Düşük bütçe açığında 31 yıllık rekor

Türkiye bütçesinde bu yıl, 1975 yılından bu yana en düşük açık yaşanacak. Yılbaşında 14 milyar YTL olarak öngörülen bütçe açığı 3 milyar YTL olarak revize edildi.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Türkiye bütçesinde bu yıl, 1975 yılından bu yana en düşük açık yaşanacak. Yılbaşında 14 milyar YTL olarak öngörülen bütçe açığı 3 milyar YTL olarak revize edildi. Bütçe açığındaki iyileşme, vergi gelirleri ve vergi dışı gelirlerin hedefi 11.9 milyar YTL aşmasıyla sağlandı.
Hükümet 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi'nde 174.3 milyar YTL harcama, 160.3 milyar YTL gelir ve 13 milyar 996 milyon YTL de açık öngördü. 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi TBMM'ye sunulurken, 2006 bütçe hedefleri ve temel ekonomik hedefler de revize edildi.
Buna göre, yıl sonunda bütçe harcamaları hedefi 900 milyon YTL aşarak 175.2 milyar YTL'ye ulaşacak. Buna karşılık bütçe gelirleri ise hedefi 11.9 milyar YTL aşarak 160.3 milyardan 172.2 milyar YTL'ye yükselecek. Bunun sonucunda bütçe açığı da yıl başındaki tahmine göre 11 milyar YTL daralarak 13 milyar 996 milyon YTL'den 3 milyar 46 milyon YTL'ye düşecek. Bir başka ifadeyle, 2005'te gayrisafi milli hasılanın (GSMH) yüzde 1.3'ü seviyesinde olan bütçe açığı, bu yıl gayrisafi milli hasılanın yüzde 0.5'i seviyesine düşecek. Bütçe açığındaki bu rakam, gayrısafi milli hasılanın yüzde 0.23'ü seviyesinde kalan 1975 bütçesinden bu yanaki en iyi bütçe performansı anlamına geliyor.


Büyütmek için tıklayınız

Bütçe dengesindeki iyileşme Maliye Bakanlığı tanımlı faiz dışı fazla hedefini de yukarı çekti. Yılbaşında 32.3 milyar YTL öngörülen faiz dışı fazla hedefi 11.1 milyar YTL'lik iyileşme yapılarak 43.2 milyar YTL olacak şekilde revize edildi.
Gider artışına tasarruf freni
2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi'nde personel giderleri ile memurlar için devlet tarafından ödenen sosyal güvenlik primlerinde hedef 1.7 milyar YTL aşıldı. Yeşil kartlıların tedavi giderleri ve diğer sağlık harcamalarındaki artış nedeniyle cari giderler de hedefin 1.7 milyar YTL üzerine çıktı. Ayrıca, mal ve hizmet alımları ile Toprak Mahsulleri Ofisi gibi kurumlara yapılan sermaye transferleri kaleminde de sırasıyla 600 milyon ve 800 milyon YTL'lik artışlar yaşandı.
Böylece, bütçenin bazı giderlerinde hedef 4.8 milyar YTL aşıldı. Hükümet, bütçenin bazı gider kalemlerindeki bu artışları Uluslararası Para Fonu'nun da (IMF) talebiyle yine diğer bazı gider kalemlerinde sağlanan tasarrufla dengeledi.
Bu çerçevede, Maliye Bakanlığı'nın çeşitli amaçlarla kullanımı için ayrılan 1.7 milyar YTL'lik ödeneğe hiç dokunulmadı. Bir o kadarlık tasarruf da yatırım harcamalarında yapıldı. Diğer kalemlerle birlikte toplam 3.9 milyar YTL tutarında tasarruf sağlanmasıyla, toplam giderlerde yaşanan artış 900 milyon YTL'de kaldı.
Vergi ve Uzanlardan tahsilat
Bütçe gelirlerinde ise hedefin 11.9 milyar YTL aşılmasıyla sağlanan iyileşmenin 5.4 milyarı vergi gelirlerinden, 6.2 milyarı da vergi dışı gelirlerden kaynaklandı.
Vergi indirimi dolayısıyla kurumlar vergisi gelirleri yıl başında öngörülenin yaklaşık 2 milyar YTL altında kalırken, gelir vergisi stopajındaki 2.4 milyarlık, ithalde alınan KDV ve gümrük vergilerindeki 3.3 milyarlık ve banka sigorta muameleleri vergisindeki 740 milyon YTL'lik artışlarla vergi gelirleri hedefi aşıldı.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satılan Telsim gelirlerinden, Uzanların geçmiş vergi borçlarının tahsil edilmesi gibi etkenler de bütçenin performansına olumlu katkı yaptı.
Ancak, 2006 yılında bütçede sağlanan söz konusu iyileşme 2007 yılında korunamayacak. 2007 bütçesinde 16.7 milyar YTL açık verilecek. Açıktaki bu artışın 6.6 milyarı faiz harcamalarından kaynaklanıyor. 2007 yılı bütçesinde Maliye Bakanlığı'nın cari transferler kaleminde yaşanan 10 milyar YTL'lik artış dikkat çekiyor.
Bu arada, Uluslararası Para Fonu heyeti, çalışmalarını tamamlayarak Türkiye'den ayrıldı. Edinilen bilgiye göre, IMF Türkiye Masası Şefi Lorenzo Giorgianni başkanlığındaki heyet, iki haftalık temaslarını önceki akşam tamamladı. Stand-by düzenlemesi çalışmaları kapsamında 9 Ekim 2006'dan bu yana İstanbul ve Ankara'da temaslarda bulunan IMF heyeti, dün Türkiye'den ayrıldı. Heyet ile görüşmelerde, bu hafta Meclis'e sunulan 2007 bütçe tasarısı ve maliye politikalarında tam mutabakata varıldığı, yüzde 6.5 faiz dışı fazla hedefinin de sürdürüleceği belirtildi. Görüşmelerde temel yapısal konularda ve makroekonomik çerçeve üzerinde de görüş birliği sağlandığı öğrenildi.