Hint tarımında internet devrimi

İstanbul İhracatçılar Birliği'nin geçtiğimiz ay yayımlanmaya başladığı tarım ekonomisi ve ihracatı dergisi 'agromag', tarımsal üreticilerin gündeminde olan bir konuya farklı bir boyut getirdi.
Haber: ÖZGÜR SAĞMAL / Arşivi

İSTANBUL - İstanbul İhracatçılar Birliği'nin geçtiğimiz ay yayımlanmaya başladığı tarım ekonomisi ve ihracatı dergisi 'agromag', tarımsal üreticilerin gündeminde olan bir konuya farklı bir boyut getirdi. Üretici birliklerinin sebze-meyve hallerine mallarını sokmadan direkt son satıcı konumundaki marketlere satabilmeleri için yapılan düzenlemeler hal esnafını rahatsız etmişti. Üreticilere ürünlerini daha uygun şartlarla satabilecekleri bir yöntem Hindistan'da hayata geçirildi. Hindistan'daki özel bir kuruluşun hayata geçirdiği e-Choupal isimli veri sisteminin kullanıldığı bölgelerde soya fasulyesi üretimi yüzde 90 arttı.
Tarım, Hindistan için hayati önem taşıyor. Gayrisafi milli hasılanın yüzde 23'ünü üreten tarım, 1 milyar insanı beslerken işgücünün yüzde 66'sına istihdam sağlıyor. Hindistan, tüm bu gelişmelere rağmen çiftçisini zenginleştirmeyi başaramadı. Bunun en önemli sebeplerinden biri tarım sisteminin esas üreticiye karşı adaletsiz işlemesiydi. Hububatlarını kendilerine önerilen fiyatları kabul etmek zorunda kalarak özel sektöre satan çiftçiler sistem içinde yıllardır istismar ediliyordu.
Çiftçilere yeni 'toplanma yeri'
Bu istismara son vermek ve çiftçiyi bilinçlendirmek için çalışma başlatan ve Hindistan'ın önde gelen özel şirketlerinden olan ITC, tarımla uğraşan köylerde, içinde internet bağlantısı olan bilgisayarların bulunduğu e-Choupal'lar oluşturulması için bir proje başlattı. (Choupal Hintçede 'toplanılan yer' anlamına geliyor.) Soya, tütün, buğday, karides ve diğer ürünler için, Hindistan'ın kırsal kesiminde tedarik sürecinin yeniden yapılandırılması için başlayan bu sistem, kısa zamanda şirket içinde oldukça yüksek kârlı bir dağıtım ve ürün şekillendirme alanına ve Hindistan'ın kırsal kesiminin e-ticaret ihtiyaçlarına odaklanmış düşük maliyetli bir sistem haline dönüştü.
ITC, öncelikle Hindistan'ın kırsal kesiminde yerel çiftçilerin e-Choupal'ı tanıması, eğitilmesi amacıyla kendi bilişim teknolojileri ekibini yarattı ve bunu muhafaza etmek için önemli yatırımlar yaptı. Her bir e-Choupal'ın kurulumu için 3 bin-6 bin dolar, muhafazası için de 100 dolar gerekmesine rağmen sistemi kullanmak çiftçilere mali yükümlülük getirmedi. Bunun yerine 'sanchalak' adı verilen çiftçiler her bir 'hub'ın başına geçirildi ve işletimden doğan maliyeti yüklendi. 'Sanchalak'lar ise bütün e-Choupal işlemlerinden küçük bir yüzdenin kendisine ödenmesi sayesinde para kazanmaya başladı. E-choupal sayesinde çiftçiler bilgisayarı yerel pazarın günlük kapanış fiyatlarını öğrenmek için kullanmaya başladılar.
Çiftçiler e-Choupal'ı aynı zamanda ITC'den veya ortaklarından, köylü simsarlardakinden daha uygun fiyatlarda olan tohum, gübre, veya diğer tüketim mallarını ısmarlamak için kullanabildiler. Hasat zamanında ITC köylülerin ürünlerini bir önceki günün kapanış fiyatı üzerinden almak üzere teklif sundu. Elektronik olarak tartılan ürünler kalitelerine göre ayrıldı. Bundan sonra çiftçiye ürünün bedeli ve nakil ücreti verildi. Böylelikle e-Choupal sistemi yerel pazardaki kamu tekelini kırdı. Böylece çiftçiler hassas ölçümden, hızlı işleme zamanından, çabuk ödemeden ve fiyatlar ile market eğilimlerini içeren geniş bir bilgi ağının avantajından yararlandı. Yerel pazara sürülen soya fasulyesi yarı yarıya azalırken, e-Choupal kullanılan bölgelerde bu oran yüzde 50'lerden yüzde 90'lara kadar çıktı. ITC ise komisyon bedellerinin ve nakliye ücretlerinin azalması nedeniyle tedarik harcamalarından yüzde 2.5 tasarruf sağlayarak alım yaptığı ürünler üzerinde direkt kalite kontrol uygulamasına başladı.
Yatırım bir yılda geri döndü
e-Choupal'in ekipman masrafı, işletimin ilk yılında karşılandı. 2003'ün ortalarında e-Choupal hizmetleri 11 bin köyde 1 milyonu aşkın çiftçiye ulaştırken sistem hızla yayılmaya devam ediyor. ITC, ağın kullanımından, kendi ve ortaklarının mamullerinin dağıtım kanalı olarak da fayda sağlıyor. 'Sanchalak'lar köyün ihtiyacını toplayarak tek bir sipariş halinde ITC'ye iletiyor. Bu da ITC'nin nakliye maliyetlerini düşürüyor. Ayrıca ITC, bankalarla işbirliği yaparak çeşitli hizmetler sunulmasını da sağlıyor.
Hint çiftçisi Chicago Borsası'nda
E-Choupal sistemi çiftçilerin seçimlerine daha hâkim olmalarını sağlıyor, ürünlerinden daha yüksek kâr marjı elde etmelerine ve üretimlerini geliştirecek bilgilere ulaşmalarına yardımcı oluyor. ITC, daha saydam bir işletim sistemiyle yerel halkın güçlenip ana etken olmasını sağlayarak, adaleti artırıyor. Artan verimlilik ve ürün kalitesinin yükselme potansiyeli, Hindistan tarımını daha rekabetli bir hale getirdi. Bağımsız telefon sistemi ve elektrik kaynaklarının yetersizliğine rağmen sistem, çiftçileri dünya ile bağlantıya geçiriyor. Bazı 'sanchalak'lar yerel pazardaki fiyatlarla aynı anda Chicago Borsası'ndaki işlem fiyatlarını takip edebiliyor. Köyün çocukları bilgisayarları ödevleri ve sınav sonuçlarını öğrenmek için de kullanıyor.