Enflasyon da YTL'ye uydu

TÜFE de 'sıfır' attı

Büyütmek için tıklayınız

Türkiye 2005 yılına parasından altı sıfır atmanın heyecanıyla girerken 2004'ün son ayındaki fiyat artışları, ekonomisinde istikrar bulunan ülkelerin enflasyon performansıyla uyumlu çıktı. Aralıkta toptan eşya fiyatları (TEFE) yüzde 0.13, tüketici fiyatları (TÜFE) ise yüzde 0.45 oranında arttı.
34 yıllık özlem
DİE verilerine göre 2004'te TEFE yüzde 13.84 düzeyinde kalırken, TÜFE'de yüzde 9.32'lik artış gerçekleşti. Böylece hem yıllık 12'lik TÜFE hedefi aşıldı, hem de Türkiye 34 yıl aradan sonra tek haneli yıllık enflasyon rakamına ulaşmayı başardı.

ANKARA - Türkiye 2005 yılına parasından altı sıfır atmanın heyecanıyla girerken 2004 yılının son ayı aralıktaki fiyat artışları da parası az sıfırlı ülkelerin enflasyon performansıyla uyumlu bir görüntü sergiledi. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 2004 yılında toptan eşya fiyatlarının (TEFE) yüzde 13.84 oranında arttığını belirtirken, tüketici fiyatlarının (TÜFE) ise yılbaşında yüzde 12 olarak belirlenen, ardından yüzde 10 seviyesine çekilen hedefin de altında yüzde 9.32 arttığını açıkladı. DİE'den yapılan açıklamaya göre, 2004 Aralık ayı enflasyonu ise toptan eşyada yüzde 0.13, tüketici fiyatlarında yüzde 0.45 olarak belirlendi.
Tüketici fiyatları yıl sonu itibarıyla 1970 yılından bu yana ilk kez tek haneli rakamlara düştü ve 34 yılın rekorunu kırdı. 1970 yılında TÜFE yüzde 8.1, TEFE ise yüzde 6.7 olmuştu. TL'de son aylarda meydana gelen değer artışı ve kamu fiyatlarının artışındaki yavaşlama da enflasyondaki düşüşü destekledi. Aralık ayında tarım sektöründe yaşanan toptan fiyat artışı yüzde 1.6'da kalırken, imalat sanayisinde ise fiyat artışı kaydedilmedi.
1970'ten bu yana ilk kez
Çekirdek enflasyon olarak nitelenen imalat sanayisinde özel sektördeki fiyat artışı, 2004 yılında yüzde 10.6 oldu. Geçen yıl, imalat sanayi sektöründe genel fiyat artışı yüzde 14.8 olurken, kamu kesiminde yüzde 24.3'e ulaştı.
Devlet İstatistik Enstitüsü'ne göre, geçen yıl en yüksek fiyat artışı yüzde 14.8 ile imalat sanayi sektöründe yaşanırken, tarım, avcılık, ormancılık, balıkçılık sektöründe yüzde 14.1, madencilik ve taşocakçılığında yüzde 9.2 oranında artış yaşandı. Öte yandan, elektrik, gaz ve su sektöründe fiyatlar yüzde 0.6 oranında geriledi.


Büyütmek için tıklayınız

Türkiye'de, tüketici fiyatlarına göre yıllık bazda uzun bir aradan sonra tek haneli enflasyon rakamına 2004 yılında ulaşıldı. 1970 yılında yüzde 8.1 olarak kaydedilen yıllık TÜFE rakamının ardından ilk kez 2004 yılında yüzde 9.32 ile tek haneli rakam görüldü. Toptan eşya fiyatlarında, geçen yıl ortalama yüzde 13.84 artış olurken, kamu sektöründe bu artış yüzde 19.5, özel sektörde ise yüzde 11.7 düzeyinde gerçekleşti. Geçen yıl aralıkta görülen yüzde 0.13'lük artışın 0.36'sı özel sektördeki fiyat artışından kaynaklanırken, kamu sektöründe ise 0.23'lük gerileme yaşandı.
12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise 2004'te TEFE'de yüzde 11.09, TÜFE'de yüzde 10.58 olarak hesaplandı. 2003 yılında yıllık enflasyon, TEFE'de yüzde 13.94, TÜFE'de ise yüzde 18.36 düzeyindeydi.
2003'ün 9 puan altında
2004 yıl sonu enflasyonu, 2003 yıl sonu enflasyon rakamlarının, toptan eşyada 0.1 puan, tüketici fiyatlarında ise 9.04 puan altında gerçekleşti. 2003'ün aralık ayında, toptan eşya fiyatları yüzde 0.63, tüketici fiyatları yüzde 0.88 artmıştı. Ankara'da tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 0.1 oranında arttı. Yıllık bazda en düşük fiyat artışı ise yüzde 6.5 ile Erzurum'da görüldü. DİE'nin seçilmiş bazı iller itibarıyla belirlediği tüketici fiyatları endeksine göre, Ankara'nın ardından, fiyatlar Samsun ve Trabzon'da yüzde 0.2, Zonguldak'ta yüzde 0.3, Adana, İstanbul, İzmir, Kayseri ve Kocaeli'nde yüzde 0.4 oranında arttı.
Aralık ayı itibarıyla son bir yılda tüketici fiyatlarında yüzde 6.5 ile en düşük enflasyon artışı da Erzurum'da yaşandı. Bu ili yüzde 7.1 ile Trabzon, yüzde 7.2 ile Samsun, yüzde 7.3 ile de Kayseri izledi. Türkiye genelinde yıllık fiyat artışlarının en yüksek gerçekleştiği il ise yüzde 16 ile Denizli oldu.
Öte yandan, İstanbul Ticaret Odası'nın 1995 bazlı İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi'ne göre, perakende fiyatlar geçen ay binde 7, 2004'te ortalama yüzde 10.6 arttı. Bu arada 2004'ün ve aralık ayının zam şampiyonu domates oldu. Domatesin fiyatı aralık ayında yüzde 36.3 artarken, 2004 yılını da yüzde 118.7'lik bir artışla kapattı.
Babacan: Türkiye yeni bir rekor kırdı
Devlet Bakanı Ali Babacan, on yıllar sonra Tüketici Fiyatları Endeksi'nde (TÜFE) tek haneli oranların elde edildiğini, bu enflasyon oranlarıyla Türkiye'nin yeni bir rekor kırdığını belirtti.
Ali Babacan, 2004 yılı enflasyon oranlarına ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, bu oranların, ekonomi için tarihi bir gösterge olduğunu kaydederek şöyle dedi: "On yıllar boyunca yüksek ve belirsiz enflasyon ortamında yaşamış, alışkanlıkları buna göre şekillenmiş, sosyolojik yapısı buna göre değişmiş, siyasi hedefleri buna göre belirlenmiş ülkemiz, nihayet bu sorunu geride bırakmıştır. Türkiye'nin kronik hale gelmiş, çözülemez gibi görünen ekonomik sorunlarının artık çözülebilir olduğu, Türkiye'nin önündeki her türlü engeli aşmasının mümkün olduğu böylece bir kez daha görülmüştür."
Devlet Bakanı Ali Babacan şöyle devam etti:
"2005 yılı ve sonrasında da hedeflerin tutturulması için azami çaba sarf edilecek, bütçe ve para politikalarından asla taviz verilmeyecek, geçici ve kısa vadeli sapmalar olabilse de hedeflere ulaşılacaktır. İki yıldır enflasyonun hedefin ve beklentilerin altında gerçekleşmesine paralel olarak diğer ekonomik hedeflerde de tarihi başarılar elde edilmiştir."
'Memnun ve heyecanlıyım'
Devlet Bakanı Beşir Atalay, TÜFE'de 2004 için yüzde 9.32 olarak gerçekleşen 'tek haneli' enflasyon rakamını, "Güzel bir tablo, onun için memnun ve heyecanlıyım" sözleriyle değerlendirdi.Bakan Atalay, 2003: 100 bazlı yeni TÜFE ve ÜFE sepetlerinin tanıtıldığı basın toplantısında, gazetecilerin sorularını yanıtladı.
2004 enflasyon hedefinin yüzde 12 olduğuna işaret eden Atalay, çıkan rakamın ise bunun 'epeyce altında' olduğuna dikkati çekti. Bakan Atalay, "En son tek haneli enflasyonun yaşandığı yılda üniversite öğrencisiydim. Ve o yıldan sonra şu anda 60 yaşına yaklaşırken, tekrar yüzde 10'un altında bir enflasyonu görmüş olduk. Bu da güzel bir şey" dedi. Atalay 'yeni sepetin, enflasyonda aşağı ya da yukarı doğru etkisi olup olmayacağı' sorusunu "Çok önemli değişiklikler beklemiyoruz." diye yanıtladı.