İran yüzünden kışın doğalgaz sıkıntısı yaşayan Türkiye LNG alımını artırıyor

İran yüzünden kışın doğalgaz sıkıntısı yaşayan Türkiye LNG alımını artırıyor
İran yüzünden kışın doğalgaz sıkıntısı yaşayan Türkiye LNG alımını artırıyor

Türkiye?nin iki ayrı sıvılaştırılmış doğalgaz depolama tesisi bulunuyor. Egegaz LNG Terminali?nde, her biri 140 bin metreküp olmak üzere toplam 280 bin metreküplük iki büyük tank bulunuyor.

Türkiye, Nijerya ve Cezayir'den sonra Katar'dan sıkıştırılmış doğalgaz (LNG) almaya hazırlanıyor. Enerji Bakanı, Katar'dan ilk etapta 4 milyar metreküp gaz alınabileceğini söyledi

ANKARA - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Katar ile sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedariki konusunda görüşmelerde bulunacaklarını söyledi. Yıldız, mutabık kalınması durumunda ilk etapta yaklaşık 4 milyar metreküp civarında LNG bağlantısı için bir iyi niyet protokolünün imzalanabileceğini belirtti. Yıldız, Katar Emiri Şeyh Hamad Bin Halife El Tani’nin beraberindeki heyetiyle İstanbul’a geleceğini ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile görüşmelerde bulunacağını hatırlattı.

Katar’ın rezervleri çok
Bu kapsamda kendilerinin de Katar Enerji Bakanı ile enerji konularında görüşmelerde bulunacaklarını anlatan Yıldız, Katar’ın dünyanın en büyük doğalgaz rezervlerine sahip ülkelerden biri olduğuna işaret etti.
Arz güvenliği açısından hem güzergah hem de ülkeleri çeşitlendirme noktasında Katar’ın da içinde bulunduğu bir portföyü değerlendirdiklerini bildiren Yıldız, bu kapsamda Katar ile LNG tedariki konusunda görüşmelerde bulunacaklarını belirtti.
Katar ile LNG bağlantısı yapılabileceğine dikkati çeken Yıldız, “LNG ile alakalı bir iyi niyet protokolü imzalanabilir. LNG tedariki için Katar’la görüşüyoruz. Kendileriyle mutabık kalmamız ve onların da kapasitelerinin uygun olması halinde ilk etapta 4 milyar metreküp civarında bir iyi niyet protokolü yapılıp, bunların çalışma grupları kurulabilir” dedi.

Kışın LNG zamlanıyor
Türkiye doğalgazda arz sıkıntısı yaşandığı dönemlerde spot piyasadan sıkılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımı yapıyor.
İran’ın bir kaç yıldır kış aylarında doğalgaz vanasını kapatması nedeniyle Türkiye spot piyasadan sıkıştırılmış doğalgaz (LNG) alarak arzı karşılamaya çalışıyor. Ancak kış aylarında anlaşma dışı LNG alımı yapmak oldukça pahalı. Ayrıca petrol fiyatlarındaki artış da LNG fiyatlarını etkiliyor. ABD’deki LNG borsasında ekim ayında 7.5 dolar seviyesinde olan LNG birim fiyatı mart başında 9.3 dolara 13 Mart’ta ise 10.24 dolara kadar yükseldi.
Ağustosta ise fiyat 5.5 dolar civarında seyrediyordu. Türkiye depolama kapasitesini yeterli olmadığı için yüksek fiyatlı LNG almak zorunda kaldı ve maliyeti artırdı.

Suriye’ye elektrik
Enerji alanında yapılan bölgesel işbirlikleri kapsamında bu hafta içinde Suriye’ye giderek çeşitli temaslarda bulunacaklarını anlatan Yıldız, burada yapılacak görüşmelerde elektrik, doğalgaz ve su konularının ele alınacağını kaydetti. Suriye’nin Türkiye’den elektrik talebi olduğunu belirten Yıldız, kendilerinin de bu talebe sıcak baktıklarını ve birer yıllık sözleşmeler yaparak ilk etapta 250 megavatlık elektrik iletimine başlayacaklarını ifade etti.
Suriye’nin Türkiye’den 1 milyar metreküplük gaz talebinde bulunduğunu hatırlatan Yıldız, şöyle devam etti: “Biz bu talebe de sıcak bakabileceğimizi, tabii ki bunun yaklaşık 1.5 yıllık sürede inşa edilecek bir boru hattıyla beraber gerçekleştirebileceğimizi söylemiştik. Arap doğalgaz hattına ilişkin önceden beri yapılan çalışmalarda 1200 km’lik boru hattının yalnızca Mısır’dan gelen kısmı tamamlanmıştı. Suriye ve Türkiye arasındaki hattın 93 kilometrelik kısmı Türkiye, 65 kilometrelik kısmı da Suriye tarafından tamamlanacak. Bunlar 1.5 yıl içinde tamamlanırsa Arap doğalgaz hattı da tamamlanmış olur. Böylece Mısır’dan olası bir gazın Türkiye’ye akması veya Türkiye’den Suriye’ye gitmesi gibi iki yönlü çalışabilecek bir boru hattının inşası tamamlanmış olacak.”
Suriye’de su konusunda yapılacak görüşmelerde, Suriye ve Türkiye’nin yanı sıra Irak’lı yetkililerinin de bulunacağını ifade eden Yıldız, Iraklı Su ve Elektrik Bakanı ve Suriye Bakanı ile beraber yapılacak toplantılarda, Türkiye’nin Irak’a Suriye üzerinden verdiği suyun miktarlarının karşılıklı konuşulacağını söyledi. 

Türkiye iki ülkeden LNG alıyor
Türkiye’nin Nijerya ve Cezayir’le LNG anlaşması bulunuyor. Nijerya’dan yılda 1.2 milyar metreküp LNG ithal eden BOTAŞ, Cezayir’den de 4 milyar metreküp LNG alıyor. BOTAŞ, arz krizi yaşadığında ise anlaşma dışı spot LNG alımı gerçekleştiriyor. Petrol fiyatları arttıkça, özellikle spot piyasadaki LNG fiyatları da giderek artıyor. Kasım 2007’den beri LNG’ye olumsuz etki eden petrol fiyatlarındaki artışa, hava koşullarının bir önceki kış mevsimine göre daha sert olması da eşlik etti. Spot LNG ihraç edenler arasında Malezya, Nijerya, Cezayir, Avustralya, Brunei, Trinidat, Mısır, Endonezya, Libya, Katar gibi ülkeler bulunuyor. LNG için kullanılan ölçü birimi ise milyon British Termal Units (mmbtu). LNG piyasası kontratlarının değer biçildiği ABD merkezli Henry Hub (NYMEX’e bağlı olarak çalışan fiyatlandırma noktası) verilerine göre, bu ayın başında 1 mmbtu LNG 9.3 dolar iken, bu rakam 13 Mart tarihinde 10.24’e yükselerek zirve yaptı. Bin metreküp eşdeğeri spot LNG’nin fiyatı 373 dolar seviyesine kadar çıktı. 14 Mart itibarıyla 9.84 dolar seviyesine gerilese de, cuma günü itibarıyla bin metreküp eşdeğeri LNG’nin fiyatı 332 dolar seviyesindeydi. Bu fiyatın üstüne taşıma, aracılık, gemi kiralama gibi masraflar da eklenince fiyatlar daha da artıyor. Spot piyasadan alınan LNG için sabit bir fiyat vermek mümkün değil. Üstelik Henry Hub’ta ortaya çıkan fiyatlar spot piyasada LNG’nin az olduğu durumlarda neredeyse iki katına çıkıyor. 

2030’a kadar LNG’ye 250 milyar dolarlık yatırım yapılacak
Yıllar itibarıyla artış gösteren LNG tüketiminin, gelecek 20 yılda daha artarak boru hattı yoluyla kullanılan doğalgaz tüketimiyle neredeyse eş orana ulaşması bekleniyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, bu nedenle global olarak LNG için 2030’a kadar başta Ortadoğu olmak üzere 250 milyar dolarlık yatırım yapılacağı öngörülüyor.
Ortadoğu’daki LNG kaynakları da artacak ve 300 milyar metreküpe ulaşacak. Türkiye’nin iki ayrı doğalgaz depolama tesisi bulunuyor. Marmara Ereğlisi’ne Nijerya ve Cezayir’den gelen LNG tankerleri yanaşıyor. Sıvılaştırılmış gaz, burada gazlaştırılarak boru hatlarına veriliyor. Gazlaştırılmayan bir kısım LNG de sıvı olarak dökme LNG toptan satış şirketlerine satılıyor. Bu şirketler de, boru hattıyla gaz alamayan 700 civarındaki sanayi kuruluşu ve turizm tesisine LNG ikmalini gerçekleştiriyor. Silivri Doğalgaz Depolama Tesisi’nin şu andaki kapasitesinin 1.6 milyar metreküp düzeyinde, ancak bu miktar önce 2.1 ve daha sonra da 3 milyar metreküpe çıkarılacak. Bunun yanı sıra 2001’de Çolakoğlu Holding tarafından kurulan ve son 1-1.5 yıldır kullanıma geçen İzmir’deki Türkiye’nin ilk LNG terminali Egegaz da var. Egegaz LNG Terminali’nde, her biri 140 bin metreküp olmak üzere toplam 280 bin metreküplük iki tank bulunuyor. Yıllık gazlaştırma kapasitesi ise 6 milyar metreküp. Tuz Gölü Yeraltı Doğalgaz Depolama tesisi de kurulduktan sonra hem doğalgaz arz güvenliği sağlanacak, hem de doğalgaz arz maliyetleri de azalacak. Yapılan yasa değişikliğiyle sadece BOTAŞ’ın tekelinde bulunan LNG ve spot LNG ithalatına ise serbestlik getirildi. Buna göre, özel sektör toplam ithalat miktarı yıllık ulusal tüketimin yüzde 10’unu geçmemek kaydıyla LNG ithal edebiliyor. LNG ithal edecek olanların Silivri deposunun kapasitesini BOTAŞ kullandığı için Egegaz’a yönelmeleri bekleniyor.
(Radikal, aa)