Hanehalkı ayda 1688 lira harcıyor, yoksulun parası gıda ve kiraya gidiyor

Hanehalkı ayda 1688 lira harcıyor, yoksulun parası gıda ve kiraya gidiyor
Hanehalkı ayda 1688 lira harcıyor, yoksulun parası gıda ve kiraya gidiyor

En yoksul birinci grup gelirinin yüzde 34 ünü gıdaya ayırırken gelirden en fazla pay alan beşinci grubun harcamasının sadece yüzde 17 si gıda için yapıldı.

Asgari ücretin brüt 760 lira olduğu Türkiye'de hanehalkının geçen yılki aylık tüketim harcaması 1688 lira olarak tahmin edildi. En yoksul yüzde 20'lik kesim en çok yüzde 34 ile gıda ve yüzde 29.7 ile konut ve kiraya harcıyor. Kentte kırsal bölgeye göre harcamalar 700 lira daha fazla oluyor

İSTANBUL - Türkiye genelinde hanehalklarının yaptığı toplam tüketim harcamalarının içinde en yüksek payı 2009 yılında konut ve kira harcamaları aldı. Asgari ücretin 760 lira olduğu Türkiye’de hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 1688 TL olarak tahmin edildi. 2008’de ise, ortalama tüketim harcaması 1626 TL’ydi. Gelirden en az pay alan en yoksul yüzde 20’lik dilimin ise parasını en çok gıda ile konut ve kiraya harcadığı ortaya çıktı.

Eğitimin ve sağlığa 1.9
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2009 Hanehalkı Tüketim Harcaması Sonuçları’nı açıkladı. Buna göre Türkiye’de hanehalklarının tüketim harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 28.2 oranıyla konut ve kira harcamaları alırken, harcamaların yüzde 23’ü gıda ve alkolsüz içeceklerden oluştu. Türkiye genelinde yapılan harcamalar içinde eğitim hizmetleri ve sağlık harcamalarının payı ise sadece yüzde 1.9 oldu.

Kentte daha çok harcandı
Türkiye’de hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 1688 TL olarak tahmin edildi. Bu rakam kentsel yerlerde 1891 TL, kırsal yerlerde ise ortalama 1181 TL olarak tahmin edildi. Yani kentte kırsal yerlere göre hanehalkı yaklaşık 700 lira daha çok harcama yaptı.
2008 ve 2009 Hanehalkı Bütçe Araştırmaları’ndan elde edilen sonuçlar karşılaştırıldığında, 2008 yılında yüzde 22.6 olan gıda harcaması payının 2009’da yüzde 23 olarak gerçekleştiği, konut ve kira harcamaları payının yüzde 29.1’den yüzde 28.2’ye, ulaştırma harcamaları payının yüzde 14.1’den yüzde 13.6’ya, giyim harcamaları payının ise yüzde 5.4’ten yüzde 5.1’e düştüğü; alkollü içecek, sigara ve tütün harcamalarının yüzde 3.8’den yüzde 4.1’e, ev eşyası harcamalarının yüzde 5.8’den yüzde 6.2’ye, otel, lokanta ve pastane harcamalarının ise yüzde 4.4’ten yüzde 5.2’ye yükseldiği gözlendi.

Yoksul iki kat fazla ayırdı
Düşük gelirli hanehalkları, yüksek gelirli hanehalklarına göre gıdaya iki kat daha fazla pay ayırdı. Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının dağılımına bakıldığında; birinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalklarının gıda harcamasına ayırdıkları pay yüzde 34 iken, beşinci yüzde 20’lik gruptaki hanehalklarının gıda harcamalarına ayırdığı payın yüzde 17.4 olduğu gözlendi.
Eğitim hizmetleri harcamalarının oranı ise birinci yüzde 20’lik grup için yüzde 0.7 olurken, beşinci yüzde 20’lik grup için yüzde 3.1 oldu. Toplam gıda ve alkolsüz içecekler harcamasının yüzde 13.5’ini gelire göre sıralı birinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları, yüzde 27.7’sini ise beşinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları yaptı. Konuta yapılan harcamaların yüzde 9.6’sı birinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalklarına ait iken yüzde 32.7’si beşinci yüzde 20’lik grupta yer aldı.
Toplam eğitim hizmetleri harcamalarında ise birinci yüzde 20’lik grubun payı yüzde 3.2 iken beşinci yüzde 20’lik grubun payı yüzde 60.4 oldu.
Hanehalkının temel gelir kaynağına göre tüketim harcamalarının dağılımı incelendiğinde; temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hanehalkları yüzde 27.9 ile en yüksek payı konut harcamalarına; en düşük payı ise yüzde 1.7 ile sağlık harcamalarına ayırdı. Temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hanehalklarının harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 25.9 ile gıda harcamaları alırken, en düşük payı yüzde 2 ile sağlık harcamaları aldı.