Enflasyonda ibre yukarı

Enflasyon 2006 yılına yükselişle başladı. Ocak ayında tüketici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0.75, üretici fiyatları ise yüzde 1.96 oranında artış gösterdi. Artışta kira, sigara ve gıda zamları etkili oldu.


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - Enflasyon 2006 yılına beklendiği gibi yükseliş eğilimiyle başladı. Tüketici fiyatlarının ocakta bir önceki aya göre yüzde 0.75, üretici fiyatları ise yüzde 1.96'yla tahminlerin oldukça üzerinde arttı. Yıllık enflasyon her iki endekste de 2005 yılının sonuna göre yükseldi.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ana grup ağırlıklarını da değiştirdiği tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ocakta gıda, tütün ve alkollü içkiler, haberleşme, kira, ulaştırma harcamasındaki yüksek artışlar nedeniyle önceki aya göre yüzde 0.75 yükseldi. Üretici fiyatları (ÜFE) de hem tarım hem de sanayi sektörünün etkisiyle yüzde 1.96 ile son ayların en yüksek düzeyinde artışını gösterdi.
Ocakta hem TÜFE hem ÜFE'de geçen yılın ocak ve aralık aylarına göre daha yüksek artış kaydedildi. Geçen yılın aynı ayına göre oldukça yüksek düzeyde enflasyon kaydedilmesi 2005 sonunda yüzde 7.72 olan TÜFE'deki yıllık artışın ocak sonunda yüzde 7.93'e, ÜFE'de ise yüzde 2.66'dan yüzde 5.11'e yükselmesine yol açtı.
Merkez Bankası yıllık enflasyonun yılın ilk çeyreğinde yükselebileceğini, ancak ikinci çeyrekten itibaren yönünü aşağı çevirebileceğini beklediğini açıklamış ve faiz indirimine gitmemişti. 12 aylık ortalamalara göre ise düşüş eğilimi devam etti. 2005 sonunda yüzde 8.31 olan TÜFE'deki 12 aylık ortalamalara göre artış ocakta yüzde 8.18'e, ÜFE'de ise yüzde 6.89'dan yüzde 5.89'a geriledi.
TÜFE kapsamındaki toplam 442 maddeden 59'unun ortalama fiyatlarının bir önceki ayla aynı kaldığı ocakta 248 maddenin fiyatları arttı, 135 maddenin fiyatı ise düştü. Ocakta gıda harcamaları yüzde 1.32 artış kaydederken, tütün ve aklollü içki harcamalarında ise yüzde 4.66 oranında artış yaşandı. Ocak enflasyonunun 0.37 puanlık kısmı gıdadan, 0.26 puanı ise sigara fiyatlarına yapılan zamlardan kaynaklandı. Vergi gelirlerini artırmak amacıyla sigara fiyatlarına geçen yıl aralık ayı ortasında zam yapılmış, zam ay ortasında yapıldığı için, endeksin metodolojisi gereğince zammın bir kısmı aralık ayına, bir kısmı da bu yıl ocak ayı enflasyonuna yansıdı.
İndirimler farkı kapattı
Ocakta mevsimlik indirimler nedeniyle giyim fiyatları yüzde 6.25 oranında azalarak genel enflasyon oranını 0.52 puan aşağı çekerken, konut harcamaları ve kira ise yüzde 1.27 ile yüksek düzeydeki artış hızını sürdürdü. Konut harcamasındaki artışın enflasyona katkısı 0.21 puan oldu.
TÜİK'in mevsimlik ürünlerin etkisinden arındırarak hesapladığı TÜFE, ocakta bir önceki aya göre yüzde 1.23'le oldukça yüksek oranda arttı. Ancak işlenmiş gıda ürünleri hariç tutularak hesaplanan aylık enflasyon ise yüzde 0.59 olarak gerçekleşirken, enerji hariç enflasyon ise yüzde 0.62 oldu. İşlenmiş gıda ve enerji hariç tutulduğunda ocak ayındaki TÜFE artışı yüzde 0.41'e gerilerken, bunlarla birlikte alkollü içkilerle tütün ürünleri hariç tutularak belirlenen enflasyon ise yüzde 0.34'e düştü. Enerji ve alkollü içkiler ve fiyatları kamu tarafından yönetilen mal ve hizmetler hariç enflasyon oranı ise yüzde 0.18 olarak hesaplandı. Çekirdek enflasyondaki gelişmeler, kamunun, vergi artışları ve diğer yollarla yönlendirdiği fiyatlarla enflasyon üzerindeki baskısının devam ettiğini gösteriyor.
Biber yine sahnede
Ocak ayının zam şampiyonu, bir zamanlar enflasyonla mücadelenin sembolü haline gelen sivribiber oldu. Sivri biber fiyatlarının yüzde 60.65 arttığı ocakta, patlıcan yüzde 35.03 zamlandı. Ocak ayında araç muayene ve emisyon ölçüm ücreti de yüzde 9.18 arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı Ömer Demir, ÜFE'deki artışın ağırlıkla elektrik-gaz-su sektörü, petrol ürünleri ve tütündeki fiyat artışlardan kaynaklandığını söyledi. Demir, geçen ay fiyatların elektrik-gaz-su sektöründe yüzde 17,67, tütün fiyatlarında yüzde 9,68, rafine edilmemiş petrol ürünlerinde yüzde 5,45, ham petrol ve doğalgaz çıkarımında ise yüzde 4,61 arttığını hatırlattı. Bu sektörlerin ÜFE hesabında ağırlığının yüksek olduğunu vurgulayan Demir, enflasyon sepetindeki değişikliğin bu ayki rakamda etkisi olmadığını söyledi.