İşleri 'çözüm' bulmak

Metal dedektör, sıramatik, para sayma makinesi... Belki bu ürünlerin hayatımıza ne zaman girdiğini hatırlamıyoruz ama onları kullanarak zaman ve rahatlık elde ettik değil mi?
Haber: HALE TÜZÜN / Arşivi

İSTANBUL - Metal dedektör, sıramatik, para sayma makinesi... Belki bu ürünlerin hayatımıza ne zaman girdiğini hatırlamıyoruz ama onları kullanarak zaman ve rahatlık elde ettik değil mi? Bu ürünler Türk tüketicisinin işlerini kolaylaştırırken aslında bir mühendislik firmasının da iş dünyasında yolunu açtı ve basamakları hızla tırmanmasını sağladı.
İnşaat yüksek mühendisi baba Bülent, oğul Orkun Tosun ve bir asistanla 1977 yılında iş dünyasına merhaba diyen Tümsaş, şimdilerde Kozyatağı'ndaki binasında 70 kişilik kadrosu, bu yıl 6 milyon dolarlık ciro hedefi, İran ve Azerbaycan'daki faaliyetleriyle teknolojinin yeni alanlarında çalışıyor.
Tümsaş'ın başarı hikâyesi 1985' li yıllarda metal dedektör satışına başladıkları dönemle başlıyor. Şu anda şirketin genel müdür yardımcılığı görevini yürüten Orkun Tosun da metal kapı dedektörlerinin Tümsaş'ın yolunu çizdiğini vurguluyor. Tosun, Tümsaş'ın yapısını "Biz yeni bir şey üretmiyoruz. İhtiyaç olduğu düşünülen ama bilinmeyen ürünleri ortaya çıkarıyoruz. Örneğin 'post-it'e ihtiyacınız var mı? deseler evet demezsiniz ama kullanmaya başladıktan sonra ne kadar pratik olduğu görür ve vazgeçemezsiniz. İşte biz ihtiyaçların resmini çiziyoruz" sözleriyle açıklıyor.
İlk işleri metal kapı dedektörlerinden beş yılda 400 adede yakın satan Tümsaş'ın ikinci sıçraması ise sıramatik olarak adlandırdığımız sistemlerle olmuş. Bülent Tosun, yurtdışı seyahatlerinden birinde gittiği İsveç'te herhangi bir vezneye yönelerek para çekmeye çalıştığı sırada tanıştığı sıramatik sistemini Türkiye'ye getirmiş.
ABD'yi geçti
Bu sistemin üreticisi Qmatik'le Türkiye pazarına girmeye karar veren Bülent Tosun ve ekibinin ilk tanıtım denemesi bir kişinin katıldığı bir toplantıyla başarısızlıkla sonuçlansa da ilk müşterileri Vakıfbank'la yol almaya başlamışlar. Orkun Tosun, "İlk aşamada 8 şubeye Qmatik sattık hatta Taksim'deki şubenin kablolarını bile Qmatik'in şu andaki CEO'suyla birlikte bağlamıştık" diyor.
Ardından Türkiye İş Bankası, sağlık kuruluşları, belediyeler derken Tümsaş, Qmatik'i 3 bin şubede kullanılır hale getirmiş. Hatta satış rakamlarıyla ABD pazarını bile geçmeyi başarmış.
Mecidiyeköy'de bir avukatla paylaşılan ofisten şu anda Kozyatağı'nda bir plazaya geçen Tümsaş'ın yeni gündemi ise YTL'ye geçiş ve bu geçişle ortaya çıkan bozuk paralar. YTL'ye geçişle birlikte kullanıma sunulan ortaya çıkan bozuk para makinelerini Türkiye'ye getirmeye başlayan Tümsaş, bundan sonra enerjisini bu sistemlere verecek. 2005'in bozuk paraya yoğunlaşacakları bir yıl olacağını belirten Orkun Tosun, "Bozuk para saymanın yanı sıra paraların paketlenmesi, sahtelerin ayrıştırılması, bozuk parayla ilgili ödeme sistemlerinin artırılması konusunda çözümlerimizi artıracağız" diye konuştu.
'Asıl pazar şubelerde'
Avrodaki deneyimleri inceledikten sonra Türklerin de hazırlıklarını önceden tamamladığını düşünerek hareket ettiklerini ama durumun böyle olmadığını vurgulayan Tosun, "Büyük bankalar sadece zaruri ihtiyaçları için alım yaptı" açıklamasını yaptı. Türkiye'nin Avrupa'ya göre rahatlığının geçiş sürecinin bir yıla yayılmasından kaynaklandığını da hatırlatan Tosun, şunları söyledi:
"Türkiye'de 6 bine yakın banka şubesi var. Biz şubelere dahi bozuk para sayma makinesi alınacağını düşünüyorduk. Ama bankalar ana merkezlerine alım yaptı. Asıl pazar ise işte bu Türkiye çapındaki 6 bin banka şubesinde.
Eğer şubelere de bozuk para sayma makineleri hızlı bir şekilde girerse 12 milyon avroluk pazar oluşacak. Bizim de hedefimiz pazarda yüzde 70'lik payla liderlik."
Azerbaycan'a Türkiye'den Qmatik
Yurtiçinde hızla büyüyen Tümsaş, şansını yurtdışında da deniyor. Türkiye'deki ekonomik çalkantılardan etkilenmemek için yurtdışı yatırımlarına da ağırlık vereceklerine değinen Orkun Tosun, bu amaçla Azerbaycan ve İran'ın kendilerine hedef seçtiklerini açıkladı. Tosun, "Azerbaycan'da Qmatik ürünümüzle finans sektöründe 30 şubeye ulaştık. Kiosk satışları için de ciddi çalışmalarımız var. Altı ay içinde satışlara başlayacağız. Ayrıca İran'da da yoğunlaştık" dedi.
Her yıl yüzde 15 büyüyecek
Tümsaş'ın hedefleri hakkında da bilgi veren Orkun Tosun şunları söyledi: "Tümsaş olarak planımız piyasaya sunduğumuz ürünler bir yıl sonra şirketin masraflarının yüzde 40'ını çıkarıyor olmalı. 10 yıl sonra 40 tane ürün çıkarmış olmalı ve 45 milyon dolar ciroya ulaşmalıyız. Yılda minimum yüzde 15 büyüme bekliyoruz. Ar-Ge'ye devamlı yatırım yapıyoruz. Bu yıl hedefimiz Ar-Ge'ye 500 bin dolarlık yatırım. 2005 ciro hedefimiz de 6 milyon dolar."