Kapanışa niyetlendi açılışı bile yapamadı

Borsada, kapanış seansı uygulamasının ilk gününde, arıza nedeniyle ilk seans yapılamadı. Tek seans yapılan borsada aracı kurumlar ve yatırımcılar mağdur oldu

İSTANBUL - 29 Kasım 2007’de kavşak inşaatı çalışmaları sırasında bir kepçe operatörünün fiber optik kabloyu koparması yüzünden tek seans yapabilen İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda ( İMKB ), tarih tekerrür etti. Ancak bu kez İşlem gören şirketlerin piyasa değeri 254 milyar dolar, günlük ortalama işlem hacmi 2 milyar TL olan, 1.1 milyon yatırımcının işlem yaptığı ve yabancı payının yüzde 62’ye ulaştığı İMKB’yi kepçe değil teknik arıza durdurdu. İMKB’de çiçeği burnunda başkan İbrahim Turhan’ın da ilk icraatı sayılabilecek olan kapanış seansı yapılacaktı. Bu nedenle yazılımlar değiştiriliyordu ama ne olduysa bu arada oldu ve İMKB’nin sistemi çöktü. İlk kez özel bir kapanış seansının yapılacağı gün seans açılamadı.


İki kez iptal

Finans merkezi olma iddiasındaki İstanbul’un kalbi sayılan İMKB’de dün saat 09.40’ta teknik bir nedenden dolayı birinci seansın durdurulduğu açıklandı. Saat 09.52’de seansın 10.25’te açılacağını ve mevcut emirlerin geçerliliğini koruyacağını açıklayan İMKB, saat 10.31’de ise seansın başlangıcının tekrar ertelendiğini bildirdi. Yalnızca 8 dakika sonra 10.39’da ise bu kez gerçekleşen bütün emirlerin iptal edildiği açıklandı. Sorun bununla da sınırlı kalmadı. Saatler 12.18’i gösterdiğinde İMKB’den bu kez birinci seansın gerçekleşen tüm emir ve işlemler ile birlikte teknik bir nedenden dolayı iptal edildiği açıklaması geldi. Normal bir gün olsa ilk seans kapatılacakken hâlâ daha açılış yapılamamıştı. Saat 13.03’te gelen açıklama birinci seansın 14.00’te başlayacağını söylüyordu. Kapanış seansı ve tek fiyattan işlemlerin ise 17.17-17.30 arasında gerçekleştirileceği belirtildi. Böylece borsada, kapanış seansının başlayacağı ilk işlem gününde bir seans yapılamadı. İMKB’deki arıza Vadeli İşlemler Borsası’nı da vurdu. Teknik açıdan sağlam olsa da VOB ilk seansını yapamadı.


Sistem kaldırmıyorsa kapanış yapmayın

Borsa Yatırımcıları Derneği (BORYAD) Başkanı Ali Bahçuvan, teknik soruna ilişkin hukuki sorunlar yaşanabileceğine dikkati çekti. Olayın hukuki boyutlarına dikkat çeken Bahçuvan, “ Türkiye piyasası küçük bir piyasa değil, yerli yabancı birçok yatırımcı var. Bu konuda hukuki problemler çıkabilir” dedi. Teknik sorunun kapanış seansı ile ilgili olabileceğine de işaret eden Bahçuvan, eğer sistem şu an için bunu kaldırmaya müsait değilse bunun ertelenebileceğini belirterek, “Eğer, kapanış seansını şu an için mevcut sistem kaldırmıyorsa, bu 3-4 ay ertelenebilir. Kapanış seansı, seansların açık olmasından daha önemli değil” dedi. Bahçuvan, finans merkezi olmaya aday olan İstanbul’da böyle bir sorunun yaşanmasının da ayrıca sıkıntı verici olduğunu kaydetti.


Aracı kurumların zararı 1.4 milyon TL

Kapanış seansı uygulamasına geçilecek olması nedeniyle ortaya çıkan teknik sorundan dolayı seansın yapılamadığını belirten borsacılar, gerçekleşen emirlerin iptal edilmesini ağır dille eleştirdi. Anlaşılan fiyatlardan alım-satım yapıldığını belirten borsacılar, mağdur olan yatırımcıların dava bile açabileceğini ileri sürdü. Seans iptalinin aracı kurumlar açısından bir de maliyet yönü var. Günlük işlem hacminin 2 milyar TL olduğu dikkate alınırsa, bir seansın yapılamaması aracı kurumlarda yaklaşık 500 bin liralık bir komisyon geliri kaybına neden oldu. VOB’da da günlük işlem hacminin ortalama 1.5 milyar TL olduğu dikkate alındığında aracı kurumların buradaki komisyon kaybı da 375 bin liraya ulaştı.


İMKB: Düzeldiğini umuyoruz


İMKB yaptığı açıklamada sorunun, ‘Kapanış Seansı’ ile ilgili olmadığını, alım satım sisteminin veri aktardığı yapının döngüye girmesi sonucu oluştuğunu bildirdi. Açıklamada, “Kapanış seansı uygulamasına yönelik olarak önceki gece gece saat 00.30’a kadar bütün üyelerimizin katılımıyla alım-satım sistemi test edilmiş ve testler başarıyla tamamlanmıştır” denildi. Açıklamadaki “borsaların bilişim mimarilerinin yapısı sebebiyle ortaya çıkabilen sistem arızalarının bir örneği olan sorunun giderildiği düşünülmekte” ifadesi dikkat çekti.

KAPANIŞ SEANSI NEDİR?


İMKB’de dün işlemleri altüst eden kapanış seansında normal seans sürecinden kalan tüm emirlerin aktarılması suretiyle, belirlenmiş zaman dilimi boyunca yeni emirler de herhangi bir eşleşme yapılmaksızın sisteme kabul ediliyor. Bu süre sonunda en yüksek miktarda işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinin hesaplanarak, tüm işlemlerin bu fiyat seviyesinden gerçekleştirildiği, tek fiyat yöntemiyle çalışan özel bir seans uygulaması olarak tanımlanıyor.

bigPara.com