmel olmayan bir toplum demektir. Bu anlamda Türkiye'nin yapacağı çok iş var nasıl ki ABD'nin yapacağı çok iş olduğu gibi.
400 MİLYON DOLARI NEDEN HARCIYORUM?: Türkiye'deki projeler için beş yılda 8 milyon dolar harcadım. Dünyada ise her yıl yaptığım harcama 400 milyon dolar. Bu parayı neden harcıyorum? Macaristan'da bir Yahudi olarak doğdum. Nazilerin bizi Auschwitz'e göndermelerinden babamın bizi kaçırması sayesinde kurtulduk. Londra'da eğitim aldım. Karl Popper'ın öğrencisi oldum ve hayat felsefem şekillendi. Bu sayede para kazandım ve harcıyorum.