Karşılıksız çekte hapis cezası kalkıyor, teşhir geliyor

Yeni Çek Kanunu Tasarısı'na göre karşılıksız çek veren para cezasını öderse daha önce aynı suçu işlemiş olsa bile hapis yatmayacak. Yasağı üç yıl sonra mahkeme kaldırabilecek

ANKARA - Adalet Bakanlığı, ekonomik krizin ardından karşılıksız çek davalarında patlama yaşanmasıyla Çek Kanunu’ndaki boşlukları giderecek yeni düzenlemeye gidiyor. Yeni Çek Kanunu Tasarısı ile karşılıksız çek veren kişiler internet sitesinde deşifre edilecek, ancak mevcut kanunda öngörülen hapis cezası kaldırılacak. Çek defterinin içerikleri, çek düzenlemesi, kullanımı, hamillerinin korunması gibi birçok esasları düzenleyen Çek Kanun Tasarısı TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Tasarı ile gelen düzenlemelerden bazıları şöyle:
Kara paranın önüne geçilecek: Hamiline çekler için bankada ayrı bir hesap açılacak. Bu hesaba bağlı verilecek çek defterinde ‘hamiline’ ifadesi matbu olarak yer alacak. Böyle bir hesap açtırmadan ‘hamiline’ çek yazanlara bir yıla kadar hapis cezası verilecek. Böylelikle kara para aklanmasının önüne geçilmeye çalışılacak. Çek Kanunu Tasarısı’nda düzenlemeyle terörizmin finansmanının da önüne geçilmesinin hedeflendiği belirtildi.
Hapis kalkıyor: Karşılıksız çek kesenler verilen para cezasını ödemeleri halinde hapse girmeyecek. Mevcut düzenlemeye göre, karşılıksız çeken kesenler aynı suçu ikinci kez işlemeleri halinde para cezasını ödeseler dahi, hapis cezasına çarptırılmaktan kurtulamıyordu. Taslakla karşılıksız çek kesenlere verilecek cezalar yeniden düzenlendi. Karşılıksız çek verenlere 150 bin TL para cezası verilirken, miktarın 150 bin TL’den fazla olması halinde ceza en az çek bedeli kadar olacak. Yürürlükteki kanunda karşılıksız çek verenler 80 bin TL ceza ödüyor. Bu suçu ikinci kez işlemeleri halinde ise bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılıyor.
Tasarıda ise, karşılıksız çek kesenler, para cezasını ödemeleri şartıyla  benzer suçu daha önce işlemiş olsalar dahi hapse girmiyor. Karşılıksız çekin karşılığı ödeyenler hakkında dava açılmayacak. Buna karşın bu kişilere çek kullanma yasağı getirilecek. Yasağa uymayanlar ise üç yıl hapisle yargılanacak.
İnternette teşhir başlayacak: Merkez Bankası çek kullanma yasaklılarının listesini internet ortamında teşhir edecek. Yasak para ceza ödendikten üç yıl sonra mahkemece kaldırılabilecek. Çek karşılıksız çıkarsa, çeki veren banka, alacaklıya karşılıksız kalan her çek yaprağı için 475 TL ödeyecek. Çekler, ‘tacir çeki’ ve ‘tacir olmayan kişilerin çeki’ olmak üzere ikiye ayrılacak. Bu çeklerin renkleri ayırt edilebilmeleri için farklı olacak. Tacir olmayan kişiler için düzenlenmiş çeki, ticaret amaçlı kullananlar iki yıla kadar hapse mahkûm edilecek. Tacir olmayan bir kişiye tacir çeki veren banka görevlileri de 15 bin TL para cezasına mahkûm edilecek.
Yeni çek defterleri 2009 Aralık sonuna kadar verilecek: Bankalar 31 Aralık 2009 tarihine kadar müşterilerine yeni çek defterlerini verecek ve ellerindeki eski çek defterlerini imha edecek. Buna göre, bankaların, bu tarihe kadar müşterilerine verdikleri çek defterlerinden keşide edilen çekler, Türk Ticaret Kanunu’nda aranan koşulları taşıması kaydıyla geçerli olacak. (Radikal)