Enerjide operasyon

Bakan başlatmıştı
Enerji Bakanı Güler'in Teftiş Kurulu'nu harekete geçirmesi üzerine Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ne (EÜAŞ) yönelik soruşturma sürüyor: Bir milletvekilinin kardeşi dahil 12 işadamı ile biri EÜAŞ ve biri de BOTAŞ yöneticisi altı bürokrat gözaltında.
Görevden uzaklaştırma
EÜAŞ'ın 1 yıllık faaliyetleri incelenerek toplanan bilgilere göre zanlılar, 'rüşvet', 'çete kurarak ihaleye fesat karıştırmak' ve 'görevi kötüye kullanmak'la suçlanıyor. Bürokratlar, tedbiren görevden uzaklaştırıldı.
Haber: DİLEK GÜNGÖR / Arşivi
SONER ARIKANOĞLU / Arşivi

ANKARA - 'Beyaz Enerji operasyonu'na konu olan yolsuzluklar nedeniyle çok sayıda bürokratı adli ve idari soruşturma yaşayan Enerji Bakanlığı'nda şimdi de EÜAŞ (Elektrik Üretim Anonim Şirketi) bombası patladı. Enerji Bakanı Hilmi Güler'in personel ve diğer kanallardan gelen şikâyet mektuplarını Teftiş Kurulu'na vermesiyle başlayan soruşturma polisin verdiği destek ile sonuçlandırılarak yargıya sevk edildi.
Aralarında AKP'li bir milletvekilinin kardeşi M.N. ve Aksa Enerji'nin sahibi C.K.'nın da bulunduğu 12 işadamı ile Botaş Genel Müdür Yardımcısı F.C, EÜAŞ Genel Müdürvekili Ö.P., EÜAŞ Genel Müdür Yardımcısı S.Ü. ile sekreteri, Daire Başkanı F.K., Şube Müdürü M.D. gözaltına alındı.
EÜAŞ'ın santral onarım ve temizlik ihalelerinin de bulunduğu bir yıllık faaliyetlerinin incelenmesi sonucu ortaya çıkan yolsuzluk iddialarının değerlendirildiği, zanlıların 'rüşvet', 'ihaleye fesat' ve 'görevi kötüye kullanma' gibi suçlamalarla karşı karşıya.
Edinilen bilgiye göre 8 Temmuz 2004 günü Enerji Bakanı Hilmi Güler, kendine gelen EÜAŞ'ta yolsuzluklar olduğuna dair ihbar mektuplarını, 'araştırılması' için Teftiş Kurulu'na gönderdi. İddiaların bulunduğu yazıda; Yatağan Yeniköy Termik Santralı işini yapacak şirkete yapılan 17 milyon dolarlık 'ek ödeme' ile EÜAŞ'ta son bir yıl içinde yapılan ihalelerin incelenmesi istendi. Enerji Bakanı'nın 'olur'u üzerine Teftiş Kurulu iddiaları araştırmak için harekete geçti.
Teftiş Kurulu'nun soruşturması sırasında konuyla ilgili EÜAŞ inşaat dairesi çalışanlarından da şikâyet yazıları geldi. Eylül ayında çalışanların gönderdiği yazılarda; üst düzey yönetimin müteahhitlerle işbirliği yaparak ihaleleri almak istediği, fiyat tespit komisyonu üyelerinin bürokratlar tarafından tehdit edilerek, fiyatların altı kat daha artırıldığı; dışarıdan elemanlar getirilerek bakanlıkta çalıştırıldığı ifade edildi.
Telefonlar dinlendi
Olayın kapsamlı olması nedeniyle Enerji Bakanlığı, savcılıktan yardım talep etti. Emniyet ve savcılığın ortak çalışmasıyla EÜAŞ'ın üst düzey yönetiminin telefonları dinlemeye alındı. Telefon dinlemenin ardından hangi ihalede nasıl yolsuzluk yapıldığı tespit edildi. Daha sonra Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan dosya savcılığa iletildi. Mali polis, önceki gece 'çete kurarak enerji ihalelerine fesat karıştırdıkları' gerekçesiyle beşi Enerji Bakanlığı bürokratı, biri sekreter olmak üzere 18 kişiyi gözaltına aldı. Soruşturmanın, Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Yasası çerçevesinde yürütüldüğü belirtildi.
Polis soruşturma kapsamında gözalıtan alınan bürokratların EÜAŞ'taki odalarında da arama yaptı. Operasyonun başlamasının ardından gözaltına alınan EÜAŞ üst düzey yöneticileri dün Emniyet'te sorguya alındı. Bürokratların enerji ihalelerine fesat karıştırmak ve rüşvet almakla suçlandığı öğrenildi. Gözaltına alınan bürokratların 'delil karatma'larının önüne geçmek için de söz konusu kişilerin üç ayı geçmemek üzere görevden uzaklaştırılması kararı verildi. Nihai karara göre suçlu bulunanlar görevden alınacak. Suçlu bulunmayanlar ise görevlerine iade edilecek. Bazı işadamalarının iş takipçiliği yaptığı tespit edilirken; aynı kişilerin Botaş'a da uzanması üzerine soruşturma Botaş'a da sıçradı. Soruşturmanın Botaş'la ilgili bölümünün Karadeniz ve TürkiyeYunanistan Doğalgaz Boru Hattı ihaleleri olduğu öğrenildi.
Üç kalemde soruşturma
EÜAŞ'ta ise son bir yılda gerçekleştirilen hidroelektrik santralların işletilmesi, kazan, türbün gibi tamir ve onarım işleri ile temizlik gibi hizmet alım ihaleleri incelendi. Bakanlıktan üst düzey bir yetkili, soruşturma kapsamındaki ihalelerin 100'ü aştığını belirtirken, "Her kalemin altında 8-10 kalem iş var. Miktar konusunda da bir şey söyleyemeyiz. Çünkü kapsam ve miktar genişleyebilir" dedi. Aynı yetkili, soruşturmanın Botaş'a uzanmasını ise "Kömür ararken, elmas bulduk. Soruşturma diğer birimlere de kayabilir" dedi. Çete kurmakla suçlanan işadamları yanında önde gelen bürokratın da bulunması dikkat çekti.
Enerji ihalelerine giren şirketlerin anlaşarak ihaleyi hangi şirketin kazanacağına karar verdiği, ihaleyi kazanan firmanın diğer şirketlere ve bürokratlara 'çıkma' tabir edilen rüşvet verdiği öğrenildi. Gözaltındaki işadamlarından bazılarının, Enerji Bakanlığı bürokratlarını İstanbul Swisso- tel'de ağırladığı belirtildi. Otelin iki resepsiyonistinin de 'tanık' sıfatıyla ifadelerine başvuruldu.
Mali polis, baskın yaptığı şirketlerin bilgisayar ve evrakına el koydu. İşadamı ve bürokratların banka hesapları ve malvarlıkları da incelemeye alındı. Soruşturmada beş kişi serbest bırakılırken, 13 kişi için ise dört günlük ek sorgulama süresi alındı.
Bakan Güler: Operasyonlar bilgim dahilinde
Ceyhan'da bulunan Enerji Bakanı Hilmi Güler üst düzey bürokratları da kapsayan yolsuzluk soruşturması ile ilgili olarak, "Yargıya intikal etmiş bir konuda açıklama yapmam doğru olmaz, bu hem nezaketen hem de usulen doğru olmaz" dedi. Operasyonun 'bilgisi dahilinde' gerçekleştiğini kaydeden Güler, yolsuzluk iddiaları ile ilgili zaman zaman bilgilerine başvurulanlar olduğunu ifade ederken, "Bu arada bilgisi alınıp serbest bırakılanlar da var. Bunları şahit olarak da kabul edebilirsiniz. Şu an yargıya intikal etmiş bir konuda açıklama yapmam doğru olmaz, bu hem nezaketen hem de usulen doğru olmaz. İleride açıklama yapmam gereken bir konu olursa açıklama yaparım" şeklinde konuştu.
EÜAŞ Genel Müdürlüğü'ndeki yolsuzluk iddiaları üzerine başlatılan operasyonda adı geçen bazı işadamları 'Beyaz Enerji Operasyonu' ve 'Neşter 2' olarak adlandırılan ve yargıdaki davaların seyrinin rüşvet yoluyla değiştirildiği iddialarına ilişkin DGM Savcılığı'nca yürütülen soruşturmaya da karışmıştı. 'Neşter 2' soruşturmasında adı sanıklar arasında yer alan işadamlarının diğer tanıklar gibi çıkar amaçlı suç örgütü adına faaliyet yürüttükleri ileri sürülürken, 40 yıla kadar hapis cezası öngörülüyordu. Soruşturmada adı geçen Aksa Enerji A.Ş.'nin üst düzey bir yetkilisi, yapılan operasyonlarla ilgili olarak, özel sektördeki firmaların ifadesine başvurulduğunu söylerken, şöyle konuştu:
"Aksa Enerji olarak uzun bir süredir Enerji Bakanlığı ile çalışmıyoruz.
Bizim şirket olarak en son bakanlıkta girdiğimiz ihale 3.5 yıl önceydi. Çünkü, 3-4 yıldır bakanlıkta ilgilendiğimiz bir ihale olmadı. Muhtemelen izlemeye alınan bazı kişiler vardır. İşimiz gereği de Enerji Bakanlığı ve EÜAŞ ile konuşuyoruz."
AKP ile geldiler
Soruşturmaya adı karışan ve gözaltına alınan bürokratların bir kısmı Refahyol döneminde enerji bürokrasisinde görevlendirilen isimlerden oluşuyor. Refahyol döneminin sona ermesinin ardından taşra teşkilatında görevlere atanan bürokratlar AKP iktidarının göreve gelmesinin ardından EÜAŞ Genel Müdürlüğü bünyesindeki üst kademe görevlere atanmıştı.
Gözaltına alınan bürokratlardan bir kısmı da uzun yıllardır bakanlık bünyesinde görev yapmakla birlikte AKP döneminde üst yönetimdeki görevlere getirilmişti.
Botaş bünyesindeki enerji bürokratları ise DSP-ANAP-MHP koalisyonu dönemindeki eski Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan'ın başını çektiği atamalarla göreve gelmişti.
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan enerji bürokratlarından bazılarının adı TBMM Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu'nun yaptığı incelemelerde de geçiyordu. Komisyon, 'fiyat revizyonunun ülke menfaatleri doğrultusunda kullanılmaması' nedeniyle aralarında önceki gün gözaltına alınan bürokratların da adlarının bulunduğu dosyaları suç duyurusunda bulunarak, savcılığa iletmişti.