'Günlük al-satla zengin olan yok'

Borsada manipülasyon yapılması, sermaye piyasalarında güvenilirliği zedelediği gibi yatırımcıların da mağduriyetine neden oluyor. Borsada suni fiyat hareketlerinin önüne geçilmesinde, şirketlerin şeffaf olmasının çok önemli olduğunu düşünen...
Haber: YASEMİN KAPIYOLDAŞ / Arşivi

İSTANBUL - Borsada manipülasyon yapılması, sermaye piyasalarında güvenilirliği zedelediği gibi yatırımcıların da mağduriyetine neden oluyor. Borsada suni fiyat hareketlerinin önüne geçilmesinde, şirketlerin şeffaf olmasının çok önemli olduğunu düşünen Meksa Yatırım Menkul Değerler Araştırma Müdürü Tuncay Turşucu, yatırımcılara da "Her kâğıda balıklama atlamayın. Fısıltıya değil, analiste sorarak yatırım yapın" mesajı verdi.
Yatırımcının doğru bilgiyle hareket etmesinin önemine işaret eden Turşucu'nun küçük yatırımcıların yaptığı hatalara ilişkin dikkat çekici tespitleri var. 'Borsayı, çok kısa sürede zengin olacakları yer olarak görüyorlar' diyen Turşucu, parasını mevduat ya da bonoda, üç ay, altı ay tutan yatırımcının, borsaya geldiğinde bu süreleri uzun bularak hayretle karşıladığını ifade etti.
Borsadaki manipülasyon operasyonuyla gündeme gelen suni fiyat hareketlerine karşı, yatırımcının nasıl korunabileceğini konuştuğumuz Turşucu, özellikle küçük yatırımcılara günlük al-sat'tan uzak durmalarını önerdi. Günlük al-sat'la zengin olmuş yatırımcıya bugüne kadar rastlamadığını söyleyen Turşucu, "Ne kadar hareket edersen o kadar zarar etme şansın yüksek" dedi.
'Analiste danışın'
Araştırma uzmanı olarak göreve başladığı 1998'den bu yana Türk yatırımcısına ilişkin çarpıcı izlenimler biriktirdiğini söyleyen Turşucu görüşlerini şöyle özetledi: "Bizde, hisse almadan önce bir uzmana gidip akıl danışan çok az insan var. Pazardan alacağı bir kilo domatesi seçen biri, sıra borsaya gelince hiç tanımadığı insandan duyduğu lafla hareket edebiliyor. Araştırma müdürü olarak beni arayan müşterilerde genellikle, 'Filan kağıdı aldım, şimdi çok düştü, ne yapayım?' Aldıkları yerler çoğunlukla zirve seviyeler. Oysa şu olmalı; analisti arayıp 'benim şu kadar param var, hisse almak istiyorum. Sizin tavsiye ettiğiniz bir kağıt var mı? diye sormalı."
Fısıltıya karşı bilgi
Piyasada derinliği sağlayacak kurumsal yatırımcıların, sadece az sayıdaki belli şirketlere yatırım yaptığını anlatan Turşucu, bu tercihte söz konusu şirketlerin şeffaf olmasının, piyasa değerinin rol oynadığını ifade etti. Çoğu kez kendilerinin de şirketlerden bilgi almakta çok zorlandıklarını söyleyen Turşucu, Avrupa'da halka açık bir şirketle Türkiye'de halka açık bir şirket arasındaki farkı şöyle anlattı:
"Biz, yıl sonu ciro hedefini sorduğumuz bir şirketten yanıt bile alamazken, onlar bunu açıkladıkları gibi her ay düzenli satış rakamlarını da duyuruyorlar "
Tuncay Turşucu'ya göre sürekli bilgi akışının en önemli sonuçlarından biri şu; hisse bu sayede gerçek fiyatına en yakın seviyelerde işlem görüyor. Hisseye ilişkin fısıltı, söylenti en az düzeyine iniyor. Şirketle ilgili manipülasyon yapılıyorsa da bunun dayanağı kırılmış oluyor.
Turşucu borsaya yönelik düzenlenen manipülasyon operasyonunu, ise 'kanserli bir hücre varsa bunun alınmasına yönelik hamledir' diye yorumladı.
Sorun, hesap hareketinde
Manipülasyon operasyonunda, malvarlığına el konanlar listesinde 10 yaşındaki çocukların adının geçmesi, hesap açılışlarında hangi kuralların geçerli olduğunu da ister istemez düşündürmüştü. Bu hesaplar, aracı kurumlar tarafından kontrol edilmiyor muydu?Meksa Yatırım Menkul Değerler Araştırma Müdürü Tuncay Turşucu'ya göre herkes kendi çocuğu için bir hesap açmalı. Ancak aracı kurumların da kontrol mekanizmaları devreye girmeli. Ki zaten her aracı kurumda çalışan teftiş departmanlarının varlık nedeni de bu.
'Yabancı payı yüksekse suni fiyat zor'
Borsada bazı şirketlerde suni fiyat hareketi tespit edilmesi, 'bu hisselerin ortak özellikleri var mı?' sorusunu gündeme getirdi. Garanti Yatırım, araştırma bölümünden stratejist Serdar Pazı, yaptığı değerlendirmede, hisse senetlerinde manipülatif fiyat hareketleri görülen şirketlerin, dikkat çeken ilk özelliklerinin İMKB 100 ve 30'un dışında yer almaları olduğunu söyledi.
Pazı'ya göre yabancıların saklama payının yüksek olduğu hisselerde de suni fiyat oluşumunu sağlamak mümkün değil. Ayrıca o hissedeki kurumsal fonların varlığı da bir engel oluşturuyor. "Halka açıklık oranı, piyasa değeri yüksek bir şirketin tahtası daha derindir" diyen Pazı, buna karşılık piyasa değeri, halka açıklık oranı düşük şirketlerin sığ olduğunu, dolayısıyla manipülatif hareketlere elverişli olabildiklerini anlattı. Pazı, yatırımcılara manipülatif hareketlerden korunmak için hisse seçimini profesyonellere bırakmalarını önerdi.