İşçisinden az vergi ödeyen patron var


Büyütmek için tıklayınız

Gelir vergisi beyannamelerine göre, işadamı ve rantiyenin yüzde 53'ü açlık, yüzde 89'u yoksulluk sınırının altında gelir sağladı; açlık sınırının 561.7 YTL olduğu ülkede, kuyumcunun aylık ortalama kazancı 526 YTL'de kaldı

ANKARA - Vergi denetim sonuçlarından sonra martta verilen gelir vergisi beyannameleri de, vergideki çarpıklığı bir kez daha gözler önüne serdi. Gelir İdaresi Başkanlığı, 2005 gelirleri için verilen beyannameleri değerlendirmeye aldı. İlk aşamada, otomasyonlu vergi dairelerine verilen
1 milyon 367 bin 229 beyanname, Veri Ambarı'na yüklendi.
Bu beyannamelerde, beyan edilen gelir 10 milyar 349 milyon 547 bin YTL, tahakkuk eden vergi de 3 milyar 20 milyon 562 bin YTL olarak belirlendi. Bu şekilde, işadamları, serbest meslek erbabı, zirai kazanç sahipleri ve rantiyecilerin yıllık ortalama geliri 7 bin 570 YTL, aylık ortalama geliri de 631 YTL hesaplandı. Gelir vergisi beyannamelerine göre, Türkiye'de 45 sektörden 24'ü açlık, 40'ı da yoksulluk sınırının altında gelir elde ediyor. 45 sektörden 23'ünde bildirilen kazanç, asgari ücret seviyesine de ulaşmıyor.
En çok kim kazanıyor?


Büyütmek için tıklayınız
Gelir vergisi bildirimlerine göre, Türkiye'de en fazla parayı noterler, eczaneler, sanatçılar, deterjan sanayicileri ile yeminli mali müşavir ve muhasebeciler kazanıyor. Yaptıkları bütün işlemler karşılığı makbuz veren noterler, 1 milyon 367 bin mükellefin 999'unu oluşturdu. Noterler, mart ayında 267 milyon 165.8 bin YTL gelir bildirdi ve kendilerine 101 milyon 351.7 bin YTL vergi tahakkuk ettirildi.
18 bin 228 eczanenin, beyannamelerinde yer alan toplam kazanç 875 milyon 10.9 bin YTL, bunun vergisi 227 milyon 657 bin YTL oldu. Sanatçılar adına verilen bin 564 gelir vergisi beyannamesinde ise 73 milyon 189.8 bin YTL kazanç yer aldı. Sanatçıların toplam vergisi de 26 milyon 831.6 bin YTL olarak belirlendi. Bu şekilde beyanlarına göre, noterler, her ay ortalama 22 bin 286 YTL, eczaneler 4 bin YTL, sanatçılar ise 3 bin 900 YTL kazandı. Aylık ortalama gelir, deterjan sanayicileri için 2 bin 652 YTL, yeminli mali müşavir ve muhasebeciler için de bin 918 YTL olarak hesaplandı.
Açlık sınırının altındalar
Gelir İdaresi Başkanlığı, gelir vergisi beyannamelerini, faaliyet gruplarına göre 45 ana grup altında topladı. Beyannameli gelir vergisi mükelleflerinin yüzde 53'ünün aylık ortalama geliri açlık, yüzde 89'unun da yoksulluk sınırının altında kaldı. Türk-İş'in son hesaplamalarında açlık sınırı 561.76 YTL, yoksulluk sınırı da bin 829.84 YTL olarak verildi.
Beyanlarındaki rakamlara göre, deterjan ürünlerinin ticaretini yapanlar ayda ortalama 215 YTL, dericiler 218 YTL, lokantalar 260 YTL, mobilyacılar 284 YTL, bakkal ve süpermarketler 309 YTL, un fabrikatörleri 312 YTL, seyahat ve turizm işletmeleri 321 YTL, mensucat sanayicileri 339 YTL, fırınlar 464 YTL, kuyumcular da 526 YTL gelir elde etti.
Aynı şekilde diş hekimlerinin aylık ortalama geliri 550 YTL, otel sahiplerinin 640 YTL, elektrikli ev aletleri imal eden sanayicilerin 655 YTL, demir çelik sanayicilerinin 882 YTL, bina-inşaat müteahhitlerinin 989 YTL, doktorların 1354 YTL, avukatların da 1393 YTL düzeyinde seyretti. Gelir İdaresi Başkanlığı, ortalama kazanç tutarlarını, asgari ücretle de kıyasladı. Buna göre, 45 meslek grubundan 23'ünde ortalama kazançlar, asgari ücretlinin altında kaldı. Asgari ücretli kadar bile gelir beyan etmeyen meslek gruplarının arasında, kuyumcular, fırınlar, deri ticareti yapanlar, mensucat sanayicileri, deri imal edenler, konfeksiyon imalatçısı, inşaat malzemesi satanlar, seyahat ve turizm işletmeleri, un imalatçıları, mobilyacı ve lokantalar da yer aldı.
Mazeret kalmadı
Vergi oranlarını düşürdüklerini belirten Gelir İdaresi Başkanvekili Osman Arıoğlu, bu şekilde kimsenin vergi kaçırmak için mazereti kalmadığını da söyledi.
Martta verilen beyannamelerde yer alan gelir tutarında geçen yıla göre yüzde 22'lik artış olduğuna işaret eden Arıoğlu, şöyle devam etti: "Bu sevindirici gelişme. Ancak, birçok sektörde aylık ortalama gelir asgari ücretin altında. Her sektörün gerçekçi beyanla, vergisini doğru ödemesini istiyoruz. Bunun için alışkanlıkların değişmesi gerekiyor."
'Aklınızı başınıza alın'
Gelir İdaresi Başkanvekili Osman Arıoğlu, gelir vergisi mükelleflerini "Artık mazeretiniz kalmadı. Herkes aklını başına alsın ve vergisini tam olarak ödesin" diye uyardı. Gerek vergi denetimlerinde, gerekse beyanlarda ortaya çıkan uyumsuzluk ve çarpıklıkların en fazla 1bir-iki yıl devam edeceğini kaydeden Osman Arıoğlu, şöyle konuştu:
'Bir-iki yıl böyle gider'
"Bizim projeksiyonlarımıza göre bu tablo 2008 yılından itibaren tersine dönecek. Vergi denetimlerinde değişik teknikleri uygulamaya koyuyoruz. Veri Ambarı'mız sürekli güçleniyor. Gerek kayıt dışı ile mücadele, gerekse denetimler, bir süre sonra herkese şunu gösterecek. 'Yapanın yanına kalmıyor. Maliye, vergi kaçıranların yakasına yapışıyor.' İşte o zaman insanlar, 'Bir dakika ya, ne oluyor?' diyecek. Caydırıcılık artacak ve bu tablo büyük ölçüde son bulacak. Mevcut tutumunu sürdüren kolayca ortaya çıkarılacak."