Millete külfet vekiline kıyak

Yargı iptal etmişti
Milletvekilleri, 'reform' denilen Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Yasası'na, kendileri için sessizce iki kıyak birden soktu. Anayasa Mahkemesi'nin 'eşitlik ve adalete aykırı' bularak iptal ettiği kıyak emeklilik yine yürürlükte: Emekli milletvekilleri, 1280 YTL aylık temsil tazminatı
alacak.
Okumadan oylamışlardı
Maddeleri okunmadan oylanan düzenlemeye göre emekli vekiller ayrıca, aylıklarında 1190 YTL düşüş yaratacak destek priminden de kurtulacak. Böylece, emekliliği dolmamış vekillerin temsil tazminatı almasına dair hükmü tasarıdan çıkarttıran Dışişleri Bakanı Gül'ün çabaları boşa gitmiş oldu.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Anayasa Mahkemesi'nin daha önce Anayasa'nın eşitlik ve adalet ilkesine aykırı bularak iptal ettiği 'kıyak emeklilik' bu kez sessizce gerçekleştirildi. Üstelik kıyak düzenleme işçi, memur ve esnafın fedakârlık yapması istenen ve topluma 'reform' diye sunulan Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapıldı. Yeni düzenlemeyle, Meclis'teki emekli milletvekillerine ekstradan her ay 1280 YTL 'temsil tazminatı' ödemesi yapılacak.
Bu durumdan, şu an Meclis'teki yaklaşık 400 milletvekilinin yararlanması bekleniyor. Emekli vekillerin aylığında 1190 YTL'lik düşüş yaratması söz konusu olan sosyal güvenlik destek primi ödemesinden de kaçış yolu açıldı.
Mevcut durum nasıldı?
Yürürlükteki mevzuata göre, emeklilik için gerekli yaşı dolduran ve iki yıl milletvekilliği yapan herkes, daha önceki çalışma yaşamı boyunca gelirini asgari ücret üzerinden gösterip bu rakam üzerinden de prim ödemiş olsa dahi Emekli Sandığı'ndan 3 bin 440 YTL aylıkla emekli olabiliyor.
SSK veya Bağ-Kur'dan 464 YTL tutarındaki asgari rakam üzerinden emekli aylığı almakta olanlar bile iki yıl milletvekilliği yaptıktan sonra Emekli Sandığı'na geçerek emekli aylıklarını 3 bin 440 YTL'ye yükseltiyorlar. Bu rakamın içerisinde, 30 bin gösterge rakamının memur aylığı katsayısıyla çarpımı sonucu hesaplanan ve şu an 1280 YTL seviyesinde olan 'temsil tazminatı' da bulunuyor.
9 bin 960 YTL az geldi
Eğer bu şekilde emekli aylığı almaktayken milletvekilliğine devam edilirse, 1280 YTL tutarındaki temsil tazminatı kesiliyor ve böylece emekli aylığı 2 bin 160 YTL'ye düşüyor. Milletvekili maaşı olarak da ayrıca 7 bin 800 YTL (Nisan 2006 bordrosu) alan emekli bir vekilin eline böylece ayda toplam 9 bin 960 YTL geçiyor.
Yeni durumda ise Meclis alt komisyonda sessiz sedasız bir şekilde Sosyal Güvenlik Kanunu'na eklenen düzenlemeyle gelecek yıl ocak ayından itibaren emekli milletvekillerinin eline, ileride memurlara yapılacak zamlar hariç olmak üzere 11 bin 240 YTL geçecek.
Bunu gerçekleştirmek amacıyla ilk önce, üç ayrı maddenin içine sıkıştırılan hükümlerle, vekillere ödenen emekli aylığı ve temsil tazminatı ayrımı kaldırılarak, 'temsil' emekli aylığının içine katıldı.
Yasadan çıkarıldı
Bir başka maddeye sıkıştırılan hükümle de sadece TBMM üyesi olarak değil, aylık alsın almasın herhangi bir yerde çalışan veya yönetim kurullarında görev alan emekli vekillere temsil tazminatı ödenmeyeceğine dair Emekli Sandığı Kanunu'ndaki hüküm yasadan çıkarıldı. Böylece, çalışmaya devam eden emekli milletvekillerinin temsil tazminatı almasının önündeki engel kaldırılmış oldu.
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül geçen haftaki görüşmeler sırasında, emekliliği hak etmemiş milletvekillerinin de temsil tazminatından yararlandırılmasına ilişkin hükmün son anda yasaya konulması girişimlerini güçlükle önlemişti.
Gerekçe 'Anayasa' imiş
Alt Komisyon Başkanı AKP'li Zekai Özcan, düzenlemenin, Anayasa'nın 86. maddesine uyum amacıyla gerçekleştirildiğini ileri sürdü. Milletvekili ödenek ve yolluklarını düzenleyen Anayasa'nın 86. maddesi, milletvekillerine ödenen emekli aylığı ve benzeri ödemelerin kesilemeyeceğini düzenliyor. Özcan, kesintinin Anayasa'ya aykırı bir şekilde yapıldığını, eğer bir milletvekili dava açarsa geçmişe dönük tüm tazminatlarını faiziyle alabileceğini söyledi.
Ancak Anayasa'nın bu hükmü yıllardan beri yürürlükte olmasına karşın, son dönemlerdeki milletvekilleri, görevdeyken temsil tazminatı almayı sağlayan 'kıyak emeklilik'ten kaçınmışlardı.
Destek primi ne olacak?
Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, emekli aylığı alırken yeniden çalışmaya başlayanların, yeni işte elde ettikleri kazancın yüzde 32.5'i tutarında 'sosyal güvenlik destek primi' kesilmesini düzenliyor. Destek priminin yüzde 14'ü işçi ve memurların kendilerince, yüzde 18.5'i ise işverenleri tarafından ödenecek.
Halen destek primi için emekli aylıklarından sadece yüzde 10 (aylık 40-50 YTL) kesilen esnaf ve serbest meslek sahipleri bu düzenlemeyle en az asgari ücretin yüzde 32.5'i oranındaki, yani 172 YTL'lik primi kendileri ödeyecek.
Bu arada DİSK, KESK, TMMOB ve Ankara Tabib Odası (ATO), yeni yasayı protesto etmek amacıyla geçen hafta Ankara'da düzenledikleri eylemde havaya ateş açan polisler hakkında suç duyurusu içeren dilekçeyi Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na sundu. KESK Ankara Sözcüsü Cemal Yıldırım, Ankara Adalet Sarayı önünde bir açıklama yaparak düzenledikleri eylemde, polisin katılımcıların üzerine ateş açtığını öne sürdü.
Ayda 1190 YTL'lik 'kolaylık'
Uygulanacak yasaya göre, çalışmaya devam eden emekli milletvekillerden de maaşlarının yüzde 14'ü oranında (1190 YTL) destek primi kesilecek.
Ancak AKP'li Zekai Özcan, eğer milletvekilleri TBMM Başkanlığı'na dilekçeyle başvurursa kendilerinden kesilmesi gereken destek priminin de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ödenebileceğini söyledi.
Özcan, memurların yeni yasadan dolayı artacak prim yükümlülüklerinin iki yıl süreyle çalıştıkları kurum tarafından karşılanmasına ilişkin hükümden vekillerin de yararlanabileceğini söyledi. Bu durumda emekli milletvekilleri, toplumun tüm kesimlerinden fedakârlık istedikleri yeni yasadan dolayı 1190 YTL'lik destek primi ödemesinden kurtulacakları gibi, kıyak emeklilikle gelirleri ayda 1280 YTL de artmış olacak.