Enflasyon şaşırtıyor

DİE açıkladı
Enflasyon, 2005'in ilk aylarında yükseliş bekleyenleri yanılttı. Şubat enflasyonu tüketici fiyatları endeksinde (TÜFE) yüzde 0.02, üretici fiyatları endeksinde (ÜFE) yüzde 0.11 arttı. Yıllık enflasyon ise şubat itibarıyla TÜFE yüzde 8.69, ÜFE yüzde 10.58.
Analistler: Hedef tutar
En fazla artış yüzde 1.95 ile alkollü içecekler ve tütünde görüldü. Yıllık bazda yüzde 16.60 ile en fazla fiyat artışı eğitimde oldu. Analistler bu rakamlara göre hükümetin yıl sonundaki yüzde 8'lik enflasyon hedefine kolaylıkla ulaşılabileceğini ileri sürdü.

ANKARA - Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 2003 baz yıllı 2005 yılı şubat ayı tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ve üretici fiyatları endeksi (ÜFE) artış rakamlarını açıkladı. Şubatta yeni sepete göre TÜFE yüzde 0.02, ÜFE ise yüzde 0.11 oranında arttı.
Şubat ayı itibarıyla yıllık enflasyon ise TÜFE'de yüzde 8.69, ÜFE'de ise yüzde 10.58 oldu. Şubat itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 8.44, üretici fiyatlarında ise yüzde 14.70 olarak gerçekleşti. Rakamlar enflasyonun düşüş trendinin beklentilerin tersine devam ettiğini gösteriyor. Ekonomi yetkilileri 2004 yılının son aylarında yaptıkları açıklamalarda 2005'in ilk aylarında enflasyonun biraz yükselebileceği uyarısında bulunmuşlardı.


Büyütmek için tıklayınız

Bu arada DİE, daha önce özel imalat sanayi enflasyonu kullanılan 'çekirdek enflasyon' kavramı yerine, daha ayrıntılı olan özel kapsamlı TÜFE göstergelerini açıkladı. Buna göre, şubatta, mevsimlik ürünler hariç TÜFE yüzde 0.85, işlenmemiş gıda ürünleri hariç TÜFE yüzde 0.09, enerji hariç TÜFE ise yüzde 0.43 arttı.
Tarımda sürpriz düşüş
DİE'ye göre, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç TÜFE yüzde 0.05 yükselirken, enerji ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç TÜFE'deki artış yüzde 0.27 olarak hesaplandı. Enerji ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç TÜFE yüzde 0.24 artarken, bunun içinden işlenmemiş gıda ürünleri de çıkarıldığında yüzde 0.18 geriledi.
DİE'nin, 2003 baz yıllı üretici fiyatları (ÜFE) endeksine göre, şubatta aylık bazda fiyatlar, ana sektörlerden tarımda sürpriz şekilde yüzde 0.12 oranında azalırken, sanayide yüzde 0.17 oranında arttı. Mevsimsel faktörlere rağmen tarım fiyatlarının düşüşü ÜFE'yi olumlu etkiledi. Şubatta ÜFE'ye göre yıllık bazda en fazla fiyat artışının yaşandığı ana sektör yüzde 12.12 ile sanayi soldu. Aynı dönemde, tarım sektöründe fiyatlar yüzde 5.49 arttı.
Öte yandan TÜFE'ye göre, şubatta en fazla artış yüzde 1.95 ile alkollü içecekler ve tütünde görüldü. Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 0.86, konut yüzde 0.51, ev eşyası yüzde 0.75, ulaştırma yüzde 0.50, haberleşme yüzde 0.17, lokanta ve otellerin fiyatı yüzde 1.48 oranında arttı.
Aynı dönemde fiyatlar, giyim ve ayakkabıda yüzde 6.90, sağlıkta yüzde 0.41, eğlence ve kültürde yüzde 0.27, eğitimde yüzde 0.43, çeşitli mal ve hizmetlerde ise yüzde 1.10 oranında geriledi. Yıllık bazda yüzde 16.60 ile en fazla fiyat artışının yaşandığı sektör eğitim olarak belirlendi.
Yüzde 8'in altına inebilir
Gıda ve alkolsüz içeceklerde son bir yılda yüzde 6.37, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 13.58, giyim ve ayakkabıda yüzde 1.72, konutta yüzde 11.39, ev eşyasında yüzde 7.12, sağlık yüzde 4.31, ulaştırmada yüzde 15.56, haberleşmede yüzde 0.86, eğlence ve kültürde yüzde 10.13, lokanta ve otellerde yüzde 12.73, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 7.23 fiyat artışı yaşandı.
Analistler şubat ayı enflasyonunun belli olmasından sonra yaptıkları açıklamalarda hükümetin yüzde 8 olarak belirlediği yıl sonu TÜFE hedefinin altına inilebileceğini söyledi.
Yıllık TÜFE enflasyonunda lider İzmir
DİE verilerine göre şubat ayı itibarıyla yıllık TÜFE enflasyonunun en yüksek oranda arttığı bölge İzmir oldu. İzmir'de fiyatlar yüzde 10.32 artarken, artış. Ankara'da yüzde 9.62, İstanbul'da yüzde 10.13 oldu. Yıllık TÜFE enflasyonu, Aydın, Denizli ve Muğla bölgesinde yüzde 10.23, Antalya, Isparta, Burdur bölgesinde yüzde 9.38, Konya, Karaman bölgesinde ise yüzde 9.23 olarak gerçekleşti. Buna karşılık, Gaziantep, Adıyaman ve Kilis bölgesinde yüzde 5.82, Mardin, Batman ve Şırnak'ta yüzde 5.58 enflasyon görüldü.
Şubatta TÜFE İstanbul'da yüzde 0.09, İzmir'de yüzde 0.85 oranlarında artarken, Ankara'da ise yüzde 0.25 oranında geriledi. Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova, Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Kayseri, Sivas, Yozgat Zonguldak, Karabük, Bartın Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane ,Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli, Şanlıurfa, Diyarbakır fiyatların gerilediği bölgeler oldu.
Mandalina şampiyon
TÜFE'ye göre, şubat ayının zam şampiyonu mandalina oldu. Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre, fiyatı en fazla artan ürün yüzde 23.38 ile mandalina oldu. Bunu, yüzde 21.86'lık fiyat artışı ile fındık içi ve yüzde 21.52 oranında artış ile Yeni Rakı izledi.
Aylık bazda fiyatlar, kabakta yüzde 17.31, salatalıkta yüzde 17.30, sivri biberde yüzde 13.22, birada yüzde 13.12, balıklarda yüzde 9.81, bisiklette yüzde 9.36, patlıcanda yüzde 8.36, koyun etinde de yüzde 6.57 oranında artış gösterdi.
Bu arada TÜFE'ye göre, şubat ayında fiyatı en çok düşen ürün yüzde 13.28 ile erkek kazağı oldu. Söz konusu ayda, fiyatında düşüş kaydedilen diğer ürünler şunlar:
Manto yüzde 11.82, çizme yüzde 11.66, palto yüzde 10.87, çocuk botu 8.19, erkek takım elbisesi yüzde 8.11, bayan pantolon ve ceket takım yüzde 7.79, erkek ayakkabısı yüzde 6.39, mücevher yüzde 4.52, kuru soğan yüzde 3.60, tavuk eti yüzde 2.87, yumurta yüzde 2.71, pırasa yüzde 2.54, patates yüzde 1.24, ceviz içi yüzde 1.18, kuru üzüm yüzde 0.42, salça yüzde 0.39, beyaz lahana yüzde 0.34, tuvalet kâğıdı yüzde 0.22, mısırözü yağı yüzde 0.05.''