'IMF ile anlaşırız'

Maliye Bakanı Unakıtan: "Teşvik konusunda endişeler yersiz, hedefleri riske atmayız. IMF ile anlaşırız. Ocak rakamları umut verici. Demokratik işleyişte gecikmeler olsa da reformlar çıkacak."

ANKARA - Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, teşvik ve geciken reformların IMF ile yeni stand-by'ı riske sokacağı tereddütlerine, "Tereddütler yersiz IMF ile oturur konuşur anlaşırız. Ekonomik hedefleri riske sokacak girişimimiz olmayacaktır. Reformlar yasalaşacaktır" dedi. 2005 Ocak ayı bütçe uygulama sonuçlarını açıklayan Unakıtan, olumlu gelişmeler sağlandığını ve bunun da Türkiye'nin 'elini güçlendirdiğini' söyledi.
Faiz dışı fazla 3 milyar YTL
Unakıtan'ın verdiği bilgilere göre, bütçenin ocak ayı IMF tanımlı faiz dışı fazlası (FDF) 2004 ocak ayına göre yüzde 290.8 artışla 2 milyar 878 milyon YTL'ye ulaştı. 2004 Ocak ayında fdf 736 milyon YTL idi. Maliye tanımlı faiz dışı fazla ise 677 milyon YTL'den 4 milyar 204 milyon YTL'ye yükselirken, artış yüzde 521.2 oldu. Geçen yıl ocak ayında 5 milyar 278 milyon YTL olan bütçe açığı ise yüzde 80.9 azalarak 1 milyar 6 milyon YTL'ye geriledi.
Unakıtan, bütçe açığının son 3 yıla göre nominal olarak da azaldığını, 2002-2004 Ocak aylarında bütçe açığının 4-5.4 milyar YTL arasında kaldığına işaret ederek "Bunlar iyi göstergeler ama biz yıl hedefine bakarız. Hiçbir kamu kurumu rehavete kapılmasın" dedi.
Ocak ayı bütçe dengesindeki olumlu seyirde vergi gelirlerinde hedefi aşan gerçekleşme etkili oldu. 2005'in tamamı için yüzde 18.3 artması beklenen vergi gelirleri ocakta yüzde 37.4 arttı. 2004 Ocak ayında 5 milyar 523 milyon YTL vergi geliri elde edilirken, bu yıl 7 milyar 591 milyon YTL'ye çıktı. Bakan Unakıtan, en sağlıklı gelir kaleminin vergi gelirleri olduğuna işaret ederken, IMF'nin 'Kaliteli geliri arttır' uyarısını dikkate aldıklarını vurguladı.
KDV'de yüzde 40.5, ÖTV'de yüzde 37.6, gelir vergisinde yüzde 30.2, motorlu taşıtlar vergisinde yüzde 174 artış elde edildi. Unakıtan, MTV'deki artışa işaret ederek, "Bu rakamlara bakıp sevindirik bir duruma düşmeyelim. Geçen yıl iadeler vardı. O düştüğü için ocak artışı yüksek gibi görünüyor" dedi. MTV'de Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği ek MTV nedeniyle ocak ayında 400 milyon YTL indirim yapıldığı öğrenildi. Vergi iadeleri dikkate alındığında KDV'deki artışın yüzde 28'e indiğini söyledi. Unakıtan, ÖTV'nin de petrol ürünleri ağırlıklı olduğuna işaret etti.
580 bin kişi kayda girdi
Unakıtan, gelir vergisindeki artışta asgari ücrete ocakta yapılan zam ve kayıtlı istihdamdaki artışın etkili olduğunu belirterek, "Kayda giren istihdamın 120 bini teşvik kapsamındaki illerden" açıklamasında bulundu. 2004'te Türkiye genelinde kayıtlı istihdamın 580 bin arttığı öğrenildi. Bu artışın, vergi gelirlerini artırmanın yanı sıra SSK'nın da aktüeryal dengesine olumlu etki yaptığı ifade edildi.


Büyütmek için tıklayınız

Bütçenin gelir kanadındaki olumlu seyre, giderlerde nominal azalma da destek verdi. Ocak ayında giderler yüzde 7.4 azalarak 12 milyar 75 milyon YTL'den 11 milyar 187 milyon YTL'ye indi. Faiz dışı harcamalar yüzde 2.3 azalarak 5 milyar 977 milyon YTL'ye, faiz giderleri de yüzde 12.5 gerileyerek 5 milyar 210 milyon YTL'ye düştü.
Unakıtan, "Bütçeyi en fazla sıkan faizdir. En yüksek gider. Mücadelemiz bunun küçültülmesi. Ülke riskini düşürmek istikrarı sürdürmek lazım" diye konuştu. Unakıtan, gelir ve gider kalemlerindeki iyileşme için "Ayağını yorganına göre uzatmak zorunda. Ya ayağını çekeceksin ya yorganı uzatacaksın... Biz ise ikisini birden yapmak mecburiyetindeyiz" dedi.
'Ekonomik hedefleri riske sokacak hiçbir girişimimiz olmayacaktır' diyen Unakıtan, sosyal güvenlik, gelir idaresi ve bankacılık reformlarının da en kısa sürede yasalaştırılacağını söyledi. Hükümet olarak bazı yasa tasarılarını fazla irdelediklerini, sürecin uzadığına işaret eden Unakıtan, demokratik işleyişte ufak tefek süreç değişikliği olabileceğini söyledi.
IMF'nin teşviklerle ilgili endişesine karşı Unakıtan, şöyle konuştu: "Bu tereddütleri yersiz görüyoruz. Hesabımızı yapıyoruz, teşviklerle ilgili tasarı Meclis Alt Komisyonu'nda görüşüldükten sonra, herkes görecektir ki; bize getireceği yükler karşılanabilecek yüklerdir. Bizim mali disiplinden taviz vermemize gerek kalmayacağını herkes görecektir. Belki yapısal reformların istenilen ölçüde hızlı geçmemesi, zaman zaman tenkit edilebilir, ama unutulmamalıdır ki, burası demokratik bir ülke..."
'Ocak ayı göstergesi IMF ile ilişkilerde elinizi güçlendirir mi' sorusu üzerine Unakıtan, ocak ayı göstergelerinin iyi olduğunu ancak dönemsel gelişmelere baktıklarını söyleyerek şöyle devam etti:
"Paran olduktan sonra elin çok güçlenir. Boşa dememiş Napolyon para, para, para diye. Para önemli değil dersen, 2000-2001 krizindeki gibi şapa oturursun. Bütçe böyle sıkı olursa Dışişleri Bakanı'nın toplantılardaki yürüyüşü bile değişir."
Edinilen bilgilere göre, hükümetin 36 ilde uyguladığı teşviklerin maliyeti 1 katrilyon lira civarında. Yeni yasa ile bu tutarın artacağını ifade eden yetkililer, tasarının TBMM'de verilen önergelerle genişletilme girişimlerinin de önleneceği mesajını verdi.
Unakıtan, toplantı çıkışında 'Gelir İdaresi ve Bankacılık tasarıları TBMM'ye sevk edilemedi. Başbakanlık Müsteşarı'nın problem çıkardığı söyleniyor' sorusuna "Başbakanlık Müsteşarı, problem için değil, çözüm için orada" yanıtını verirken gecikmeyi 'ince ve dikkatli çalışmaya' bağladı.
'Yaz şunu Osman'
Futbolcu gelirlerinin beyannamede düşük gösterildiğinin vurgulanması üzerine Unakıtan, "Bunu ihbar kabul edebiliriz" dedi. Unakıtan Gelirler Genel Müdürvekili Osman Arıoğlu'na dönerek, "Yaz şunu Osman, bunların üzerine gidilecek" talimatı verdi.