KİK'e sadece temizlik kaldı

KİK'e sadece temizlik kaldı
KİK'e sadece temizlik kaldı
Kamu İhale Yasası'nın kapsamı 10 yılda 20'den fazla değişiklikle daraltıldı. KİK'in elinde temizlik ve güvenlik ihaleleri kaldı
Haber: HACER BOYACIOĞLU / Arşivi

20’den fazla değişiklikle kapsamı daraltılan Kamu İhale Yasası’ndan kaçan kaçana. Geçen günlerde 9 milyar liralık FATİH projesi için yapılan alımlar Kamu İhale Yasası’nın dışına çıkarılırken, şimdi de yeni kurulacak olan Et ve Süt Müdahale Kurumu alımlarının Kamu İhale Yasası’nın dışına çıkarılması planlanıyor. Bu düzenlemenin gerekçesi ise, et ve süt piyasasına müdahalenin zamanında yapılması olarak gösteriliyor. Son günlerde yapılan yolsuzluk operasyonuyla adı gündeme gelen Kamu İhale Kurumu, kuruluşundan bu yana her yıl düzenli olarak çıkarılan yasalarla da neredeyse sadece temizlik ve güvenlik ihalelerini denetleyen kurum haline dönüştürüldü.

Geçen günlerde önce 9 milyar liralık FATİH projesinin, sessiz sedasız Kamu İhale Yasası dışına çkarılması gündeme geldi. Halen TBMM gündeminde olan yasal düzenlemeye göre, FATİH projesi kapsamında yapılacak alımlar Kamu İhale Yasası’ndan muaf olacak. Bu kapsamda her türlü teknolojik donanım, yazılım ve internet erişimleri de yer alacak. Şimdi ise, yeni oluşturulacak et ve süt piyasası düzenleme kurumu için benzeri muafiyet gündemde. Halen faaliyet gösteren Et ve Balık Kurumu, yeni dönemde Et ve Süt Piyasası Düzenleme Kurumu’na dönüştürülecek ve bu kurumun alımları “Kamu İhale Yasası’nın” dışında olacak. Düzenlemenin gerekçesi olaraksa, et ve süt piyasasına ani olarak müdahale edilmesi gerektiğinde yasanın geciktirici olabileceği endişesi gösteriliyor.

Bugüne kadar 20’den fazla düzenleme ile Kamu İhale Yasası’nın kapsamı daraltıldı. ‘Kamu İhale Yasası’ kapsamındaki inceleme zaman kaybettiriyor” gerekçesiyle yapılan kapsam daraltma düzenlemeleri, kurumun incelemelerinin yasa eliyle hızlandırılmasına ve ihalelere itiraz edilmesinin zorlaştırılmasına rağmen sürdü. Şu an itibariyle BOTAŞ alımları, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yapılan mal ve hizmet alımları, vakıf kültür varlıklarının onarım ve restorasyonuna ilişkin mal ve hizmet alımları, elektrik sektöründeki KİT’lerin diğer kamu kurumlarından yapacağı enerji ve yakıt alımları, Gençlik ve Spor Müdürlüğü ile özerk spor federasyonlarının ulusal ve uluslararası sportif faaliyetlerine ilişkin mal ve hizmet alımları yasanın dışındaki istisnaların sadece bir bölümünü oluşturuyor.

Amaç ihale sürecini hızlandırmak
Kamu İhale Yasası’nın kapsamı dışına çıkan kamu kurumlarının ortak gerekçesi “süreci hızlandırmak.” İhale kanununa tabi olunca kısıtlamaların devreye girdiğini ve sürecin uzadığını belirten kamu kurumu yetkilileri, bu nedenle ihale yasasının dışında olmayı tercih ettiklerini belirtiyor. İhale yasasının kapsamına girildiğinde, istisna olmadıkça ihalenin kamuoyuna önceden duyurularak, ilana çıkılarak yapılması gerekiyor.

Tartışmalı ihalelerde imzası var
Kamu İhale Kurumu’nda ihaleleri denetim zinciri, ihale katılımcılarından birinin itiraz etmesiyle başlıyor. Bu durumda ihaleyi mercek altına alan kurum, uzmanların hazırladığı rapordan sonra kurulda görüşüyor ve kararını veriyor. Daha öncesinde ise resen veya bir ihbar üzerine de çalışma başlatılıyordu. Kurul gündemine gelmiş olan tartışmalı ihalelerin başında 2006’da “Hatay’da yapılan bir dizi ihale” geliyor. Kamuoyuna ‘Ali Dibo’ ihaleleri olarak yansıyan ihalelerle ilgili olarak, KİK inceleme başlatmış ve ihalerin bir kısmında sorun olduğunu açıklamıştı. Bunun yanı sıra İzmir Metro İhalesi de iptal edilmişti. İSKİ’nin milyar dolarlık bazı projeleri de KİK denetiminden geçememişti.

AB ile en büyük sorun KİK’te
Türkiye ile AB arasındaki kamu alımları faslı yasanın kapsamı sürekli değiştirildiği için açılamıyor. Açılış kriterleri arasında ‘pek çok kanunda yer alan ve ihale rejimine yönelik olan tüm istisnaların yürürlükten kalkması’ var. Son olarak yayımlanan ilerleme raporunda da bu duruma dikkat çekildi. Yapılan son bir değişiklikle Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü’nün alımlarının da yasa dışına çıkarıldığı vurgulanan raporda, “Türkiye’nin, kamu alımlarında rekabeti ve etkililiği azalttığı için, AB müktesebatına aykırı olan istisnaları kaldırması gerekecektir” denildi.

Hangi ihaleler yasa kapsamında
Daha önce çıkan haberleri ve ihbarları da değerlendirerek ihaleler üzerinde denetleme yapma yetkisi olan Kamu İhale Kurumu’un bu yetkisi geçen yıllarda kaldırıldı. Kurul, şu anda sadece ihaleye katılıp mağdur olduğunu belirten isteklinin şikayet ettiği unsunları inceleyebiliyor. Ancak kapsam daraltıldığı için, Kamu İhale Kurumu’na gelen ihalelerin büyük bir bölümü basit hizmet alımlarına dönüşmüş durumda. Kurulun şu anda en çok değerlendirme yaptığı ihaleler, güvenlik, ulaştırma, yemek, çevre düzenlemesi ve hastanalerin yaptığı bazı alımlar olarak sıralanıyor.

bigPara.com