İndirim tahsilatı düşürdü

IMF'nin desteklediği ekonomi programının yol haritası niteliğindeki niyet mektubunda, üç yıl katma değer vergisi (KDV) indirimi yok diyen fonun bunu KDV tahsilatındaki artışın düşük kalmasına dayandırdığı anlaşıldı.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - IMF'nin desteklediği ekonomi programının yol haritası niteliğindeki niyet mektubunda, üç yıl katma değer vergisi (KDV) indirimi yok diyen fonun bunu KDV tahsilatındaki artışın düşük kalmasına dayandırdığı anlaşıldı. Vergi gelirleri yılın ilk dört ayında yüzde 22.5 artarken, sağlık ve eğitimde 10 puanlık indirimlerin de etkisiyle KDV artışı yüzde 6.5'te kaldı.
Bu yılın başında eğitim, ilaç ve sağlık hizmetlerinin yüzde 18 olan vergisini 10 puan azaltarak yüzde 10'a çeken AKP hükümeti, tekstilde de KDV indirimine hazırlanıyordu. Ancak, yapılan indirimlerin bütçe vergi gelirlerine olumsuz yansıması IMF'nin 'Daha fazla indirim yapamazsınız, yaparsanız bütçe dengeleri bozulur' uyarısıyla karşılaştı. Ancak, ilgili birimlerde özellikle Maliye Bakanlığı'nda tekstilde KDV indiriminin bütçe dengesini sarmayacağı hesapları yapıldı.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) 10 milyar dolar destek sağladığı yeni ekonomi programına ilişkin niyet mektubunda, Fon'un da isteği doğrultusunda 'KDV'de program süresince indirim yapılmayacağı" taahhüt altına alındı.
Performans düştü
Nisan sonunda niyet mektubuna yer alan bu taahhüdün arkasında KDV tahsilatındaki gelişmenin rol oynadığı belirlendi.
Ocak-nisan dönemi bütçe uygulama sonuçlarına göre, toplam vergi gelirleri yüzde 22.5 artış gösterirken, indirimlerin yol açtığı performans düşüşü sonucu katma değer vergisi tahsilatında artış yüzde 6.5'te kaldı. Geçen yılın ilk dört ayında 3.6 milyar YTL katma değer vergisi gelirine karşılık, bu yıl aynı dönemde KDV'nin bütçeye desteği, 3.8 milyar YTL ile geçen yılki düzeyine yakın gerçekleşti. Bu yıl 13.8 milyar YTL'lik katma değer vergisi tahsil edilmesi hedeflenmişti. Dahilde alınan katma değer vergisi artışı düşük kalırken ithalde alınan KDV'deki artış yüzde 18.1 olarak gerçekleşti. İthalattan alınan vergi 5 milyar 50 milyon YTL'ye ulaştı.
Vergi gelirleri dört aylık gerçekleşmeleri, vergide en yüksek artışın yüzde 81.2 ile basit usul vergilemede olduğunu ortaya koydu. Ancak, basit usulden alınan vergilerin miktarı toplam vergi gelirleri içerisinde su zerresi gibi. 30.3 milyar YTL içinde basit usul vergileri 54.2 milyon YTL. Beyana dayanan gelirin vergisi yüzde 12.2 artışla 577.8 milyon YTL'ye ulaşırken, gelir vergisinin yaklaşık yüzde 84'ü stopaj yoluyla kaynağında kesilen vergilerden oluştu. Yüzde 18.1 oranında artışla 4.7 milyar YTL'ye ulaşan stopajların büyük bir bölümü de ücretlerden kesilen vergilerden oluşuyor.
Kurumların durumu iyi
Kurumlar vergisindeki artış da yüzde 25.3 olarak belirlenirken, ilk dört aylık döremde toplam 2 milyar 658 milyon lira tahsilat yapıldı. Kurumlar vergisindeki artışın da toplam vergi gelirleri artış oranının üzerinde seyretmesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.
Ocak-nisan dönemi verileri, mülkiyet üzerinden alınan vergilerin yüzde 19.6 artışla 602 milyon YTL'ye, niyet mektubunda üç yıl içerisinde kaldırılacağı taahhüt edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi BSMV de yüzde 29.4 artışla 589 milyon YTL oldu.
Toplam vergilerin yaklaşık üçte birini oluşturan ÖTV'deki artış da vergi gelirlerinde olumlu seyri destekledi. ÖTV tahsilatı yüzde 24.9 gelişmeyle 8 milyar 977.1 milyon YTL'ye yükseldi.
Özel işlem, özel iletişim ve şans oyunlarından alınan vergiler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 65.8'lik bir gelişme göstererek 979.6 milyon YTL'ye ulaşırken, çeşitli işlemler üzerinden alınan harçlar yüzde 46.4 büyüyerek 846.7 milyon YTL'ye ulaştı. Yüzde 8.2 artış gösteren damga vergisi ise bütçeye 670.4 milyon liralık destek sağladı.