İsrail'de Türk işçi sıkıntısı

Bugüne kadar çeşitli kuruluşların girmeye çalıştığı ancak bölgedeki şartların zorluğu nedeniyle bir türlü tutunamadığı İsrail'de 11 yıldır faaliyet gösteren tek Türk şirketi Yılmazlar İnşaat, bölgenin değil, Türk hükümetinin engeline takıldı.
Haber: NAZMİ BELGE / Arşivi

TEL AVİV - Bugüne kadar çeşitli kuruluşların girmeye çalıştığı ancak bölgedeki şartların zorluğu nedeniyle bir türlü tutunamadığı İsrail'de 11 yıldır faaliyet gösteren tek Türk şirketi Yılmazlar İnşaat, bölgenin değil, Türk hükümetinin engeline takıldı.
Türk hükümetinin İsrail'in uyguladığı işçi kotasını aşmak amacıyla şirkete kullandırdığı off-set anlaşmasını 2007'de sona erdireceğini açıklaması Yılmazlar İnşaat'ın yeni projelere verdiği teklifleri gözden geçirmesine neden oldu. Halen 20'yi aşkın projeyi yürüten Yılmazlar İnşaat, off-set'in uzatılmaması durumunda, bu ülkedeki faaliyetini önemli oranda küçültmek zorunda kalacak. İsrail'de bugüne kadar 500 milyon dolarlık iş yaptıklarını, halen süren projelerin 175 milyon dolar tutarında olduğunu belirten Yılmazlar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Reyiz Yılmaz, Türkiye'nin aldığı karara anlam veremediklerini söyledi.
İsrail'de kamu ve özel sektör dahil olmak üzere geniş bir yelpazede faaliyetlerinin bulunduğuna dikkat çeken Yılmaz, 2005'te bu ülkede yılın en iyi yabancı şirketi seçildiklerini belirterek yaşadıkları sıkıntıya ilişkin şu bilgileri aktardı: "1996'da bu ülkeye geldiğimizde Ceylan'dan Nurol'a kadar 20 civarında Türk şirketi vardı. Çeşitli nedenlerle bu şirketlerin tümü çekilmek zorunda kaldı. Geriye sadece biz kaldık. 2003'te İsrail hükümeti artan işsizliğin önüne geçebilmek amacıyla yabancı işçiye kısıtlama getirdi. Hatta, inşaatta çalışacak İsrail vatandaşlarına teşvik bile verildi. Buna rağmen İsrailliler sektörde çalışmaya yanaşmadı. Araplar ise bölgedeki sıkıntı nedeniyle işte süreklilik arz etmiyor. Bu durum ciddi sorun yarattı. Biz de, Türkiye ile İsrail arasında imzalanan Tank Modernizasyon Projesi kapsamında sağlanan off-set anlaşmasının, Türkiye'den işçi getirebilmemiz için uygulanmasını talep ettik. Talebimiz, dönemin İsrail Başbakan Yardımcısı Ehud Olmert tarafından destek gördü. Teklifi Türk hükümetine de götürdük ve 2003'teki Savunma Sanayi Müsteşarlığı'nın onayıyla uygulamaya girdi. Biz yabancı işçi getirebilen tek şirket haline gelirken, İsrailli firmalar dava açtı. İsrail hükümeti de uygulamanın off-set karşılığı olduğunu söyledi.
'Üç yıl daha gerekiyor'
Bu karar, tecrübeli Türk işçisinin de desteğiyle 2005'te bizi İsrail'in en başarılı yabancı şirketi haline getirdi. Ödül aldık. 11 yılda 500 milyon doların üzerinde iş gerçekleştirdik. Halen süren projelerimiz 175 milyon dolar civarında. Bunlar sadece bizim değil Türkiye'nin de kazancı. Ancak, gelinen noktada Türk hükümetinin neden bize off-set'i kullandırmadığını bir türlü anlamıyoruz."
Türkiye'de çeşitli bakanlıklardan destek gördüklerini belirten Yılmaz, konuşmasını "Ancak, bu konuda karar mercii Savunma Sanayi Müsteşarlığı. Onlar da 2007 yılından itibaren off-set'i kullandırmayacaklarını söyledi. Nedeni konusunda açıklama yapılmadı. Üç yıl daha bu desteğe ihtiyacımız var. Böyle giderse 15 Nisan'da 1000 işçiyle protesto eylemi yapacağız" diyerek tamamladı.
Maaşlar Türkiye'ye yatıyor
Türkiye 2002 yılında imzalanan anlaşmayla M60 A1 tanklarının modernizasyonunu İsrail'in IMI firmasına vermişti. Buna karşılık İsrail'in de ihale tutarının belirli bir miktarı kadar Türkiye'den mal alımı yapması (off-set) karara bağlandı. Yılmazlar İnşaat da mal alımı yerine Türkiye'den işçi getirerek, hem yabancı işçi sıkıntısının aşılmasını, hem de bu ülkede ödenen işçi maaşlarının Türkiye'ye aktarılmasını önermiş ve bu öneri her iki ülke hükümeti tarafından kabul görmüştü.