Irak'ın malı Irak'a satılıyor

Irak'a ihraç edilmek üzere yükledikleri akaryakıtı iç piyasaya sürüp Türkiye'de vergi kaybına yol açan kaçakçıların, sattıkları akaryakıtı Irak hükümetinin kendi iç piyasasına sübvansiyonlu fiyattan verdiği ürünle tamamlayarak, bu ülkeyi de zarara uğrattığı öğrenildi.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Irak'a ihraç edilmek üzere yükledikleri akaryakıtı iç piyasaya sürüp Türkiye'de vergi kaybına yol açan kaçakçıların, sattıkları akaryakıtı Irak hükümetinin kendi iç piyasasına sübvansiyonlu fiyattan verdiği ürünle tamamlayarak, bu ülkeyi de zarara uğrattığı öğrenildi.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) yurtdışı operasyonlarını yürüten şirketi TPIC'in (Turkish Petroleum Int. Co. Ltd) Başkan Yardımcısı Ahmet Şadi Güngör, Irak'a ihraç edilen akaryakıtla ilgili kaçakçılık hakkında TBMM Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu'na bilgi verdi. Güngör'e göre sistem şöyle işliyor:
Irak'a ihraç edilmek üzere tankerlere yüklenen akaryakıtın 7-8 tonluk bölümü yurtiçinde satılıyor. Satılan miktar kadarı suyla tamamlanan tanker gümrüğü geçip Irak'a geçiş yapıyor.
Irak hükümeti, Türkiye'den 30 cent'e satın aldığı akaryakıtı sübvanse ederek, yaklaşık 1/5 fiyatına, yani litresi 4-6 cent'e iç piyasaya sürüyor. Tanker şoförü, Türkiye'de iç piyasaya sürerek çaldığı akaryakıtı Irak'tan satın alıp takviye ediyor ve malı eksiksiz teslim ediyor. Başka ifadeyle Irak'ın malını Irak'a satıyorlar. Tankerci, Türkiye'de litresini 80 cent'e sattığı akaryakıtı Irak'ta 4-6 cent'e yerine koyup litrede 74-75 cent kazanıyor.
Güngör, ihracatçıların taşeronlara malı anahtar teslimi verdiğini, tankerler mühürlenmiş olmasına karşın çeşitli tekniklerle ürünün yurtiçinde boşaltılmasının engellenemediğini söyledi. Türkiye'den ihraç kaydıyla yüklenen akaryakıtın yaklaşık 70 bin tonunun bu şekilde iç piyasada satıldığını ifade eden Güngör, bunun da Irak'a yapılan toplam ihracatın yaklaşık yüzde 1-1.5'i olduğunu vurguladı.
Kaçak azalıyor
Güngör, bu işlemleri tankercilerin gerçekleştirdiğini vurgulayarak, kaçakçılık işinin, büyük dağıtım şirketlerinin de başına bela olduğunu ifade etti.
Güngör, hem Irak'a ihraç edilen akaryakıttan çalınan, hem de Irak'tan Türkiye'ye kamyonla getirilen kaçak akaryakıtta 2004 sonu ve 2005 itibarıyla yüzde 50 azaldığını belirtti. Türkiye'de devletin birimlerinin her hafta en az iki kere koordinasyon toplantısı yapmaya başladığını ifade eden Güngör, kontrollerin sıkılaşması nedeniyle kaçağın da azalmaya başladığını anlattı.
Yurtiçine satışta kullanılan kamyonların bir kısmının plaka ve faturalarının sahte çıktığını, bu nedenle kamyoncunun bulanamadığını anlatan Güngör, buna önlem olarak akaryakıt taşıyan her kamyon için manyetik kart dağıtıldığını söyledi.