Kazanan çok kaçırıyor

Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun 2004 yılı vergi incelemeleri, Türkiye'de kazanılan her 100 liranın sadece 40.5 lirasının vergisinin ödendiğini ortaya koydu.

ANKARA - Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun 2004 yılı vergi incelemeleri, Türkiye'de kazanılan her 100 liranın sadece 40.5 lirasının vergisinin ödendiğini ortaya koydu. Yapılan incelemelerde vergi kaçırdığı belirlenen mükelleflere de 7.2 katrilyon lira ceza kesilmesi istendi.
Bugün 60'ıncı yılını kutlayacak olan Hesap Uzmanları Kurulu'nun gerçekleştirdiği denetim sonuçları, ülkede vergi kayıp ve kaçağının boyutlarının hâlâ yüksek düzeylerde seyrettiğini gözler önüne serdi.
Uzmanlar yakaladı


Büyütmek için tıklayınız

Geçen yıl yapılan inceleme sonuçlarına göre, hesap uzmanları geçen yıl 2 bin 494 vergi incelemesinde bulundu. Denetlenen mükelleflerin devlete
6 katrilyon 139 trilyon 712 milyar 991 milyon lira gelir beyan ettiği, buna karşılık 8 katrilyon 999 trilyon 395 milyar 604 milyon lirayı ise kaçırarak, katrilyonlarca lira daha az vergi ödediği saptandı. Böylece incelemeye alınan mükelleflerin kazandıkları her 100 liranın sadece 40.5 lirasını devlete beyan ettiği, kalanını da gizleyerek vergi kaçırdığı anlaşıldı. Bu şekilde incelenen mükellef başına kaçak tutarı da 3 trilyon 608 milyar 418 milyon lira olarak hesaplandı.
Özel tüketim vergisinde kayıp az
Hesap uzmanlarının 2004 yılı denetim sonuçlarına göre, ülkemizde bordro mahkûmları olarak adlandırılan işçi ve memurlar dışında kalan hemen herkes vergi kaçırıyor. İnceleme sonuçlarına göre:
  • Gelir vergisinde, işadamları ile doktor, avukat gibi serbest meslek erbabı, zirai kazanç sahipleri ve rant geliri elde edenler, kazandıkları her 100 liranın sadece 23 lirasını beyan ediyor. Gelir vergisinde denetime alınan mükellef başına ortalama kaçak tutarı 11 trilyon 385 milyar 851 milyon lira olarak belirlendi.
  • Kurumlar vergisinde de şirketler, kasaya giren her 100 liranın ancak 16.4 lirasını beyan etti. Kurum başına ortalama kaçak tutarı da 3 trilyon 89 milyar 376 milyon tespit edildi.
  • Katma değer vergisinde ise beyan oranı yüzde 93.2'yi buluyor. Söz konusu vergide de ortalama kaçak miktarı 483 milyar 508 milyon lira oldu.
  • Özel tüketim vergisinde de her 100 liranın 95.7 lirası için beyanda bulunuldu. ÖTV'de de inceleme başına ortalama kaçak tutarı 184 milyar 588 milyon lira.
  • En büyük kaçak damga vergisinde. Bu vergide mükellefler, vergiye tabi gelirin sadece yüzde 1.3'ünü bildirdi. Damga vergisinde mükellef başına kaçak tutarı, 10 milyar 594 milyon 737 bin lira olarak hesaplandı.
  • Banka ve sigorta muamele vergisine tabi işlemlerde de gerçek gelirin sadece yüzde 32.7'si beyan ediliyor. Bu vergide de mükellef başına kaçak miktarı 8 milyar 398 milyon lira.
  • Diğer vergilerde ise beyan oranı yüzde 52.24. Mükellef başına kaçak da 353 milyar 84 milyon lira.
  • Denetimlerde vergi kaçıranlara trilyonlarca lira vergi borcu çıkarılırken, vergi kaçağı nedeniyle bunlara 7 katrilyon 259 trilyon 852 milyar 767 milyon lira ceza uygulanması da istendi.
  • Bunların dışında incelenen mükelleflerin 26 trilyon 143 milyar 666 milyon liralık vergiyi de yanlış hesaplama nedeniyle eksik ödediği saptandı.
    Kayıt dışı raporu açıklanıyor
    Bu arada Hesap Uzmanları Kurulu, kayıt dışı ekonomiyi, düzenleyeceği panelle yeniden tartışmaya açıyor. Bugün gerçekleştirilecek panele Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, TÜSİAD Başkanı Ömer Sabancı, Gelir İdaresi Başkanvekili Osman Arıoğlu, Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Mahmut Vural ve Vergi Konseyi Başkanı Mustafa Uysal katılacak. Panelde, Vergi Konseyi Genel Sekreteri hesap uzmanı Serdar Koyutürk de, 'Kayıt Dışı Ekonomi Raporunu' kamuoyuna açıklayacak.