Enerjide çözüm kömürden çıktı

Türkiye, enerjide dışa bağımlılığı kömür rezervlerini harekete geçirerek azaltmayı hedefliyor. 'Türk tipi' yatırım olarak adlandırılan modelle Afşin-Elbistan'daki iki termik santralın yanına...

ANKARA - Türkiye, enerjide dışa bağımlılığı kömür rezervlerini harekete geçirerek azaltmayı hedefliyor. 'Türk tipi' yatırım olarak adlandırılan modelle Afşin-Elbistan'daki iki termik santralın yanına, 5 milyar dolarlık yatırımla iki santral daha kurulacak. Enerji Bakanı Hilmi Güler diğer iki santralın kömür üretim tesislerini modernize etmeyi de içeren yatırım projesinin "Cumhuriyet tarihinin en büyük projelerinden biri, hatta en büyüğü" olduğunu söyledi.
Devletten harcama yok
Hilmi Güler düzenlediği basın toplantısında, Afşin'de kurulacak C ve D santrallarıyla ilgili açılan ihale hakkında bilgi verdi. Güler'in verdiği bilgiye göre, santrallar için kamudan kaynak çıkmayacak. Özel sektörün santraldaki elektrik üretiminde kullanacağı kömürden devlet rödovans hakkını (Kârlı görülmediği için belli bir derinliğin üzerindeki madenlerin işletme sözleşmesi ile özel madencilik şirketlerine devredilmesi uygulaması) alacak.
Beş yılda kurulacak santral, daha erken bitirilirse, aradaki sürede rödovans bedelinin yüzde 50'si şirketten alınmayacak. 30 yıllığına verilecek santral işletimi, istenirse 50 yıla çıkarılabilecek. Güler, yatırım paketini Cumhuriyet tarihinin en önemli ve en büyük projelerinden biri olarak nitelendirirken, "Tevazuyla söylüyorum. Aslında en büyük de diyebiliriz" dedi. Güler, "Türkiye'nin altını üstüne getiriyoruz. Kömür, maden, jeotermal kaynaklarımızı yeryüzüne çıkararak devletimizin zenginliğine zenginlik katmak istiyoruz. Bu bizim yerli kaynaklara verdiğimiz önemin bir göstergesi. Elektrikte yüzde 52 olan yerli kaynak oranını yüzde 85'e yükselttik. Nasıl elektriğe zam yapmadığımızı soruyorlar. İşte böyle" dedi.
Enerji Bakanı Güler, "Cebimizden bir kuruş çıkmayacak. Yatırımcı rödovans karşılığı elektrik üretecek. Bundan sonra İrlanda modeli gibi Türk modelinden de söz edilecek" dedi.
Afşin-Elbistan havzasında yapılacak yatırımla Türkiye'nin elektrik üretiminin yüzde 18'inin buradan karşılanır hale geleceğini kaydeden Güler, C ve D santrallarının kurulmasının 5 yıl süreceğini bildirdi. Güler, en fazla elektrik veya elektrik karşılığı para veren ile erken bitirme taahhüdünde bulunanın ihaleyi kazanacağını belirtti.
Linyitin yüzde 40'ı
Hilmi Güler, bölgede yapılacak 5 milyar dolarlık yatırımla Türkiye'nin 8.3 milyar tonluk linyit rezervinin yüzde 40'ının kullanılır hale geleceğini söyledi. Türkiye'nin kömür rezervinin 2.8 milyar tonluk kısmının Afşin-Elbistan bölgesinde olduğunu vurgulayan Enerji Bakanı Hilmi Güler, şu bilgileri verdi:
"Burada sadece elektrik de elde etmeyeceğiz. Külünden çimento fabrikaları yararlanacak. En son teknoloji kullanılarak çevre kirliliği önlenecek. Bölge ağaçlandırılacak. Yapım sırasında 15 bin kişi çalışacak. Buradan 75 bin kişi geçinecek. Sürekli olarak da 8 bin 500 kişi istihdam edilecek. Bu yolla 40 bin kişi sürekli ekmek yiyecek. Kömüre ulaşmak için çıkarılacak toprak, 50 tonluk kamyonlarla, 100 milyon kamyon taşımasına karşılık gelecek. Hem parasal, hem operasyon büyüklüğü bakımından Cumhuriyet tarihinin en önemli yatırımlarından bir tanesi."
'Türk tipi yatırım modeli'
Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığını azaltabilecek kömürün yıllardır ihmal edildiğini kaydeden Enerji Bakanı Hilmi Güler, "Türk tipi yatırım modeliyle kömür sahalarını termik santralda kullanmak üzere ihaleye çıkıyoruz" dedi.
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürü Sefer Bütün de ihalelerin yerli ve yabancı tüm şirketlere açık olduğunu söyledi. Bütün, C ve D santralı için başvuran şirketlerle 14 Eylül'de bilgilendirme, 22 Kasım'da açıklama toplantısı yapacaklarını, 23 Ocak 2007'de de teklifleri alacaklarını söyledi. Çöllolar kömür sahasının işletmesi için açılan ihalede 7 Kasım'da tekliflerin alınacağını kaydeden Bütün; B santralına yıllık 17 milyon ton kömür verecek saha için aralarında Akson, Japon Hitachi ve Türk-Rus ortaklığı olan Limeks'in bulunduğu beş şirketin şartname aldığını açıkladı. Bütün, 25 yıldır üretimde olan A santralının da Dünya Bankası kredisiyle rehabilite edileceğini söyledi. Bu iş için 10 Ekim'de son tekliflerin alınacağını belirten Bütün; Demir Eksport, Unit Int., Doğuş, Köseoğlu Maden ve Özdoğu'nun şartname aldığını kaydetti.