İhracatın yükü otomotivde

2004 yılında 236 ülkeye ihracat yapıldı. İlk 10 arasında dört
otomotiv, üç elektronik, iki tekstil ve bir kimya firması bulunuyor. 1000 ihracatçı firma içinde beş kamu kuruluşu var.

İSTANBUL - İstanbul Sanayi Odası'nın açıkladığı '500 Büyük Sanayi Kuruluşu' sıralamasında ilk sıralarda yer alan otomobil şirketleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) 'Türkiye'nin En Büyük İlk ve İkinci 500 İhracatçı Firma Araştırması'nda da ön sıralarda yer aldı. Araştırmaya göre ilk 10 firma içine dört otomotiv firması girerken, Türkiye'nin ihracatını gerçekleştiren 1000 kuruluştan sadece beşinin kamu sektöründe faaliyet gösterdiği ortaya çıktı.
Araştırmaya göre, ilk 10'da yer alan firmalar, Türkiye ihracatının 5'te 1'ini gerçekleştirdi. Türk firmaları, aralarında Bermuda, Cibuti, Burkina Faso, Sierra Leone'nin de yer aldığı yaklaşık 236 ülkeye ihracat yaptı. 2004'te ilk 500 firma, Türkiye toplam ihracatının yüzde 68.5'ini, ikinci 500 firma ise yüzde 8.1'ini gerçekleştirdi. İlk 10 firmanın Türkiye'nin toplam ihracatı içersindeki payı 2003 yılında yüzde 18 iken, geçen yıl yüzde 21.4'e yükseldi.
Sıralamadaki ilk 10 firma içerisinde, ihracatındaki artışa paralel olarak dört otomotiv firması yer aldı. İlk 10'da, elektrik-elektronik sektörüne mensup üç firma, tekstil ve konfeksiyon sektöründe faaliyet gösteren iki sektörel dış ticaret firması, bir de kimya firması bulunuyor.
Türkiye ihracatında ilk 10 sırayı alanlar; Toyota Otomotiv, Vestel Dış Ticaret, Ford Otomotiv, GİSAD Dış Ticaret, Oyak Renault, TÜPRAŞ, Beko Elektronik, Tofaş Türk, GSD Dış Ticaret ve isminin açıklanmasını istemeyen bir kuruluş oldu. 2001'de 30 milyar dolar seviyesinde olan Türkiye ihracatının 2004'te 64 milyar dolara yükseldiğinin ifade edildiği araştırmada, ihracat gerçekleştirilen ülkeler Almanya, İngiltere, ABD, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Irak, Rusya ve Belçika olarak sıralandı.
Tamamı özel olacak
Araştırmaya göre, ilk 10 ihracatçı firma içerisinde kamu sektöründen sadece Tüpraş yer aldı. Tüpraş'ın yanı sıra ilk 1000'de yer alan diğer dört kamu kuruluşu olan; Erdemir, Eti Maden İşletmeleri, Petkim ve Tekel'in de özelleştirilmesi halinde önümüzdeki yıllarda en büyük 1000 ihracatçı firmanın tamamının özel sektör firmalarından oluşacağı görülüyor.
1000 ihracatçı firma içinde beş kamu firmasının 2 milyar 82 milyon dolarlık ihracatı, listenin tamamının yüzde 4.3'ünü oluşturdu. Araştırmaya göre, ilk 500 firma içerisinde son üç yılın verilerine bakıldığında kapasite kullanım oranlarının tüm sektörlerde az da olsa artış kaydettiği ve 2002'de yüzde 77 olan ortalama kapasite kullanım oranının 2004'te yüzde 81'e yükseldiği görüldü.
2004'te ilk 500 ihracatçının 43.8 milyar dolarlık ihracatına karşılık, ithalatlarının 59.1 milyar dolar olduğu ve bu verilerle ilk 500'ün dış ticaret açığının 16 milyar dolar olduğu ifade edildi. İlk 500'ün kârlılığı 2002'de yüzde 8, 2003'te yüzde 7.29, 2004'te ise yüzde 7.78 olarak gerçekleşti. Araştırmada kârlılığını en fazla artıran sektörün madencilik olduğu ortaya çıktı. Sektörde, 2003'te yüzde 5.30 olarak gerçekleşen kârlılık, 2004'te yüzde 12.59'a çıktı. Tarımda ise 2002'deki yüzde 6.10'luk değerden 2004'te yüzde 3.23'e geriledi. İhracatçı firmaların çalıştırdığı personel ortalaması da 660'tan 647'ye düştü.
'Yabancıya teşvik verilmeli'
TİM Başkanı Oğuz Satıcı, gelecek yıllarda da devamı getirilecek olan 'Türkiye'nin İlk ve İkinci 500 İhracatçı Firma Araştırması' gibi çalışmaların, ekonomi politikalarının biçimlenmesinde önemli rol oynayacağını söyledi. "Çağımız, piyasa ekonomisinin küreselleşme yolunda dev adımlarla ilerlediği, yeni gelişmelerin birbirini etkilediği bir dönemdir." diyen Satıcı, "Sağlam bir şekilde ayakta durabilmek için etkin bir ihracat stratejisi çerçevesinde dış ticaretinde fazla veren, ülkemize yabancı yatırımları teşvik eden bir yapılanmayı sağlamamız gerekmektedir." dedi.
İhracatçıların desteklenmesinin, ihracat iştahını artırmak ve ülkenin zenginleşmesi anlamına geldiğini ifade eden Satıcı, sayıları 38 bine ulaşan firmanın yeni pazarlara açılmalarının, Türkiye'nin global ekonomideki yerini güçlendirdiğini savundu. Satıcı, "Temennimiz ihracatçı firma sayısının yüz binleri aşmasıdır" diye konuştu.