Ekonomide 'güneş yanığı' korkusu

Ekonomide 'güneş yanığı' korkusu
Ekonomide 'güneş yanığı' korkusu
Güneş fırtınalarının artması uzmanları korkutuyor. 152 yıl önce telgraf ağlarını çökerten patlamalar artık günlük hayatın her alanını tehdit ediyor. İletişim sistemleri çökebilir, elektrik verilemeyebilir. Bu kötü senaryonun maliyeti ise 2 trilyon dolar!

NASA uzmanları ‘güneşin uyanması’ olarak tanımlıyor ve 1859 yılını hatırlatıyor. O yıl gerçekleşen ve bilinen insanlık tarihinin en büyük güneş fırtınası telgraf sistemi ağlarını harap etmişti. Şimdi güneşte yeniden hareketlenme var ancak insanlığın elinde sadece telgraf ağları yok. Cep telefonu, uydu yayını, ATM ve başlı başına internet… Daha onlarca günlük hayatın vazgeçilmezi son güneş rüzgârlarının gazabına uğrayabilir. 

Bu kâbus senaryosunun şimdi bilançosu da var. Financial Times gazetesi yayımladığı raporda olası güneş fırtınalarının olası ‘Solar Katrina’ gibi dev boyutlara ulaşması durumunda oluşacak maliyetin tüm dünyaya 2 trilyon dolar olarak yansıyacağını hesapladı. 

Bu senaryoda uydular zarar görecek, tüm dünyada elektrikler ve iletişim ağları kesilecek, uçakların radar sistemleri bozulacak. Böylece havalimanlarındaki radar sistemleri bozulacak ve elektrik kesintileri de kaçınılmaz olacak. Uzmanlara göre son gelişmeler ışığında, güneş tsunamisi ve ‘Kuzey Işıkları’nın yer değiştirmesi gibi olaylar dünyanın manyetik alanını doğrudan etkileyebilir. 

İki farklı görüş 
Konu ile ilgili farklı görüşleri yansıtan Yahoo News’ta yer alan bir haberde ise uzmanların bazılarının öngörüleri ‘kıyamet’i tanımlıyor gibi. Astronom Dave Reneke “Son 100 yılın en şiddetlisi olacak güneş fırtınaları, özellikle havacılık şirketleri, iletişim şirketleri ve GPS sistemiyle çalışan herkes tarafından çok ciddiye alınmalı” diyor. NASA’nın Helyofizik Bölümü Direktörü Dr. Richard Fisher da, bu güneş patlamalarının tüm sağlık, acil durum ve milli güvenlik sistemlerini devredışı bırakacağını, bu nedenle acilen sistemlerin yenilenmesi gerektiğini belirtiyor. 

Daha soğukkanlı bakış açısını yansıtan uzmanlar da mevcut. Avustralya İyonosferik Tahmin Dairesi yöneticisi Dr. Phil Wilkinson büyük patlamaların meydana gelmesinden en az 4-5 saat önce haberdar olduklarını, sistemleri bir süre ‘emniyetli mod’a getirerek arızaların önüne geçileceği inancında.

1859’da neler oldu
Kaynaklara göre “152 yıl önce yaşanan ‘büyük güneş fırtınası’nda 24 saat içinde Kuzey Amerika genelinde birçok noktada gökyüzü kırmızı , yeşil ve mor renklerle parlamaya başladı. Madenciler gecenin bir yarısı işe gitmek için uyandı, gazeteler Küba’ya kadar uzanan bir bölgede Kuzey Amerika’da gündüz yaşandığını yazdı.” 1972 yılındaki fırtına nedeniyle ABD’nin Illinois Eyaleti’ndeki telefon hatları çökmüş, 1989 yılındaki fırtına ise Kanada Quebec’te elektrik kesintisine neden olmuştu. ( Ekonomi Servisi)

bigPara.com