Enflasyonun yarısı kiradan

TÜFE'de 2004'teki en yüksek artış, yüzde 19'la kiradan kaynaklanıyor. Yüzde 9.32'lik 2004 enflasyonunun 4.47 puanlık bölümü kira artışlarından...

ANKARA - 2004 yılında enflasyonun yarısına yakını ev sahiplerinin kiralara yaptığı yüksek oranlı zamlardan kaynaklandı.
Kira artışlarının yüzde 9.32 olan yıllık enflasyona katkısı 4.47 puan olarak gerçekleşirken, kiracılar bir kez daha enflasyona yenildi. DİE'nin tüketici fiyatları endeksini dikkate alarak yaptığı hesaplamaya göre, 2004 yılı enflasyonuna kiradan sonra, endeks içerisindeki ağırlığına göre ikinci en yüksek katkıyı ulaşım harcamaları yaptı. Belediyelerin toplu taşıma ücretlerine yeni yılda yaptığı yüksek oranlı zamlar ulaşım harcamalarının payını artırdı.


Büyütmek için tıklayınız

DİE, TÜFE kapsamında geçen yıla göre biri gerçek kira diğeri de izafi kira olmak üzere iki ayrı kira rakamı topluyordu. İzafi kira ev sahiplerinin kendi evlerini kiraya vermeleri durumunda ne kadar kira alacaklarını, gerçek kira ise kiracıların ev sahiplerine ödediği kira miktarını gösteriyor. DİE yeni TÜFE'yle birlikte izafi kira bedeli toplamayı bırakıyor.
2003 sonunda Türkiye genelinde 205 milyon lira olan gerçek kiralar, 2004 yılı sonunda 248 milyon liraya kadar yükseldi. İzafi kira da 237 milyon liradan 282 milyon liraya kadar çıktı. Her ikisinin ortalaması 2003 yılında yüzde 19 oranında artarak 264 milyon liraya ulaştı. 2004 yılında kirada yaşanan yüzde 19'luk artış, enflasyona 4.47 puanlık katkı yaptı.
Artış hızlı oldu
Yıllık enflasyon oranının yüzde 48'i tek başına endeks içerisindeki ağırlığı yüzde 25.8 olan kira harcamalarından kaynaklandı. Ulaşım harcamalarında 2004 yılında yaşanan yüzde 14.9 oranındaki artış ise enflasyona 1.6 puanlık bir katkı yaptı. Endeks içerisindeki ağırlığı sadece yüzde 9.3 düzeyinde bulunan ulaştırma harcamalarının yıllık enflasyona katkısı ise yüzde 17 düzeyinde oldu. TÜFE'nin ağırlığı en yüksek kalemi olan ve 2003 yılında yüzde 6.5 oranında artan gıda fiyatlarının yıllık enflasyona katkısı ise 1.83 puanla endeks içerisindeki ağırlığının oldukça gerisinde kaldı.
Yıllık enflasyonun 0.11 puanı giyim ve ayakkabı, 0.01 puanı ev eşyası, 0.27 puanı sağlık, 0.29 puanı eğitim, 0.48 puanı lokanta ve pastane, 0.34 puanı ise çeşitli harcamalardan kaynaklandı. Geçen yıl, konut, sağlık, ulaştırma, eğitim ve lokanta harcamaları enflasyona endeks içerisindeki ağırlıklarından daha yüksek oranda katkı yaptı. Gıda, giyim, ev eşyası, eğlence ve çeşitli harcamaların katkısı ise endeks içerisindeki ağırlığının altında kaldı. Endeksi kendi ağırlığından daha yüksek ağırlıkla etkileyen harcama gruplarının rekabete açık olmayan sektörlerden oluşması dikkat çekiyor.