'Enflasyondan korunmanın yolu TL faizi'

Dünya ekonomilerindeki değişiklikler ve Türkiye'de Merkez Bankası Başkanı'nın atama sürecindeki belirsizlikle derinleşen dalgalanmanın ardından sakinleşen Türk mali piyasalarında yaklaşık bir aydır tam bir yaz rehaveti yaşanıyor. Gözler ise iki merkez bankasına çevrilmiş durumda.
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - Dünya ekonomilerindeki değişiklikler ve Türkiye'de Merkez Bankası Başkanı'nın atama sürecindeki belirsizlikle derinleşen dalgalanmanın ardından sakinleşen Türk mali piyasalarında yaklaşık bir aydır tam bir yaz rehaveti yaşanıyor. Gözler ise iki merkez bankasına çevrilmiş durumda. ABD ve TC Merkez Bankaları... Bu iki bankanın özellikle de ABD Merkez Bankası'nın faiz artırıp artırmayacağı tüm kesimler için büyük önem taşıyor. İyimserlik korunmasına karşın kırılganlığını koruyan Türk mali piyasalarını, FED ve TC merkez bankasının faiz politikalarını ve bunun faiz, döviz üzerindeki olası etkilerini TEB Hazine'den sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ümit Leblebici ile konuştuk.
FED'den faiz artırımı beklemeyen Leblebici, TC Merkez Bankası'nın ise yeni yılla birlikte faizini düşürebileceğini söylüyor. Yatırımcılara TL faizine yatırımı öneren Leblebici'nin kısa ve orta vadeli beklentileriyse şöyle:
Türk mali piyasaları son yıllarda başta ABD Merkez Bankası FED'in faiz politikası olmak üzere yurtdışı piyasadaki gelişmelere bağlı hareket etmeye başladı. Bu yüzden görüşmemize dış piyasalara ilişkin beklentinizle başlamak istiyorum. Son gelen ekonomik veriler rahatlatmasına karşın FED'in faiz artırımını sürdürmesini bekliyor musunuz?
Datalara baktığımızda faiz artırımının nispeten düşük bir ihtimal olduğunu düşünüyorum. Belki 0.25 veya 0.50 artırım yapabilir. Ama ABD'de son açıklanan datalar FED'in faiz artırımına sinyal vermiyor. Çünkü ABD'de enflasyon çok kötü gelmedi. Burada büyüme önem kazanıyor. FED'de büyümeye önem vereceği için faiz artırımından imtina edecektir diye düşünüyorum. Zaten 0.25'lik bir faiz artırımı da bizim piyasalarımızı bozmaz.
Uluslararası piyasalarda işlem yapan finansal kuruluşlar (en bilineni hedge fonlar) açısından FED faizi önemli. Çünkü para FED faizine göre dışarıya çıkıyor veya gelişmekte olan ülkelere gidiyor. Biz bu süreci yoğun bir biçimde yaşadık, tabii diğer ülkeler de...
Biz biraz daha fazla yaşamadık mı?
Evet. Çünkü biz bu süreci iyi yönetemedik. Merkez Bankası atama süreci kötü geçti. Şüpheler uyandırdık, beklentileri bozduk. Ve burayı zayıf bulan yatırımcı buradan para kazanmaya çalıştı. Ne zaman biz politikaları doğru kurmaya başladık Merkez Bankası harekete geçti. Faizi yukarı çekip dolara müdahale etti. Yatırımcılar Türkiye'de işler rayına girdi diye Türkiye'ye dönmeye başladı. Biz de tekrar normal seviyelerimize dönmeye başladık.
İyi para kazanmak için geri döndüler.
Bence kazanan olmadı. Yılbaşından bu yana yabancının para kazandığını zannetmiyorum. Çünkü 1.32 YTL'den yatırım yaptılar sonra 1.45 YTL'den çıkmak zorunda kaldılar. Yabancılar son dalgadan zarar yazdılar. Ama tabii 2005'te yatırım yapanlar kazandı. Bence yabancı paraya yatırım yapmayan Türklerde TL'den ciddi para kazandı.
FED faiz artırmayacaksa önümüzdeki dönemde de avro daha güçlü olacak.
Güçlü avronun devamını bekliyorum. Ama yurtdışındakiler kadar güçlü beklemiyorum. Parite bugün 1.28 civarında yurtdışındaki beklentiler 1.35'lere gideceği yönünde. Herkes 1.35 beklediği için de oralara gidilmeyecektir. Genel trend yukarıya olacak. Çünkü FED faiz artırımı durmuş, buna karşın Avrupa Merkez Bankası faiz artırmaya devam ediyor. Doğal olarak Avrupa dövizinin daha cazip olması lazım. 1.35-1.40'lar seneye olabilir ama bu yıl biraz zor. Çıksa bile kalıcı olmaz.
Peki illa dövize yatırım yapacağım diyenler için avro mu?
Altını çizelim illa döviz diyenler için avro doğru. Ancak enflasyondan korunmak istiyorsanız tek enstrüman TL faizdir.
Hazır söz buraya gelmişken sizin orta dönem portföy öneriniz nedir?
Tabii ki benim portföyümde döviz yok. Portföyümde ağırlık Hazine bonosu olur kısmen de mevduat. Yerli yatırımcılar için bonoda tabii ki stopajsız kâğıtları öneriyorum.
Peki yıl sonu enflasyon, faiz, avrobond tahmininizi alabilir miyim?
Yüzde 9.5-10.5, yani ortalama yüzde 10 civarında yılsonu enflasyon beklentim. Buna karşın ağustos enflasyonunun nispeten düşük olacağını düşünüyorum. Dolar/YTL ile ilgili beklentiler çok hareketli herhalde 1.5000'ler daha mantıklıdır diye düşünüyorum.
Faizde ise yıl sonuna yüzde 18.5 bileşik seviyesinden gireriz. Ancak yıl sonuna yaklaşırken, biraz daha aşağı inilebilir. Çünkü yeni yılla birlikte enflasyondaki düşüşe bağlı olarak biz faizlerde indirim görebiliriz. Bu beklenti fiyatlara yansıtılacağı için faizler 18 hatta biraz daha altına inebilir. Avrobondlarda ise yılsonuna kadar seviye değişikliği beklemiyorum. 30 yıllık avrobondun halen bulunduğu 150 dolarlarda kalacağını düşünüyorum.
Yani Merkez Bankası faiz indirebilir.
Evet. Enflasyondaki düşüşe bağlı olarak faiz indirimi yapabileceğini düşünüyorum.
FED'in faiz artırımını keseceğine ilişkin beklenti artınca TC Merkez Bankası'nın da faiz artırmayacağını savunanların sayısı arttı. Sizin beklentiniz nedir?
Ben olsam faizi artırmazdım. Son ay kur aşağıda. Bu hemen bu ay olmasa da enflasyonda yumuşama etkisi yaratacaktır. İnsanların fiyatları artırma eğilimi de kırılmış durumda. Yani ağustos enflasyon açısından nispeten düşük ibre bir ay olacak. İçerde talep zaten yavaşladı, hatta kırıldığını gördük. Özellikle inşaat sektöründe faiz nedeniyle ciddi yavaşlama oldu. Bu durumda faiz artırmakta çok tedbirli olmak lazım, ama böyle bir ihtiyacı yok.
Yabancılar son dönemde yeniden Türkiye'ye yöneldi. Bu sizce geçici mi?
Ben geçici olduğu görüşüne katılmıyorum. Hatta yıl sonu yeni yılda yeni piyasalar girme eğilimi artabilir. Bu dönemde biraz hızlanma olacaktır. Ancak eski boyutlarında bir giriş yaşanacağını da düşünmüyorum.
Ayrıca şu anda gelişmeler pozitif yönde. Merkez Bankası kredibilitesini yeniden kazanmış durumda, doğru politikalar uyguluyor. IMF ile sorunlar çözüldü. Vergi ayarlaması yabancı girişine yardımcı olacaktır.
O zaman alımın devam etmesi lazım.
Türkiye'ye ne tip fonlar geliyor. Spekülatif kısa dönemli işlem yapanlar mı yoksa uzun vadeli fonlar mı?
Her ikisi de. Uzun vadeli gelenler büyük işlem hacmi ile geliyorlar. Ancak toplam volume baktığımızda yüzde 65'i uzun, yüzde 35'i ise kısa vadeli yatırım yapan fonlar. Bence yüzde 35 de oldukça iyi bir rakam.
'Dolar kuru 1.4200'ye inebilir'
Peki çok kısa vadede mesela bir aylık süreçte piyasalarda ne bekliyorsunuz?
Önümüzdeki bir aydan kısa dönemde Türkiye açısından iki tane önemli data açıklanacak. Birincisi Merkez Bankası'nın önümüzdeki hafta yapacağı toplantısında kısa vadeli faiz oranlarıyla ilgili alacağı karar. İkincisi ise ağustos ayı enflasyonu verisi. Ben ikisinin de yumuşak çıkacağını ve Merkez Bankası'nın faiz oranlarında bir artırıma gitmeyeceğini düşünüyorum.
Buradan bakınca Dolar /YTL 1.4200 YTL'lere kadar gerileyebilir. Ancak Hazine bonosunda yüzde 18.5'lerin çok altına inileceğini zannetmiyorum.
Son bir ayda yabancı yatırımcılar da hatırı sayılır biçimde Türk Hazine Bonosu satın aldılar. Ancak yabancıların bunun üzerine daha uzun vadeli bonoya girme ihtiyacı ve isteği bulunuyor. Ama biz son türbülansta biraz vadeyi kısaltarak açıkçası kendi kendimizi vurmuş olduk. Ve borçlanmada 2007 vadeli kâğıtlara yeniden geri döndük. Ancak yeni yılla birlikte Hazine'nin borçlanmasında vadede uzama eğilimi gözlenecek diye düşünüyorum. O zaman yabancı yatırımcıları yeniden uzun vadeli kâğıtlarda görmeye başlayacağız.
'Cezayir'de en fazla işlem yapan bankayız'
BNP Paribas TEB'e ne kattı?
BNP Paribas'ın bizle evliliği daha fazla yerli yatırımcıya yaradı. Bir kere banka dünya çapında bir network'e sahip. Bir ihracatçı istediği ülkeyle ilgili network'e ulaşmış oldu. Cezayir'de türk ihracatçılarıyla en fazla işlem yapan banka haline geldik. Mısır'da da faaliyetlerimiz arttı. BNP zaten global olarak orada olan bir banka idi. Bu sayede biz de ihracatçımıza oralarda büyük imkânlar sağladık. Trade Center'lar kurarak oralarda iş yapacak olanlara hukuki prosedürüne kadar her türlü hizmeti veriyoruz. Dış ticaretteki payımız da artmış durumda.
Öne çıkan başka ülkeler var mı?
Ukrayna'da da bu etkinliğimizi artırmayı hedefliyoruz.
Yabancı hacminde artış oldu mu?
Paribas'ın etkisiyle yabancı hacminde ciddi artış oldu. BNP'nin yurtdışındaki yatırımcı ağında olan yatırımcılar Türkiye'de şlem yapmak istediğinde biz hizmet veriyoruz.
'Konutta faiz yıl sonunda 1.40'a iner'
Peki bireysel kredi faizleri bu yılı nasıl kapatabilir?
2006 yıl başında bireysel kredi faizlerinde gördüğümüz yüzde 1'li seviyeleri bu yıl içinde yeniden beklemiyorum. Zaten o dönemde de yanlış fiyatlardırılmıştı bu krediler. Bunun mantıklı seviyeleri neresi derseniz 1.35-1.40'lar diyebiliriz... Ve o seviyeleri bu yıl sonunda da görebiliriz.
Ancak burada önemli olan faiz oranları değil. Aslında tüketici bireysel kredi faizleri gerileyince konut alayım diyerek harekete geçiyor. Ama faiz oranları düştüğü zaman da konutun fiyatı yükseliyor. 150 bin YTL'lik bir konut bakıyorsunuz, faizler gerilediği için 200 bin YTL seviyesine çıkmış. Aslında orada faize ödediğinden çok daha fazla parayı kaybetmiş oluyor. Bence tüketici ucuz konutu bulduğunda almalı. Ancak faiz 1.40'lara yaklaştıkça da konuta talep hafif hafif canlanacaktır. Benim beklentim yılın son çeyreğinde konut piyasasında biraz canlanma olacağı yönünde. Ama eskisi gibi bir patlama zor.