Enflasyona biber 'gaz'ı

Enflasyona biber 'gaz'ı
Enflasyona biber 'gaz'ı
Enflasyon sürpriz yaptı ve mayısta % 0,21 düştü. Düşüşte gıdanın özellikle de yüzde 60 gerileyen biber fiyatının etkisi büyük.
Haber: ŞEBNEM TURHAN - sebnem.turhan@radikal.com.tr / Arşivi

İSTANBUL - Enflasyon taze sebze ve meyve ile benzindeki indirimlerle sürpriz yaptı ve mayısta yüzde 0,21 geriledi. Böylece yüzde 0,4’lük artış beklentileri altüst oldu. Yıllık enflasyon da Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre sert bir düşüşle yüzde 8,28’e indi. Bu rakam Kasım 2011’den beri görülen en düşük enflasyon. Gıda ve ulaştırma en büyük etkiyi yapsa da enflasyonda genel bir düşüş gözleniyor. Bu iç tüketimin baskılandığının da işareti. Enflasyon için iyi haber olsa da bu durum ekonominin büyümesinin de yavaşlayacağını gösteriyor.
Gıda fiyatları sebze ve meyvedeki bollaşmayla beraber nisana göre yüzde 40-60’a varan oranda geriledi. Biber yüzde 60 ucuzladı, salatalık, fasulye, patlıcandaki düşüşler de yüzde 40’ı aştı. Sebze ve meyvedeki tek sorun domates oldu. İstanbul Ticaret Odası’nın verilerine göre İstanbul’un zam şampiyonu domates tüm gıda fiyatlarında yaşanan ucuzlamaya rağmen yüzde 6,2 arttı. Ulaştırma da mayısta düşüş gösterdi. Üretici tarafında petrol, tüketiciler için de benzin, mazot ve LPG fiyatları indi. Böylece bu grupta enflasyon mayısta yüzde 1,36 azaldı. Son 3 aydır mevsim normallerinin üstünde seyreden giyim fiyatları da mayısta mevsim normallerinin yüzde 3 altında geldi. Nitekim nisanda yapılan fazla zam mayısta biraz geri alındı.
Enflasyondaki bu durum Merkez Bankası için sürpriz olmadı. Merkez, gıdanın da etkisiyle enflasyonun yüzde 8’ler seviyesinde gelebileceğini ifade etmişti. Ancak yüzde 7,5 tahmini yapan ekonomistler Merkez’in yıl sonu beklentisi olan yüzde 6,5’in yüksek olduğu görüşünde. Üretici enflasyonu ise petrol ve ana metaldeki düşüşlere rağmen tarımdaki yüzde 4,19’luk yükselişin etkisiyle mayısta yüzde 0,53 arttı.

Yoksulun enflasyonu zengininkini aştı
Betam TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Anketi’nin bilgileri kullanılarak, 2003-2012 Mayıs için en zenginden en yoksula enflasyonları hesapladı. Buna göre zenginden yoksula gidildikçe enflasyon artıyor. Aradaki yoksullar aleyhine gelişen enflasyon farkı gıda ve enerji fiyat artışlarının ortalama enflasyonun çok üzerinde artmasından kaynaklandı. 2003-2006 arasında en zengin ile en yoksul arasındaki fark yoksul kesimin lehine gelişirken, 2007’nin ikinci yarısından itibaren bu fark yoksulların aleyhine döndü.

TÜİK kirazı sepetten attı
Gıdadaki yüzde 2,40’lık düşüş endeks tarihi rekorunun kırılması anlamına geliyor. TÜİK’in hesabında dikkat çeken nokta ise geçen yıl mayısta enflasyona yüzde 2,42 ile artış rekoru kırdırmasında katkıda bulunan kirazın sepetten çıkması. TÜİK kiraz piyasada az bulunduğu için haziranda sepete ekleyecek. Kirazın sepette olmaması da gıdada rekor kırılmasında yardımcı oldu. 2003’ten beri ilk kez kiraz sepetten çıkarken TÜİK Fiyat İstatistikleri Grup Başkanı Cengiz Erdoğan da bütçe anketi sonuçlarında da kiraz tüketiminin hazirana kaydığını gördüklerini belirtti.

Çekirdekte işler iyi
Merkez Bankası’nın fiyat istikrarı için takip ettiği çekirdek enflasyonda aylık artışlar olsa da baz etkisiyle yıllıkta düşüşler yaşandı. I endeksi yüzde 7,67’ye, H endeksi yüzde 8,23’e düştü.

bigPara.com