İstihdam azaldı, işsiz sayısı arttı

Tüm kesimlerin üç temel sorundan biri olarak tanımladığı işsizlik eylülde yine tırmanışa geçti. İstihdam edilenlerin sayısı azalırken, işsiz sayısı arttı.

ANKARA - Tüm kesimlerin üç temel sorundan biri olarak tanımladığı işsizlik eylülde yine tırmanışa geçti. İstihdam edilenlerin sayısı azalırken, işsiz sayısı arttı. Ağustos ayında yüzde 9.4 olan işsizlik oranı eylülde yine yüzde 9.7'ye yükseldi. İşsizlik kentleri ve kentlerdeki genç nüfusu daha çok vuruyor. Kentlerde işsizlik oranı yüzde 12.4 olarak belirlenirken, bu alanda yaşayan genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 22.3'e yükseliyor, kırsal kesimde işsizlik oranı ise yüzde 5.9 ile daha kabul edilebilir seviyede kaldı.
Türkiye'de (ağustos-eylül-ekim) dönemini kapsayan üç aylık hareketli ortalamalara göre, 2005 Eylül ayı itibarıyla işsizlik oranı yüzde 9.7 olarak tahmin edildi. İşsizlik oranı ocakta yüzde 11.5, şubatta yüzde 11.7, martta yüzde 10.9, nisanda yüzde 10, mayısta yüzde 9.2, haziranda yüzde 9.1, temmuzda yüzde 9.1 ve ağustos ayında da yüzde 9.4 olmuştu.
İstihdamda gerileme
Geçtiğimiz aylarda istihdamda artış sağlanmasına karşın işgücüne katılan nüfusta artış hızının daha yüksek olması nedeniyle işsiz sayısında artışa yol açarken, eylül verileri bu olumsuzluğun istihdam boyutuna da taşındığını ortaya koydu. Veriler, eylül ayında istihdam edilenlerin sayısında 272 bin kişi azalma olduğunu, işsiz sayısının ise 42 bin kişi arttığını ortaya koydu. 2005 Ağustos ayı itibarıyla 22 milyon 838 bin kişi olan istihdam edilenlerin sayısı, Eylül 2005'te 22 milyon 566 bin kişiye geriledi. Resmi işsiz sayısı ise 2 milyon 381 bin kişiden 2 milyon 423 bin kişiye yükseldi.
Kayıt dışı azaldı
Anket sonuçlarına göre, Türkiye'de istihdam edilen 22 milyon 566 bin kişinin yüzde 50.5'i ise kayıt dışı çalışıyor. Bu oran ocakta yüzde 48.9, şubatta yüzde 49, martta yüzde 49.6, nisanda yüzde 50.7, mayısta yüzde 51.5, haziranda yüzde 52.3, ağustosta da yüzde 51.1 olarak hesaplanmıştı.
10 milyon 609 bin ücretlinin yüzde 23.6'sı, 1 milyon 751 bin yevmiyeli çalışanın yüzde 92.6'sı, 1 milyon 147 bin işverenin yüzde 26.6'sı, kendi hesabına çalışan 5 milyon 431 bin kişinin yüzde 64.8'i ve 3 milyon 629 bin ücretsiz aile işçisinin de yüzde 95.1'i 'kayıt dışı' çalışıyor. Toplam işgücü nüfusu 24 milyon 989 bin olarak hesaplandı, istihdam edilen 22 milyon 566 bin kişinin 12 milyon 862 bini kentte, 9 milyon 704 bini ise kırsal kesimde bulunuyor. Genelde yüzde 9.7 olan işsizlik oranının rakamsal karşılığı 2 milyon 423 bin resmi işsiz anlamına geliyor. Bunun 1 milyon 815 bini kentlerde, 608 bini kırsal kesimde yaşıyor. Kentler yüzde 12.4 işsizlik oranı ile bu sorunun en ağır yaşandığı alanı, kırsal kesimde işsizlik oranı yüzde 5.9.
Gençlerin işsizlik sorunu
Dünya genelinde yüzde 6 işsizliğin tolere edilebilir oran olduğu dikkate alındığında kırsalda sorun çok ağır değil. Ancak, mevsimsel nedenlerle azalan işsizliğin sonraki aylarda kırsal bölgeleri de etkilemesi bekleniyor. Genç nüfus işsizlik sorunundan en fazla pay alan kesim. Genç nüfusta işsizlik oranı ülke genelinde yüzde 18.2. Bu, kentlerde yüzde 22.3, kırsal bölgede 12 oldu.
Genç nüfus erkeklerin işsizlik oranı yüzde 9.4, kadının yüzde 10.6 oldu. İşgücüne dahil olmayanların sayısı, 26 milyon 2 bin kişi olarak saptandı. 22 milyon 566 bin olan istihdamın 6 milyon 661 bini tarım, 4 milyon 360 bini sanayi, 1 milyon 272 bini inşaat, 10 milyon 273 bini hizmetler sektöründe çalışıyor.