Esrarengiz Libananco'dan Türkiye'ye CEAS davası

İmtiyaz sözleşmesi iki yıl önce feshedilen ÇEAŞ ve Kepez Elektrik'te hisselerinin önemli bölümünü elinde tuttuğunu...

WASHINGTON/İSTANBUL - İmtiyaz sözleşmesi iki yıl önce feshedilen ÇEAŞ ve Kepez Elektrik'te hisselerinin önemli bölümünü elinde tuttuğunu öne süren esrarengiz Güney Kıbrıslı yatırım şirketi Libananco Holdings, zarara uğradığı gerekçesiyle Türkiye aleyhine dava açmaya hazırlanıyor.
Çukurova (ÇEAŞ) ve Kepez Elektrik gibi Türkiye'nin dev şirketlerinin önemli oranda hissesini elinde bulundurduğunu öne süren, buna karşın uluslararası yatırım grupları arasında adı bilinmeyen, internet sitesine ulaşılamayan Libananco Holdings Co. Ltd. Türkiye aleyhine 10 milyar doları aşkın tazminat talep ettiğini duyurdu.
Merkezi Lefkoşa'da olan Güney Kıbrıs yatırım şirketi Libananco, yükümlülüğünü yerine getirmediği için 2003'te imtiyaz sözleşmesi feshedilen elektrik üretim ve dağıtım şirketleri ÇEAŞ ve Kepez Elektrik'e el konmasının ardından iki yılı aşkın süre geçmesine karşın Dünya Bankası nezdinde tahkim işlemi başlatacağını açıkladı.
ÇEAŞ ve Kepez'in halka açık hisselerinin çoğunluğunu elinde tutuğunu öne süren Libananco'nun Washington'da faaliyet gösteren avukatlık firması Crowell&Moring LLP'nin ortağı Stuart Newberger'in Reuters'a yaptığı açıklamada, Türkiye'nin bu iki santralın imtiyaz sözleşmelerini aniden feshettiğini ve hissedarların zararlarını tazmin etmediğini söyledi. Açıklamaya göre, Libananco, uğradığı zarar nedeniyle Türk hükümetinden 10 milyar doları aşkın tazminat talep ediyor. Sorun, Dünya Bankası Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Merkezi'nde ele alınacak.
Libananco Türkiye'den, enerji sektöründeki yatırımcıların haklarını koruyan uluslararası nitelikteki Enerji Yasası Antlaşması çerçevesinde de tazminat talebinde bulunacak. Newberger, "Türkiye, Türk enerji sektörüne yatırım yapan yabancı firmaların mülkiyet hakkına saygı gösterilmesi için ilgili uluslararası antlaşmayla kendisini taahhüt altına aldı. Özel kişilere ait milyarlarca dolar değerinde varlıklara el koyması... bu taahhüdün açık bir ihlalidir" dedi.
Neden iki yıl bekledi?
Çukurova ve Kepez gibi dev iki şirkette çoğunluk hisseyi elinde tuttuğunu öne sürmesine karşın Türk sermaye piyasalarında adı ilk kez duyulan Libananco Holdings'in neden iki yıl bekledikten sonra söz konusu davayı açacağını duyurması piyasalarda soru işareti yarattı. Bu arada Türkiye'nin dev şirketlerinin önemli oranda hissesini almasına karşın Libananco'nun adının hiç duyulmaması ve internet sitesine ulaşılamaması da bir diğer soru işaretini oluşturdu.
Takasbank'ta kaydı yok
Haziran 2003'te el konulan ÇEAŞ ve Kepez'in o tarih itibarıyla hisse sahiplerinin isminin bulunduğu Takasbank'taki verilerde Libananco ismine rastlanmıyor. Ancak yetkililer, kayıtlarda Libananco'nun ismine rastlanmamasının sürpriz olmadığını, grubun elinde bu hisseler varsa bile bunu yatırım bankaları kanalıyla alıp saklamasını da bu kurumlara yaptırmasından kaynaklanacağını söyledi.
İki kez uyarılmıştı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Uzanlara ait Rumeli Holding bünyesindeki ÇEAŞ ve Kepez'in imtiyaz sözleşmelerini 12 Haziran 2003'te iptal ederek iki şirkete el koymuştu. Ancak el koyma, avukat Stuart Newberger'in iddia ettiği gibi 'ani' değil uzun bir uyarı sürecinden sonra gerçekleşmişti. Bakanlık, el koyma gerekçesini ise Uzanları iki kez uyarmasına karşın sözleşme hükümlerinn ihlali olarak açıklamıştı. Operasyonun ardından, Uzanlara ait her iki şirketin borsadaki sıraları geçici olarak işleme kapatılmıştı. (Radikal, Reuters)