iPhone icat oldu mesai bozuldu!

iPhone icat oldu mesai bozuldu!
iPhone icat oldu mesai bozuldu!
Akıllı telefonlar hayatı kolaylaştırdı ama çalışana yeni bir dert de çıkardı: Mobil mesai! Teknoloji ile mesai saatleri eve kadar sarktı.
Haber: NURİYE DOĞU - nuriye.dogu@radikal.com.tr / Arşivi
AHMET CAN ŞİT / Arşivi

Akıllı telefonlar, iPad, iPhone, Blackberry gibi yeni nesil teknoloji mucizeleri bilgi akışını kolaylaştırdı ama özellikle beyaz yakalı çalışanların başına da dert açtı: Mobil mesai! Artık bu cihazları kullananlar, mesai saatini işyeri dışına hatta yatağına kadar taşımak zorunda. Daha çok teknoloji, iletişim ve perakende sektörlerinde yaygınlaşan ‘mobil çalışanlar’ tuvalette bile mail alışverişi yapıyor, akşam evde bebeğine mama yedirirken bir yandan da telefonuyla bitiriyor. Neredeyse 1 saat fazladan evde yapılan bu çalışma, “Bu fazla mesai midir” sorusunu gündeme getirdi.

Çalışanlar bu ek sürenin fazla mesai olarak ücretlere yansımasını istiyor ancak uzmanlar umutsuz: “Normal mesailerde bile sorun yaşanan Türkiye ’de, ‘akıllı telefon mesaisi’ ücretini almak hayal.” DİSK uzmanı Serkan Öngel, “Türkiye’de fazla mesai çok yaygın ve bunun bile karşılığı alınamıyor. İş hukukunda mobil mesainin karşılığının olmadığını ancak toplusözleşmeye ilave bir maddeyle bu hakkın korunabileceğini savunan Öngel, bunların olağan çalışma içinde gösterilmemesi, fazla mesai olarak ödenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Yasal olarak imkânsız

DETAM İş Hukuku Danışman-lığı’ndan avukat İrem Gökçe ise, Türkiye’de fazla mesai tespitinin ancak tanık beyanıyla yapıldığını, çoğu işyerinin bunu belirleyemediğini söylüyor. Şirketlerin daha çok çalışma süresini değil de, yapılan işi baz aldığını ifade eden Gökçe, “Denetimsiz bir ortamda ev mesailerini tanımlamanın 30 adım gerisindeyiz. Çünkü insanlar fazla mesailerini ispat edemiyor. Şirketler giriş çıkış sistemleriyle bile oynuyor bazen. Yani Türkiye koşullarında akıllı telefonlarla yapılan akşam mesailerinin sözünü bile edemeyiz galiba” diyor.

Çalışan uyurken bile mesai yapıyor
Mobil servis sağlayıcısı iPass’in 1100 şirketteki 3 bin 700 çalışan ile yaptığı ‘Mobil İşgücü Araştırması’na göre, çalışanlar saatte en az iki kere cihazını kontrol ederken, yüzde 45’i uyurken bile telefonunu yakınında tutup kontrol ediyor. En ilginç noktalardan biri ise yaklaşık yüzde 60’ının tuvalette bile telefonlarına bakmak zorunda kalması.

ABD ’de mesai saatlerinin bu cihazlar yüzünden uzatıldığını belirten birçok çalışan şimdiden dava açmaya başladı. 2010’da açılan dava sayısı 6 bin 800’e ulaşınca ABD Başkanı Barack Obama olaya el attı. ABD Çalışma Bakanlığı, çalışma saatlerini takip edebilmek için bir aplikasyon tasarladı. ‘Timesheet’ adındaki aplikasyona çalışma saatleri, yönetici telefon numarası gibi iş ile ilgili bilgiler giriliyor. Yönetici ile sesli görüşme yapmak, e-mail adresine girmek, bir dosyada işlem yapmak gibi faaliyetler bakanlığa bildiriliyor.

Patronlar ne diyor?
15 dakikada mail’e yanıt beklerim
TAV Grubu CEO’su Sani Şener’e göre hız için iletişim kanallarının açık olması şart. Bunun için başta üst yönetim olmak üzere herkese BlackBerry telefonlar verildiğini belirten Şener, “Geç kalmamak ve bilgiyi çok hızlı aktarmak zorundayız. Artık hiçbir şey 30 yıl önceki gibi değil. Bu telefonlara ihtiyacımız var” diyor. Disiplinle özgürlüğü beraber yürüttüklerini ifade eden Şener, “Önemli bir mail’ime 15 dakikada yanıt vermeyenin BlackBerry’sini alıyorum. 4-5 kişinin aldım böyle. Kimse rahatsız değil, çünkü bizde çalışanlar emeğinin karşılığını her zaman fazlasıyla alıyor” diyor. disinin ve üst düzey yönetimin 24 saat ‘online’ olduğunu, gece 4’te bile uyanıp mail yazdıklarını anlatan Şener’e göre, işlerin hızlı ve doğru yürümesi için bu mesai şart.

TT’de ne olursa olsun 17.00’de paydos
Bir teknoloji şirketi yöneticisi olarak TTNet Genel Müdürü Tahsin Yılmaz da konu ile ilgili şunları söylüyor: “Üç yıl önce şirkete geldiğimde sadece üst yönetimde Blackberry vardı. Sonra tüm çalışanlarımıza verdik. Çünkü iletişim şirketi de olduğumuz için sürekli olarak online durumda kalmamız gerekiyor. Bu benim işime geliyor” diyor.Ancak bunun yarattığı fazla mesai için ise esnek çalışma metodunu kullandıklarını anlatan Yılmaz, akşam 5’te herkesin evlerine servislerle gidebildiğini belirtiyor.

Yeni teknoloji mesai saatini değiştirdi
Apple’ın Türkiye distribütörü Bilkom’un Pazarlama ve İş Geliştirme Direktörü Erkan Tüfekçioğlu da akıllı telefon ve tablet PC pazarının hızla büyüdüğüne dikkat çekiyor. Bu cihazlarla iş hayatının da daha entegre bir hal aldığını belirten Tüfekçioğlu, “Çalışanlar böylece ofise bağımlı kalmadan her türlü işini bu cihazlar üzerinden gerçekleştirebiliyor. Orta vadede klasik mesai saati kavramları yerini yavaş yavaş iş yaşam dengesini gözeten farklı çalışma modellerine bırakacak. Çalışanlar açısından her yerden bilgiye ulaşma, işi daha üretken ve verimli kılıyor” diyor.

Siz bir işkolik misiniz?
‘Akıllı telefon’ mesaisinden ‘Ben bir işkoliğim’ başlığıyla makale yazan Bağımlılık Uzmanı Prof. Dr. Kültegin Ögel, olaya farklı bir yönden yaklaşıyor. “Şu mail’e de bir yanıt yazayım... Şu dosyaya da bir göz atmam lazım...” diye ofiste saatlerinizi geçiriyor, telefonunuza gelen mail’leri kontrol etmeden duramıyor musunuz? O zaman siz bir işkoliksiniz.” Ögel, eve gittikten sonra da akıllı telefonlarla çalışmaya devam etmenin iş ile özel hayatı karıştırdığını belirtiyor.

bigPara.com