Enflasyonun eylül rekoru

Yüzde 1.29'luk artış

Ağustostaki yüzde 0.44'lük düşüşe karşın, eylül ayı enflasyonu 1.29'la yüksek bir düzeyde çıktı. Artışta ramazan öncesi gıda zamları, mevsimlik nedenlerle eğitim ve giyim fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu. Yıllık enflasyon yüzde 10.55'e tırmandı.


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - Hem sonbaharın hem de ramazan ayının başlaması, ağustosta düşüş kaydeden enflasyonun eylülde yüzde 1.29'la oldukça yüksek bir düzeye çıkmasına yol açtı. Mevsimlik nedenlerin de etkisiyle gıda, giyim ve eğitim harcamalarındaki yükseliş sonbaharla birlikte tüketici fiyatlarını yeni bir yükseliş ivmesine sokarken, ham petrol ve akaryakıt fiyatlarında yaşanan yüksek oranlı düşüşler ise üretici fiyatlarının yüzde 0.23 oranında azalmasına yol açtı.
Yüzde 10'un altı tutabilir
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) tüketici fiyatları endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 1.29 oranında artış kaydetti.
Bu yıl ağustosta yüzde 0.44'lük bir düşüşle sürpriz yapan ve geçen yıl eylülde ise yüzde 1.02 olan TÜFE'nin bu yıl bu ölçüde yüksek seyretmesinde mevsimlik nedenler etkili oldu. Bu artışla birlikte TÜFE'de bu yılın ilk dokuz aylık dönemindeki toplam artış yüzde 6.65 olarak gerçekleşti.
Bu yıl sonunda yıllık enflasyonun (TÜFE) yüzde 10'un altında kalması ise kalan üç aydaki toplam enflasyonun yüzde 3'ün altında kalmasına bağlı hale geldi. Geçen yılın son üç ayında TÜFE toplam yüzde 3.65 oranında artmıştı.
Bu yıl temmuzda yüzde 11.69'a kadar yükseldikten sonra ağustosta yüzde 10.26'ya inen yıllık enflasyon eylül sonunda yeniden yüzde 10.55'e yükselmiş oldu.
Eylülde üretici fiyatları ise akaryakıt fiyatlarında yaşanan yüzde 12'lik ve ham petrol fiyatlarındaki yüzde 5.45'lik düşüşün etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0.23 oranında geriledi. Bu yıl ağustosta da yüzde 0.75 oranında gerileyen ÜFE'de bu yılın ilk dokuz aylık dönemindeki toplam artış ise yüzde 11.54 olarak gerçekleşti.
Temmuzda yüzde 12.32'ye yükseldikten sonra ağustosta yüzde 11.80'e inen ÜFE'deki yıllık artış eylül sonunda ise yüzde 11.54'e geriledi. TÜİK'in TÜFE kapsamında yer alan 442 maddeden 295'inin fiyatı eylülde yükselirken, 72'sinin fiyatı değişmedi 75 maddenin fiyatında düşüş kaydedildi.
Eylülde harcama grupları itibarıyla en yüksek artış yüzde 3.65'le eğitim harcamalarında yaşandı.
Gıda ve eğitim körükledi
Eğitim harcamalarının endeks içerisindeki ağırlığının yüzde 2.41'le düşük bir düzeyde kalması nedeniyle, eylülde enflasyonu körükleyen asıl gelişme gıda fiyatlarındaki yüzde 2.86'lık artış oldu.
Ramazan öncesi özellikle işlenmiş gıda fiyatlarına gelen zamlar ve mevsimlik nedenlerle taze meyve ve sebze fiyatlarında yaşanan artışlar gıda harcamalarını eylülde yüzde 2.86 oranında artırdı. Gıda fiyatlarında bu yılın ilk dokuz aylık dönemindeki toplam artış yüzde 6.78'e, yıllık artış ise yüzde 12.45'e kadar çıktı.
Eylül ayında tüketici fiyatları kapsamında yüzde 52.82'lik fiyat artışıyla taze fasulye zam şampiyonu oldu. Taze fasulyeyi ise yüzde 37.56'lık fiyat artışıyla şeftali izledi. Köprü geçiş ücretinin yüzde 33.33 zamlandığı eylülde otoban ücretleri yüzde 32.69 arttı.
ÜFE kapsamında ise en hızlı fiyat artışı yüzde 45.06'yla erkek palto ve kaban fiyatında yaşandı. Bayan yünlü pantolon fiyatının yüzde 25.53 arttığı eylülde, üretici fiyatları kapsamında taze fasulye ise yüzde 21.29 olarak belirlendi. Taze fasulyeyi fiyatı yüzde 15.50 oranında artan yumurta izledi.
Eylülde en fazla fiyat düşüşü TÜFE kapsamında elmada yaşandı. Fiyatı yüzde 16.18 gerileyen elmayı, yüzde 13.10'la taze balıklar, yüzde 11.02'yle kuru soğan, yüzde 9.41'le Antepfıstığı, yüzde 7.31'le benzin, yüzde 6.38'le domates ve yüzde 5.03'le mücevher izledi. ÜFE kapsamında en hızlı fiyat düşüşü ise av mevsiminin başlamasıyla balık fiyatında yaşandı.