Garantili borçlar eriyor

Yerel yönetimlerin baskısıyla geçtiğimiz dönemde tehlikeli bir şekilde tırmanan Hazine garantili dış borçlar, Kamu Borç Yönetimi Yasası ile getirilen sınırlamaların devreye girmesi ve...

ANKARA - Yerel yönetimlerin baskısıyla geçtiğimiz dönemde tehlikeli bir şekilde tırmanan Hazine garantili dış borçlar, Kamu Borç Yönetimi Yasası ile getirilen sınırlamaların devreye girmesi ve siyasi eğilimlerin değişmesi sonucu yeni garantiler verilmeyince, kontrol altına alındı. Borç stoku, bu yılın ilk yarısında 4.8 milyar dolara geriledi.
Hazine, yılın ikinci çeyreğine ilişkin garantili dış borçlar verilerini açıkladı. 2004 yılı sonunda 5 milyar 293 milyon dolara çekilen Hazine garantili dış borçlar, bu yılın ilk çeyreğinde 275 milyon dolar azalarak 5 milyar 18 milyon dolara, ikinci çeyrekte ise 267 milyon dolar düşüşle 4 milyar 751 milyon dolara geriledi. Bu yılın ilk altı aylık döneminde azaltılan garantili borç tutarı ise 542 milyon dolar oldu.
Hazine garantili borç stokunun 2 milyar 333 milyon doları KİT'lere ait. KİT'lerin borçları 2004 sonuna göre 280 milyon dolar azaldı. Belediyelerin borcu ise 6 ayda 176 milyon dolar gerileyip 918 milyon dolara düştü. Belediye borç stokunun 543 milyon dolarlık kısmı büyükşehir beledişyeleri, 308 milyon dolarlık bölümü de bu belediyelere bağlı kuruluşlara ait. İl belediyelerinin 3, ilçe belediyelerinin 37, belediye birliklerinin 12 milyon dolarlık borç stoku bulunuyor.
Hazine ketum davrandı
Bütçe dışı fonlardan kaynaklanan garantili dış borçlar 418 milyon dolardan 361 milyon dolara inerken, özel sektör yatırım ve kalkınma bankaları ağırlıklı bankaların Hazine garantili borçları 1.1 milyar dolar seviyesini korudu. Borçların azalmasında, geri ödemelerin yanı sıra yeni garantilerde Hazine'nin 'ketum' davranması da etkili oldu. Bütçe Yasası ile bu yıl verilecek garantilerin 500 milyon doları aşmaması öngörülürken, Hazine yılın ilk çeyreğinde yalnız Samsun Su ve Kanalizasyon İşleri'nin 40 milyon dolarlık dış kredisine garantör oldu. Hazine'nin garantör olduğu kredileri daraltması bütçe sınırlamasının yanı sıra, Kamu Borç Yönetimi Yasası ile garantör olunacak kuruluşlarda aranılan kriterler etkili oldu. Garantili kredilerdeki kısıtlama bugünkü gibi sürdüğü takdirde, Hazine'nin belediyeler nedeniyle yeni yükümlülüklerle karşı karşıya kalması engellenirken, geçmişin yükü de beş yılın sonunda ciddi ölçüde azalacak.
Bugün yılda ortama 1 milyar dolarlık garantili borç geri ödemesi, 2006'dan itibaren bu miktarın az da olsa bu rakamın altına inerek 919 milyon dolara düşecek. 2010'da yıllık Hazine garantili dış borç servisi 493 milyon dolar, 2012'de 259 milyon dolar, sonraki yıl 189 milyon dolar ve 2014'te 186 mlyon dolara gerileyecek. 2015 ve sonrası yıllarda ödenecek garantili dış borçlar toplamı ise 378 milyon dolar olarak belirlendi.