İran'la transit restleşme ucuz atlatıldı

Enerji Bakanı Hilmi Güler ile İran Petrol Bakanı Kazım Vaziri Hamaneh başkanlığında yapılan müzakerelerde transit restleşmesi yaşandığı öğrenildi.

ANKARA - Enerji Bakanı Hilmi Güler ile İran Petrol Bakanı Kazım Vaziri Hamaneh başkanlığında yapılan müzakerelerde transit restleşmesi yaşandığı öğrenildi. İran, Türkiye'den kendisi ortak olmadan transit hakkı vermesini istedi. Türkiye reddedince İran, "O zaman LNG yapıp satarım" restini çekti.
İran gazının Avrupa'ya aktarımında alacağı paranın değmeyeceğini vurgulayan Türkiye ise, "Biz transit olacaksak siz de olun. Türkmen gazını İran'dan transitle Türkiye'ye getirelim" restini çekti. Bu restleşmenin ardından daha önce Türkmen gazının sözünü açtırmayan İran ilk kez, üç ülke arasında görüşme yapılmasına onay verdi.
İran-Türkiye enerji müzakeresinin perde arkası bilgilerine göre;
İran, gazın Türkiye'den Avrupa'ya aktarılması için transit hakkı talep etti. Boru hattı yapımı ve gaz satışını kendisi yapmak isteyen İran, Türkiye'ye yalnızca geçiş ücreti ödemeyi teklif etti. Türkiye ise teklifi reddedip, "Transit ücreti yeterli değil. Beraber şirket kuralım, ticareti beraber yapalım" önerisi getirdi.
İran masadan kalkıyordu
Türkiye'nin, Avrupa'ya gaz satışı için ortaklık teklifinde ısrarcı olmasına karşın İran bu teklife kesin şekilde karşı çıktı. İran heyetinin bu tavrı, Güler'in konuk bakan ile ikili görüşmesinde değişti. Güler'in
özel görüşmede İranlı bakana, 'Her şeyin bir karşılığı var' dediği öğrenildi. Özel görüşmenin ardından İran'ın Türkiye ile ortak şirket kurarak gazı Avrupa'ya aktarımı konusunda yumuşadığı görüldü.
Güler, heyetlerarası görüşmede transit pazarlığını ilerletti ve
İran'ın gazını Avrupa'ya aktarmak için Türkmenistan'ı koz olarak kullandı. Güler, 'Türkiye, İran gazı için transit olacaksa, İran da transit olsun. Türkmenistan'dan Türkiye'ye gaz getirelim' teklifi götürdü. Güler, bunun Türkmenistan ile aralarında bir konu olduğunu vurgulayıp bastırınca, İran üç ülke arasında müzakere yapılmasını kabul etti. Daha önce Türkmen gazı konusunun sözünü bile ettirmeyen İran, böylece ilk kez konunun ülkeler arasında görüşülmesini kabul etmiş oldu. Görüşmeler olumlu sonuçlanırsa Türkmenistan'a boru hattı kuracak olan Türkiye daha ucuza gaz alacak.
Fiyatta indirim yok
İran ile doğalgaz pazarlığında fiyat indirimi konusunda ise gelişme sağlanamadı. İran, Türkiye'nin indirim talebine, "Halkımıza nasıl anlatırız?" diye karşı çıktı. Toplantıda ayrıca, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) İran'da petrol arama için yaptığı başvurularda destek bulamadığı belirtildi.
İran heyeti ise, TPAO'ya destek sözü vererek "Fizibilite yapılsın. Türkiye'de birlikte rafineri kuralım" önerisini getirdi.