Gazprom'un mektubu Avrupa'yı kızdırdı

Rusya gaz tekeli Gazprom şirketinin 'Ben Noel Baba değilim' diyerek Gürcistan'ın ardından Beyaz Rusya'yı da tehdit etmesi, Avrupa Birliği'ni (AB) kızdırdı.

BRÜKSEL/LONDRA - Rusya gaz tekeli Gazprom şirketinin 'Ben Noel Baba değilim' diyerek Gürcistan'ın ardından Beyaz Rusya'yı da tehdit etmesi, Avrupa Birliği'ni (AB) kızdırdı.
Gazprom Başkanı Alexei Miller'in, Beyaz Rusya ile yaşanan gaz sorunu nedeniyle gaz sevkıyatının altüst olacağı üç AB ülkesi Almanya, Polonya ve Litvanya'ya birer mektup göndermesinin ardından AB, gelecek hafta krizi görüşmek üzere özel bir toplantı yapacak. Gazprom, mektubunda Beyaz Rusya'nın tepki olarak transit gaz vanasını kapatması halinde Avrupalı müşterileri açısından oluşacak açığı tam olarak telafi edemeyeceğini de kabul etti.
Gazı tehdit olarak kullanıyor
Geçen ocak ayında fiyat anlaşmazlıkları üzerine yaptırım olarak Ukrayna'ya sağladığı gazı keserek AB ülkelerinde sorun yaratan Gazprom'un, 'siyasi silah' olarak nitelendirilen eski Sovyet cumhuriyetlerinden yüksek fiyat artış talepleri nedeniyle Rusya'nın, Gürcistan ve Azerbaycan'ın sonra Beyaz Rusya ile ilişkilerinde kriz yaşıyor. Gazprom, çarşamba günü Beyaz Rusya'nın dört gün içinde yeni bir anlaşma imzalamaması halinde 1 Ocak itibarıyla gaz musluğunu kapatacağını bildirirken Beyaz Rusya da tepki olarak Avrupa'ya yönelik transit gaz geçişini durdurmakla tehdit etti.
Financial Times gazetesi de, gaz krizine ilişkin haberinde Rusya'nın şimdiye kadar müttefiki Beyaz Rusya'ya gazı 46 dolardan verdiğini, bu sübvansiyonun AB tarafından 'Avrupa'nın son diktatörü' olarak nitelendirilen Beyaz Rusya Devlet Başkanı Alexander Lukaşenko'nun iktidarının ayakta kalması sağladığını yazdı.
Gazprom da önce gaz fiyatının 200 dolara çıkartmak istemiş ancak daha sonra fiyatı 105 dolara indirmeyi kabul etmekle birlikte yeni fiyatın 30 dolarlık kısmının Beyaz Rusya'daki gaz boru hattı şirketi Beltransgaz hisseleri ile ödenmesini talep etmişti. Beyaz Rusya ise, 75 dolarlık fiyatına istemeyerek olsa da sonunda razı oldu. Ayrıca Beltransgaz'ın yarısını da Gazprom'a satmayı kabul eden Beyaz Rusya, buna karşın Gazprom'dan Beltransgaz hisseleri için 2.5 milyar dolarlık bir ön ödemeyi yapmasını istedi. Gazprom ise, bu talebi geri çevirdi.
Bu arada, Gazprom'u artık 'güvenilir' olarak görmeyen AB, Beyaz Rusya ile gaz krizinden duyduğu kaygının bir göstergesi olarak gelecek hafta özel bir toplantı yapacak.