Karaparayla mücadele genişliyor

'Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunu'nun yürürlüğe girmesinin ardından Mali Suçları Araştırma Kurulu (Masak), karaparayla daha etkin mücadele gösterebilmek için kolları sıvadı.

ANKARA - 'Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunu'nun yürürlüğe girmesinin ardından Mali Suçları Araştırma Kurulu (Masak), karaparayla daha etkin mücadele gösterebilmek için kolları sıvadı.
Karaparayı suç geliri olarak tanımlayan ve terörün finansmanını da düzenleme kapsamına alan yeni kanun çerçevesinde Masak'ta öncelikle
'Yükümlü denetimi ve eğitimi dairesi' oluşturuldu. Bu dairenin suç gelirleri için önleyici tedbirler alacağı, suç işlendikten sonra da araştırma ve inceleme işini koordine edeceği belirtildi.
Masak, yeni düzenlemeler ve İtalyanlarla ortaklaşa yürütülen altyapı çalışmaları konusunda bankacılarla da bir toplantı yaptı. Finans sektörüne yeni kanunla ilgili bilgi verilen toplantıda, bankalara yeni düzenlemelerle ilgili yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmeleri uyarısında da bulunuldu. Başkanlık ve denetim elemanları tarafından istenilecek bilgi ve belgeleri vermeyenler, defter, belge ve kayıtları sekiz yıl boyunca muhafaza etmeyenler hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis, 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Bu suçlar nedeniyle faaliyet izninin iptali ve müsadere gibi cezalar verilebilecek.
Terörün finansmanına tedbir

  • Yolcuların gümrük kapılarından geçişlerinde beraberlerinde bulunan likit değerler hakkında gümrük idarelerine açıklama yapmaları zorunlu olacak. Buna göre Türk parası, döviz ve bunlarla ödemeyi sağlayan belgeleri yurtdışına çıkaran veya yurda getiren yolcular, gümrük idaresi talep ettiğinde, bu değerlerle ilgili olarak tam ve doğru şekilde açıklama yapacak.
    Açıklamada bulunulmaması veya yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesi halinde, yolcunun beraberindeki değerleri, gümrük muhafaza altına alacak.
  • Para, menkul, gayrimenkul ve benzeri malvarlığının yasadışı amaçlarla kullanıldığına dair şüpheli bir durumun bulunması halinde de Masak'a şüpheli işlem bildiriminde bulunulacak. Bu şekilde, özellikle terörün finansmanı amacıyla kullanılan fonlar ve ilgililer hakkında gerekli tedbirlerin alınması amaçlanıyor.
    Yüksek tutarlar açıklanacak
  • Yüksek tutarlı işlemler de Masak'a bildirilecek. Devamlı bilgi verme kapsamındaki işlem türleri, bilgilerin ne şekilde ve hangi sürelerde verileceği, kimlerin kapsam dışında tutulacağı ve uygulamaya yönelik diğer hususlar Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek.
  • Başkası hesabına hareket ettiğini yükümlüye bildirmeyenlere hapis cezası verilecek. Kimlik tespitini gerektiren işlemlerde, kendi adına fakat başkası hesabına hareket eden kişiler, bu işlemleri yapmadan önce kimin hesabına hareket ettiğini yükümlülere yazılı olarak bildirecek. Buna aykırı hareket edenlere de hapis ve adli para cezası uygulanacak.
  • Defter kayıt ve belgelerin muhafaza süresi beşten sekiz yıla çıktı.
    Şüpheli bildirim iki katına çıktı
  • Uluslararası standartlar da dikkate alınarak hazırlanan yeni kanunla birlikte suç gelirleriyle daha etkin şekilde mücadele edilebileceğini bildiren Masak'ın değerlendirmesinde şu tespitlere yer verildi:
  • Masak'ın bankacılara yönelik eğitim çalışmalarının ardından, şüpheli işlem bildirimleri iki katına çıktı. 2005 yılının tümünde Masak'a 352 şüpheli işlem bildiriminde bulunulurken, bu rakam, 2006'nın ilk 10 ayında 727 oldu. Masak yetkilileri, yeni kanun ve yeniden yapılanmaya paralel şüpheli işlem sayısının çok daha fazla artacağını söylediler.
  • Suç gelirleriyle ilgili yükümlülükler artık kanunda yer alıyor. Yükümlülüklerin daha üst hukuk normunda düzenlenmesi, ilgililerin yükümlülüklere uyumunu da kolaylaştıracaktır.
  • Yükümlüler hukuki ve cezai bakımından koruma altına alındı. Kanunla ilgili yükümlülüklerini yerine getiren gerçek ve tüzelkişiler, bundan sonra hiçbir şekilde hukuki ve cezai bakımdan sorumlu tutulamayacaklar.
  • Yükümlülük ihlalleri için idari ceza uygulamasına geçildi: Eski kanunda, yükümlülükleri ihlal edenler hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezası vardı. Ancak, adli sürecin uzun olması, cezanın ertelenebilmesi gibi hususlar, yaptırımların etkinliğini azaltıyordu.
  • Yeni kanunda ikili bir ayrıma gidildi. Buna göre kimlik tespiti zorunluluğuna uymayan, şüpheli işlem bildiriminde bulunmayan, çalışanlarına gerekli eğitimi vermeyen, uyum görevlisi atamayan, iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri geliştirmeyenlere 5 bin YTL idari para cezası uygulanacak. Bunu Masak verecek.
  • Yükümlünün banka, finansman, faktoring, finansal kiralama, sigorta-reasürans ve emeklilik şirketiyle yetkili müessese olması halinde, para cezası iki kat olarak uygulanacak. Kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünün ihlalinde, yükümlülüğü yerine getirmeyen görevliye ayrıca 2 bin YTL idari para cezası verilecek.