'Geçinmeye mecbursanız 270 dolarla geçinirsiniz'

IMF Birinci Başkan Yardımcısı Anne Krueger, IMF'nin Türkiye'deki yeni reform programının hedefinin ücretler ve işgücü piyasasının esnekleştirilmesi olduğu mesajını verdi.

ANKARA- IMF Birinci Başkan Yardımcısı Anne Krueger, IMF'nin Türkiye'deki yeni reform programının hedefinin ücretler ve işgücü piyasasının esnekleştirilmesi olduğu mesajını verdi. Türkiye'de asgari ücretin yüksek olduğunu ileri süren Anne Krueger, "Siz 270 dolar civarındaki asgari ücretle geçinebilir misiniz" sorusunu ise "Eğer geçiminizi bu ücretle sağlamak zorundaysanız, geçinmek zorundasız" diye yanıtladı. Türkiye'nin yüksek asgari ücretle, işsizliğin azaltılması ve istihdamın artırılmasının önüne set çektiğini belirten Krueger, işten çıkarma ve almaların önündeki katılıkların da kaldırılması gerektiğini söyledi.
Anne Krueger, Merkez Bankası, Bilkent Üniversitesi ve Bonn Üniversitesi'nin ortak düzenlediği, 'AB'ye Katılım İçin Makroekonomik Politikalar" konulu konferans çerçevesinde verilen öğle yemeği sonrası Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ile bir araya geldi. IMF Başkan Yardımcısı Krueger görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısında soruları yanıtladı.
Krueger, Türkiye'deki konuşmalarında hem yoksulluktan hem de asgari ücretin yüksekliğinden şikâyet etmesinin bir çelişki olup olmadığına ilişkin bir soru üzerine, "Tam da bu sebeple şikâyet ediyorum" dedi. Krueger, bu kadar yüksek asgari ücretlerle işsizliğin azaltılması ve istihdamın artırılmasının önüne set çekildiğini söyledi. Bu gelişmenin büyümeyi de engellediğini ileri süren Krueger'e göre yüksek asgari ücretin bir sonucu da işgücünün kayıt dışına kayması.
Türkiye gibi önemli büyüme potansiyeli sahibi bir ülkenin işgücü piyasasında esnekliği sağlamış olması gerektiğini anlatan Krueger, "Asgari ücretin yüksek olduğuna ilişkin tespiti nasıl yaptınız?" sorusunu ise "İşsizliğin yüksek olması ve ekonominin büyük bir bölümünün kayıt dışı olarak faaliyetini sürdürmesi" sözleriyle yanıtladı.
Krueger, asgari ücretin 270 dolar civarında bulunduğu hatırlatılarak "Siz bu ücretle geçinebilir miydiniz?" şeklinde yöneltilen bir soruya, "Eğer geçinmenizi bu seviyede bir ücretle sağlamak zorundaysanız sağlayacaksınız. Bunun altında bir ücret alıyorsanız da onunla sağlayacaksınız. Birçok insan kayıt dışı sektörde bunun altında kazanıyor ve kazandığıyla geçimini sağlıyor" yanıtını verdi. Kastının sadece asgari ücret olmadığını belirten Anne Krueger 'işgücü piyasasının önündeki engeller kaldırılmalıdır. İşe alma ve "işten çıkarmaların önündeki katılıklar kaldırılmalıdır" diye konuştu.
'İstihdam artabilir'
Krueger, işten çıkarmaya ilişkin mevzuatın katı olmasının işletmeleri istihdam artışı yerine makine ve ekipman yatırımına yönlendirdiğini ileri sürdü. Dünya Bankası tarafından hazırlanan bir endekste Türkiye'nin bu konuda diğer ülkelerin ortalamalarının üzerinde olduğunu belirten Krueger'e göre büyümeye rağmen istihdamın artmamasının nedeni de Türkiye'nin yaşadığı krizler. Firmaların şimdiye kadar kriz döneminde ortaya çıkan atıl kapasiteyi kullanarak üretim yaptığını söyleyen Krueger "Şu anda istihdam artışı sağlanabilecek bir noktaya gelindi" dedi.
Anne Krueger Türkiye'nin kamu harcamalarının etkinliğini artırmaya yönelik adımlar da atabileceğini belirterek şunları söyledi:
"Türkiye ekonomisi gelecek üç yılda öngörüldüğü gibi büyürse ve borcun GSMH'ye oranı düşürülürse o zaman her şey yerli yerine oturur kamu harcamalarını artırmak bile mümkün olabilir. Bu arada Türkiye'nin IMF programı uyguladığı dönemde borçluluğunun arttığına ilişkin yargılar doğru değil. GSMH'nin yüzde 90'ı seviyesindeki kamu net borcu bu dönemde yüzde 63'e indirildi. Sadece borcun oranı değil, risk primleri de düştüğü için borç yükü de azaldı."
Krueger, borcun GSMH'ye oranının kabul edilebilir seviyesiyle ilgili olarak ekonomistlerin yüzde 30-40 gibi oranlar kullandıklarını belirterek, yüksek borç oranlarının dışsal bir gelişme karşısında kırılganlık arz ettiğini anlattı.
Hükümetin programıydı
Uygulanan programın, "Hükümetin programı" olduğunu ve IMF'nin de destekleme kararı aldığını belirten Anne Krueger, "Desteklemekle iyi de yaptık. Bundan hep başarılı olacak programları desteklediğimiz anlamı çıkarılmasın. Bu o kadar kesin olsaydı fonlamayı özel sektör yapardı. Bu
önemli başarı, programı yürüten ekonomi bakanlarınındır. Biz de başarıda payımız olduğu için mutluyuz" diye konuştu.
Krueger esnek ücret önerdi
Krueger 'Avrupa Birliği'ne Katılım İçin Makroekonomik Politikalar' konulu toplantıda yaptığı konuşmada Türkiye'nin başta sosyal güvenlik olmak üzere reformları sürdürmesi gerektiğini belirterek 'Yapısal reformları sürdürmeyen ülkeler bir süre sonra sıkıntıya giriyor' dedi. Krueger ücret ve fiyat politikalarının esnek hale getirilmesinin fakirliği azaltırken büyümeyi artıracağını belirterek şunları söyledi:
"Esnek ücret sistemine geçilmeli çünkü mevcut sistem kayıt dışılığa neden oluyor. Türkiye daha fazla büyüyebilir. Ancak bunun için büyüme potansiyelinin yapısal reformlarla desteklenmesi gerekir. Enflasyonun daha da düşmesi faydalı olacak. Böylece verimsizlikler ortadan kalkar.Reformlar için zamanlama çok önemli ve şu an için de zaman çok uygun. Türkiye'nin önünde önemli fırsatlar var ve bunlar hem Türkiye, hem de AB için yararlı olacak."
İşte asgari ücretin yükü
Krueger'in yüksek dediği asgari ücret Türkiye'de brüt 488.70 YTL. Asgari ücretin neti ise toplam 138.55 YTL'lik kesintiden sonra 350.15 YTL. Ancak asgari ücrette iş bununla bitmiyor. İşveren brüt ücretin yüzde 19.5'i kadar 'SSK işveren payı' ve yüzde 2'si kadar da 'işsizlik prim katkısı' ödüyor. Toplam 105.07 YTL'lik 'katkı'yla asgari ücretin işverene maliyeti 593.77 YTL'ye ulaşıyor. Ancak bunun yalnızca 350.15 YTL'si çalışanın cebine, geri kalanı ise devletin kayıt dışılığı önleyemediği için batma noktasına doğru giden sosyal güvenlik sistemine, ne işe yaradığı henüz belli olmayan işsizlik sigortasına gidiyor. Bu durumda da asgari ücretin değil, yüklerin 'yüksek' olduğu ortaya çıkıyor.