Kayıt dışı ekonominin yıllık faturası 17 milyar YTL

Çalışma Bakanlığı, Türkiye'deki kayıt dışı ekonominin, GSMH'nın yüzde 50'sinden fazla olduğunu açıkladı.

ANKARA - Çalışma Bakanlığı, Türkiye'deki kayıt dışı ekonominin, GSMH'nın yüzde 50'sinden fazla olduğunu açıkladı.
Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi'ni başlatan bakanlık, kayıt dışı ekonominin, enflasyon, gelir dağılımının dengesizliği, yoksulluk, vergi yapısı ve vergi oranlarının yüksekliği gibi ekonomik nedenleri olduğunu bildirdi ve devletin sadece kayıt dışı çalışanlar yüzünden yıllık brüt 17 milyar YTL kaybının olduğunu hesapladı.
Başbakan Tayyip Erdoğan, yayımladığı KADİM Projesi genelgesinde, 'kayıt dışı ekonominin toplam ekonomi içinde büyük yer işgal ettiğini' belirterek, ülke ekonomisini ve sosyal hayatı olumsuz etkileyen kayıt dışı istihdamla mücadelenin halk, kamu yönetiminin ve sosyal tarafların birlikteliğiyle etkin bir şekilde yürütülebileceğini belirtti.
Devletin kaybı büyük
Başbakan Tayyip Erdoğan, kamu kurum ve kuruluşlarından Çalışma Bakanlığı'nın kayıt dışı istihdamla mücadele için hazırladığı, 'Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi'ne gerekli desteğin verilmesini istedi.
TÜİK'e göre, Türkiye'de 10 milyon 655 bin kişinin kayıt dışı çalıştığına dikkat çekilen genelgede bunların ücretli olarak çalışan 2 milyon 524 bin ve yevmiyeli olarak çalışan 1 milyon 337 bininin SSK'ya, işveren olarak çalışan 313 bininin ve kendi hesabına çalışan 3 milyon 444 bininin de Bağ-Kur'a kayıtlı olması gerektiği belirtildi.
Devletin, SSK'ya kayıtlı olması gerekirken kayıt dışı çalışan 3 milyon 861 bin kişi ve Bağ-Kur'a kayıtlı olması gereken 3 milyon 757 bin kişi yüzünden yılda brüt olarak 17 milyar YTL'lik gelirden yoksun kaldığı ifade edildi.
'Prim geliri artar'
Genelgede kayıt dışı istihdamla ilgili olarak şu tespitler yapıldı:
"Mevcut sosyal, ekonomik, yasal ve idari yapı çerçevesinde kayıt dışı çalıştığı tahmin edilen 2 milyon 524 bin ücretlinin kayıt altına alınması halinde yıllık asgari 8 milyar 17.3 milyon YTL prim ve vergi geliri elde edilebilecektir. Bu kişilere verilecek sağlık hizmeti giderleri ise yıllık ortalama 3 milyar 232.6 milyon YTL düzeyinde gerçekleşecektir. Bu hesaplarla 2 milyon 524 bin ücretlinin kayıt altına alınması halinde elde edilecek net gelir asgari 4 milyar 784.7 milyon YTL olacaktır. Bağ-Kur kapsamında sigortalı olarak çalışması gerektiği halde kayıt dışı çalışan 3 milyon 757 bin kişinin kayıt altına alınması halinde elde edilebilecek yıllık brüt prim gelirinin asgari 8 milyar 996.4 milyon YTL olacağı öngörülmektedir. Kayıt altına alınan ilave sigortalıların yaratacağı sağlık sigortası gideri ise yıllık ortalama 4 milyar 178.4 milyon YTL ve net prim gelirinin ise asgari 4 milyar 818 milyon YTL olacağı değerlendirilmektedir."
315 bin kişi karşılayabilir
Genelgede, istihdam üzerindeki mali yüklerin azaltılmasının kayıt dışı istihdamla mücadeleyi destekleyeceğinin varsayıldığı hatırlatılarak, bu türden uygulamaların devletin bazı gelirlerinde ise ciddi azalışlar yaratacağı ve sosyal güvenlik kurumlarının mali durumlarını kısa vadede olumsuz etkileyeceği savunuldu.
Genelgede, prim oranında bir puanlık düşüş yapılması halinde; bu indirimin kuruma yıllık maliyetinin yaklaşık ortalama 600 milyon YTL olduğu vurgulandı. Bu prim geliri kaybının kuruma getireceği yükün ise 315 bin sigortalının prim geliriyle karşılanabileceği ifade edildi.