Elektrikte zam yolda

Hükümet elektrik zammında köşeye sıkıştı. Elektrik toptan satış fiyatları, 1 Eylül 2006 tarihinden geçerli olmak üzere yüzde 23.9 oranında arttı.

ANKARA - Hükümet elektrik zammında köşeye sıkıştı. Elektrik toptan satış fiyatları, 1 Eylül 2006 tarihinden geçerli olmak üzere yüzde 23.9 oranında arttı. İktidara geldiği 2003 yılından bu yana elektrik fiyatlarına zam yapmamakla övünen hükümet, bir yandan enerji sektöründeki kamu şirketlerinin birbirlerine olan borçlarının milyarlarca dolara ulaşması, diğer yandan da elektrik toptan satış fiyatlarındaki yüzde 23.9'luk artış nedeniyle konut ve sanayide kullanılan elektrik fiyatlarında yüksek oranlı zam yapma zorunluluğuyla karşı karşıya geldi. Hükümetin izin vermesi durumunda Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (Tedaş), elektrik fiyatlarına yüzde 5 ile 7 arasında zam yapacak.
Elektrik toptan satış fiyatlarındaki rekor artışta, otoprodüktörlerin ve serbest üreticilerin elektrik fiyatlarının maliyetleri karşılamadığı gerekçesiyle üretimi kısması üzerine Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin (DUY) öngörülenden daha erken bir tarihte uygulamaya konulması etkili oldu.
DUY, Enerji Bakanı Hilmi Güler'in talimatıyla 1 Ağustos'ta uygulamaya konulmuş ve elektrik fiyatları arz ve talebe göre günlük belirlenmeye başlamıştı. Elektrik alım satımından sorumlu kamu şirketi Türkiye Elektrik Ticaret A.Ş. (Tetaş), dağıtımdan sorumlu kamu şirketi Tedaş'a verdiği elektriğe yüzde 23.9 zam yaptı. Böylece elektrik toptan satış fiyatı 8.63 YKr'den, 10.69 YKr'ye yükseldi.
Tetaş Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) başvurarak, döviz kurundaki artışlardan dolayı Tedaş ve 20 dağıtım bölgesine sattığı elektrikte zam talebinde bulundu. Başvuruyu değerlendiren EPDK, talebi olumlu karşıladı. Kurul kararı daha sonra Resmi Gazete'de yayımlanacak.
Tetaş, kararı çerçevesinde 1 Eylül 2006 tarihinden geçerli olmak üzere aralık ayı sonuna kadarki dört aylık sürede Tedaş'a elektriği zamlı tarifeden verecek.
Tüketici de etkilenebilir
EPDK her yılbaşında Tetaş'ın tarifesini yeniden onayladığı için, 1 Ocak 2007 tarihinde tekrar bir durum değerlendirmesi yapılacak ve 2007 yılında uygulanacak elektrik fiyatını belirleyecek.
Tetaş'ın toptan satış fiyatlarını yüzde 24 oranında artırmasıyla Tedaş'ın elektrik maliyeti de bu oranda artmış olacak. Tedaş'ın elektrik maliyetindeki artışın konut ve sanayicilere yansıtılıp yansıtılmayacağını, yansıtılacaksa zammın ne kadar sürede yapılacağını siyasi irade belirleyecek. Bu konuda Enerji Bakanlığı'nda bir çalışma yapılarak, toptan fiyat artışının mali boyutu ortaya çıkarılacak ve alternatif öneriler hazırlanacak. Nihai kararı ise hükümet verecek. Hükümetin elektriğe zam kararı vermesi durumunda Tedaş'ın yapacağı zam oranının yüzde 5 ile 7 arasında değişeceği öne sürülüyor.
Erdoğan: Dönünce bakarız
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, dün ABD'ye hareketinden önce bir gazetecinin konuyla ilgili sorusu üzerine, "Enerji Bakanlığı değerlendirme yapacak. Sonra duruma göre zam olur yada olmaz. Şartlarımız elveriyorsa yapmaktan yana olmadığımızı daha önce de söyledim" dedi. Kendisi dönene kadar herhangi birşey yapılmayacağını belirten Erdoğan, "Döndükten sonra duruma göre kararımızı alırız" ifadesini kullandı.
Küçük artışlar bekleniyor
Hükümetin fiyat artışlarını tüketicilere yansıtma kararı alması halinde, bunun bir seferde değil zamana yayılarak küçük oranlı artışlar şeklinde yapılması bekleniyor. Fiyatlar tüketicilere yansıtılmadığı takdirde ise zaten şu anda birbirlerine milyarlarca dolar borcu olan enerji KİT'lerinin daha büyük sorunlarla karşı karşıya kalması kaçınılmaz olacak. Tedaş eğer fiyat farkını veremezse Tetaş da hem kamu elektrik üreticisi EÜAŞ'a, hem de otoprodüktörler ve diğer serbest elektrik üreticilerine paralarını ödeyemeyecek. Bu durumdaysa, elektrik üretiminin önemli bir bölümü doğalgazla üretildiği için Botaş hem EÜAŞ'dan hem de özel şirketlerden parasını alamayacağı için doğalgazda ithalat sıkıntısı başgösterecek.
Elektrik fiyatlarının maliyetlerin altında kaldığı gerekçesiyle bazı otoprodüktör ve serbest üreticilerin santrallarına kapatma kararı alması üzerine DUY 1 Ağustos'ta uygulamaya konulmuştu. Bakan Güler, sistemle sektörün sorununun çözüleceğini belirtmiş ancak fiyatların bu kadar artacağından söz etmemişti.