Devalüasyon: Yüzde 11

Uzun aradan sonra
Türkiye, uzun aradan sonra 'devalüasyon'la tanıştı. Süreyya Serdengeçti'nin Merkez Bankası Başkanlığı'nı bırakmasıyla başlayan ve yeni başkan atamasının gecikmesiyle süren tedirginlik, iki haftadır tırmanan uluslararası kaosun da etkisiyle dövizi fırlattı. Dolardaki iki aylık artış yüzde 12.5'te.
Dövizde can sıkıcı gün
Avro ise yine iki ayda yüzde 20.1 fırladı. 14 Mart'tan bu yana döviz sepetindeki artış, yani devalüasyon, yüzde 11 düzeyine ulaştı. Dolar dün gün içinde 1.5365 YTL'ye kadar çıktı, ardından 10.9 YKr yükselişle günü 1.5210 YTL'den bitirdi. Avro ise 12.10 YKr'lik çıkışla 1.9410 YTL'den kapandı.
Borsa 40 bin 268 puanda
Borsa ise dün 1702 puan değer kaybederek günü 40 bin 268 puandan kapattı. İMKB hisse senetlerinin 14 Mart'tan bugüne değer kaybı yüzde 6.5'e ulaştı. Gelişmeler Bakanlar Kurulu'nda ele alındı, Babacan "Önleme gerek yok" dedi. Hükümet sözcüsü Çiçek: "Paniğe kapılmak gereksiz."
Haberin devamı için...

İSTANBUL - Piyasaların güvendiği isim olan Süreyya Serdengeçti'nin Merkez Bankası Başkanlığı'ndan ayrılmasının ardından yüksek çıkan enflsayon ve cari açık ile erken seçim söylentileri Türk mali piyasalarında bir haftadır depreme neden oldu.


Büyütmek için tıklayınız

Yabancıların Türkiye'deki pozisyonlarını azaltmasıyla başlayan hareket dün uluslararası piyasalardaki kaosun da etkisiyle güçlenerek sürdü. Dün özellikle ABD'nin akşamüzeri açılmasıyla yabancı yatırımcıların başlattığı yoğun döviz alımları ile kurlar bir ara 1.5650 YTL'nin üzerine çıktı.
Dün 1.5 milyar dolar gitti
ABD'li hedge fonların Türkiye'deki pozisyonlarını azaltma isteğiyle dolar aldığını belirten bankacılar, bu arada tüm dünyadan dolar alım talebi geldiğini ve dün yabancıların yaklaşık 1,5 milyar dolarlık alım yaptığını söyledi. Bankacılara göre yabancıların 5 Mayıs'tan bu yana 5-5.5 milyar dolar civarında dolar aldı.
Global yatırımcıların gelişmekte olan piyasalardan faiz artırımının süreceği beklentisiyle başta ABD olmak üzere gelişen piyasalara yönelimi en fazla Türkiye'yi etkiledi. İMKB günü 1702 puan düşüşle 40,268'den tamamladı. Hisse senetleri yüzde 4.06 değer kaybetti. Kuşkusuz dün yine tüm gözler döviz piyasasındaydı. Yabancıların yüklü alımlarının etkisiyle gün içinde 1.5365 YTL ile son 20 ayın en yüksek seviyesine çıkan dolar kapanışta ise 10.9 YKr artışla 1.5210 YTL'ye ulaştı. Avro ise 12.10 YKr çıkışla 1.9410 YTL'den günü kapattı. Bir dolar 0,77 avrodan oluşan döviz sepeti ise 2.8971 YTL'ye çıktı.

Büyütmek için tıklayınız

Süreyya Serdengeçti'nin Merkez Bankası Başkanlığı'na veda ettiği gün olan 14 Mart tarihinden bugüne dolar yüzde 12.5, avro yüzde 20.1 yükseldi. İMKB ise aynı dönemde hisse senetleri ortalama yüzde 6.15 oranında değer yitirdi. Yabancıların elinde sınırlı olmasına karşın bono satışları da faizde yükselişe neden oldu. 9 Nisan 2008 vadeli tahvilin faizi dün yüzde 15.11 ile bu yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Piyasalarda son bir haftadır yaşanan harekette gerek yurtiçi gerekse yurtdışındaki gelişmelerin etkin olduğunu söyleyen para yöneticilerine göre, içerde yüksek çıkan enflasyonun dışında, erken seçim kaygısı, Cumhurbaşkanı'nın sosyal güvenlik yasa tasarısını kısmi veto etmesi tedirginliği artırdı. Dış cephede ise ABD Merkez Bankası'nın son açıklamasında faiz artırımı konusunda yarattığı belirsizlik.
Uzmanlara göre son dönemde cari açığı yüksek olan Türkiye'nin başı çektiği harekette para, gelişmekte olan piyasalardan artan tahvil getirilerinin de etkisiyle gelişen piyasalara doğru yöneldi.
Merkez Bankası'ndan dövize müdahale beklemediğini söyleyen bir bankacı, 1.5580-1.6000 YTL'ye doğru keskin bir çıkış yaşanırsa Merkez Bankası'ndan müdahale beklediklerini söyledi. 2001 krizinden bu yana ilk kez bu kadar keskin bir yükseliş ve yabancılardan bu kadar kesintisiz çıkış görüldüğünü söyleyen bir bankacı ise, şöyle konuştu:
Türkler de dolar alıyor
"Önce Türkiye'nin yüksek enflasyon ve cari açık gibi olumsuzluklarını satan global fonlar şimdi tüm gelişmekte olan piyasalarda satış yapıyor. Yani artık hareket global bir hareket. Bu yüzden ne kadar süreceğini tahmin etmek imkânsız" diye konuştu.
Geçen hafta yerli kurumsal ve bireysel yatırımcıların kurlar yükseldikçe satış yaptığına dikkat çeken bir bankacı dün itibarıyla yerli yatırımcıların da satışlarının kesildiğini hatta yükselecek beklentisiyle aldıklarını söyledi.
Dünya emtiaya sığındı
Doların zayıflaması ile global sermayenin tahvil ve hisse senedi piyasalarından emtiaya yöneldiğini söyleyen uluslararası piyasalar uzmanı Ateşan Aybars dış piyasalardaki hareketleri ve bu hareketlerin Türk mali piyasalarına etkisini ise şöyle yorumladı:
"Doların zayıflaması emtiaya talebi artırdı. Uluslararası sermaye tahvil ve borsadan emtiaya yöneldi. Bu nedenle borsalardaki düşüş sürebilir. ABD Hazine tahvillerinde hafif düşüş var ancak bunun da kalıcı olmayacağını düşünüyorum. Şu anda kâr realizasyonu görünmesine karşın gümüş ve altın gibi emtia fiyatlarındaki çıkış birkaç yıl sürecektir.
'İMKB olumsuz etkilenir'
Türkiye'nin ise bir cari açık problemi var. Petrol fiyatlarındaki artış sürerse (ki belirsizlik korunuyor) cari açık ve dolayısıyla enflasyonu tetikleyebilir.
Dünyada hâlâ ciddi likidite var. Dolardan ise kaçış var. Bu likidite olduğu sürece Türkiye'ye ilişkin sorun yok gibi. Son günlerde Türk piyasasından yaşanan çıkışta ise daha ziyade politik arenadaki belirsizliklerin etkili olduğunu ve yabancıların sattığını görüyoruz. Uluslararası piyasalardaki hareketlerden bağımsız bir hareket bu. Ancak dünyada kâğıttan ve hisseden kaçışın olduğu dönemde İMKB'nin de bundan olumsuz etkilenmesi kaçınılmaz."


Avrupa borsaları da irtifa kaybetti
Tüm dünyada emtia piyasalarında artan fiyatların talebi azaltacağına ilişkin endişeler büyük satış dalgasına neden oldu. Bunun yanı sıra Avrupa borsaları, enflasyonla ilgili kaygıların dünya borsalarını sarsması ve doların zayıflamasının da etkisiyle yüzde 2 civarında düşüşle 9 Mart'tan bu yana gördüğü en düşük seviyeye indi.
Uzmanlar uluslararası yatırımcıların yeniden güvenli limanlara yöneldiğini söyledi. Madencilik sektörü hisseleri, Avrupa borsalarındaki düşüşte etkili oldu. Avrupa çapında 300 hisseyi kapsayan FTS-Eurofirst endeksi kapanışa yakın yüzde 1.99 düşüşle 1,335.51 puana indi. Endeks en son 9 Mart'ta en düşük seviyesi olan 1,334.15 puana düşmüştü. İngiltere'nin FTSE 100 endeksi yüzde 1.10 düşerken, Almanya'nın DAX endeksi yüzde 1.84 ve Fransa'da CAC yüzde 1.66 düşüşle işlem gördü. Avro karşısında yaklaşık bir yılın en düşük değeri olan 1.2971'e inen dolar ise günü 1.2814'ten kapattı.


'Bir kriz başlangıcı değil'
Merril Lynch Türkiye Direktörü Kubilay Cinemre, dalgalanmanın bir kriz başlangıcı olmadığını belirterek, "Sadece yeni seviyeye geliyor. Türkiye'nin temel yapısında hiçbir değişiklik yok" dedi.
'Şirketlerde Büyümenin Finansmanı' konulu seminerde konuşan Kubilay Cinemre, seçimlerin yaklaşması nedeniyle bugüne kadar normalde fiyatlandırılmayan risklerin artık fiyatlandırılmaya başlandığını belirterek, "Terör, İran, irtica gibi konular Türkiye'nin gündemine yeni girmedi, bunlar hep vardı. Temel göstergeler değişmedi. Sadece seçimler yaklaştığı için belirsizlik oluştu" dedi.


Merkez alıma ara verdi
Merkez Bankası, son dönemde global likidite koşullarının da etkisiyle ortaya çıkan döviz arzındaki azalmaya bağlı olarak, döviz piyasasının derinliğinde azalma ve kurlarda oynaklık gözlendiğini belirterek, bu nedenle, bugünden itibaren döviz alım ihalelerine ara verildiğini açıkladı.
Merkez Bankası açıklamasında, daha önceki duyurularda, 'büyük dışsal şok ya da öngörülemeyen olağanüstü gelişmeler' nedeniyle döviz piyasasında derinliğin kaybolması, ve fiyatlardaki aşırı oynaklık gözlenmesi halinde, döviz alım ihalelerine ara verileceğinin açıklandığı hatırlatıldı.