Elektrik sıkıntısı zamla aşılacak!

Elektrik üreticisi özel sektör temsilcileri, dört bakanla enerji zirvesinde buluştu. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarına zam yolda.

ANKARA - Enerji sektörünün sorunlarını çözmeye çalışan hükümetin ibresi zamlara döndü. Elektrik ve doğalgaz zammı yolda. Doğalgazda daha önce yüzde 5 civarında olan zamların bu kez daha yüksek olması bekleniyor.
Haziran ayında Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgesi'ndeki 13 ilde saatlerce süren elektrik kesintisiyle gündeme oturan elektrik sektöründeki sıkıntıları görüşmek üzere dört bakan dün bir araya geldi. Şener'in başkanlığında yapılan ve Bakanlar Kurulu nedeniyle ara verildikten sonra devam edilen toplantıya Devlet Bakanı Ali Babacan, Enerji Bakanı Hilmi Güler ve Maliye Bakanı Kemal Unakıtan katıldı. Toplantıda Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarı Ahmet Tıktık, Hazine Müsteşarı İbrahim Çanakcı, Maliye Bakanlığı Müsteşarı Hasan Basri Aktan ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Müsteşarı Sami Demirbilek de hazır bulundu.
Sektörde yaşanan sıkıntıların nedenleri ve sektörün beklentileri hakkında bakanlara bilgi veren bürokratlar, seçenekleri anlatarak toplantıdan ayrıldı. Toplantıda, elektrik üretim maliyetini düşürmeye dönük, 'TRT payı, iletim bedeli, doğalgazdaki özel tüketim vergisinin (ÖTV) kaldırılması' konularının yanı sıra Hazine'nin gelir hedefi dikkate alınarak doğalgaz ve elektriğe zam konuları ele alındı. Doğalgaz fiyatı üstündeki uluslararası piyasalardan ve petrol fiyatının artmasından kaynaklanan zam baskısı, BOTAŞ'ın elini kolunu bağlıyor. Doğalgaza zam yapılması da ÖTV kaldırılsa bile elektriğe zam yapılmasını zorunlu kılacak. Enerji Bakanlığı, toplantıda TRT payı veya ÖTV gibi girdilerde herhangi bir azalma olmadığı takdirde, elektriğe ilk aşamada yüzde 5'lik zammın kaçınılmaz olduğu görüşünü dile getirdi.
Kararı Erdoğan verecek
Toplantıda doğalgaz ve elektriğe yapılması olası zamların enflasyona etkisi de değerlendirilirken, herhangi bir elektrik zammının yıl sonu enflasyon hedefini olumsuz yönde etkileyeceği ifade edildi. Konunun kritik aşamada olduğuna dikkat çeken yetkililer, kararı Başbakan Tayyip Erdoğan'ın vereceğini belirttiler.
Özel sektör elektrik üreticilerinin sorunlarının ele alındığı perşembe günkü 'elektrik zirvesinde' elektrik üreticileri, Enerji Bakanı Hilmi Güler'e doğalgaza bağımlılıktan yakınırken, Güler özel sektöre 'Kamudaki barajları alın' teklifinde bulundu. Bakan Güler'in bu konuda özel sektör temsilcilerine, "Elektrik Üretim A.Ş.'deki (EÜAŞ) barajları ÖİB'ye devredeceğiz, siz de bu barajları alın, böylece kaynak çeşitliliği yaratın" dediği kaydedildi.
Özel sektördeki elektrik üreticilerinin sorunlarının ele alındığı geçen perşembe günü yapılan 'elektrik zirvesinde', ilk aşamada 'serbest piyasa kurallarının uygulanmasına' yönelik kararlar çıktı.
Elektrik zirvesi sonrasında Güler'in A grubu çalışmalar diye açıkladığı çalışmada, 'Dengeleme Uzlaştırma Yönetmeliği'nin (DUY) 1 Ağustos 2006'dan itibaren uygulanmaya başlaması, yan hizmet sözleşmelerinin yapılması, EÜAŞ'a ait 60 civarında santralın Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devri' gibi sektörde serbest piyasa kurallarının işlemesine yönelik çalışmalar var.
Sektörün borsası olacak
Özel sektör, kamu tekeli kalkmadan DUY'un uygulanmasının kendilerine yarar sağlamayacağını belirtiyor. Bir anlamda sektörün 'borsası' görevini üstlenecek DUY ile elektrik üreten özel ve kamu üretim santrallarında saatlik fiyat uygulamasına geçilmesiyle güvenliğin sağlanması ve özel sektöre kolaylık sağlanması planlanıyor. Sektör temsilcileri, elektrik üretiminde kamunun ağırlığı olduğu sürece DUY'un uygulamaya konulmasının anlamı olmadığı görüşünde.
TRT payı tartışılıyor
'ÖTV, TRT, iletim ücretleri' gibi sektörü kısa vadede rahatlatmayı sağlayacak, fakat Hazine'ye ek yük getirebilecek konular da zirvede görüşüldü. Bu çerçevede halen yüzde 2 olarak uygulanan TRT payının kaldırılması Hazine'ye yıllık yaklaşık 250 milyon YTL yük getirebilecek. Elektrik üretiminde ek maliyet getiren bir diğer kalem ise ÖTV. Halen 1000 metreküp başına 21 YTL ÖTV alınıyor. Bu kalemin sıfırlanması da yılda yaklaşık 150-200 milyon YTL'lik maliyet anlamına geliyor. Elektrik enerjisi satış tarifelerine, kilovat başına yüzde 1 üzerinden Elektrik Enerjisi Fonu dahil ediliyor. TEDAŞ tarafından yılda yaklaşık 90 milyon YTL aktarılıyor. Bu para, Enerji Bakanlığı aleyhine açılan uluslararası tahkim borçları için harcanıyor. Bunların yanı sıra elektrik enerjisi faturaları düzenlenirken de 'sanayi abonelerine yüzde 1, diğer abonelere yüzde 5 oranında belediye tüketim vergisi ve yüzde 18 oranında KDV'
ilave ediliyor. Yetkililer, belediye tüketim vergisinin ve KDV'nin kaldırılamayacağını vurguluyorlar.