'Kim manipülatör biliyoruz, ama bir şey yapamıyoruz'

'Kim manipülatör biliyoruz, ama bir şey yapamıyoruz'
'Kim manipülatör biliyoruz, ama bir şey yapamıyoruz'

SPK Başkanı Vedat Akgiray, uzun vadeli hedefini şöyle özetledi: ?Süper bir SPK binası ve 5 trilyon dolar piyasa değeri olan bir borsa.?

SPK Başkanı Akgiray, 'Herkesi izliyoruz. Hangisi büyük, hangisi küçük manipülatör biliyoruz. Gözümüzden kaçmıyor ama yasal yetkimiz sınırlı, bir şey yapamıyoruz' dedi. Akgiray, aracı kurumlara Forex piyasasında işlem yapma yetkisi vereceklerini açıkladı
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Vedat Akgiray, kurum olarak gözetim fonksiyonunu artırdıklarını ve herkesi izlediklerini belirtip, “Bazı şeyler gözümüzden kaçmıyor. Ama yasal yetkilerimiz sınırlı birşey yapamıyoruz” dedi.
Akgiray, Finans Kulüp’ün düzenlediği akşam yemeğinde yaptığı konuşmada konukların sorularını da yanıtladı. Akgiray, bir katılımcının, “Manipülasyonlar tam olarak tanımlanmadı ve herkes suçlu muamelesi görebiliyor. Bunu nasıl engelleyebiliriz?” sorusunu şöyle yanıtladı:
“Emekli olunca, insan bir hobisi yoksa onunla bununla uğraşmaya başlar. Bir kurum da asli işinde başarılı değilse incik boncukla uğraşır. Bunu önlemek de adliyeden geçmiyor. Herkesi izliyoruz. Gözetim fonksiyonunu artırdık. Bazı şeyler gözümüzden kaçmıyor. Ama yasal yetkilerimiz sınırlı olduğu için bir şey yapamıyoruz. Hangisi büyük hangisi küçük manipülatör biliyoruz. İnşallah bu yeni yasayla da sesi gür çıkan bir SPK görmek istiyoruz.”

‘Ankara lobisinde etkisiziz’
Akgiray, SPK’nın çok önemli bir kurum olduğunu, ancak, ‘Ankara lobisi’nde etkisi olmadığını gördüklerini dile getirerek, artık seslerinin daha fazla çıktığını söyledi. Çok başlı düzenleme ve denetimin çok iyi bir koordinasyonu gerektirdiğini, ama ne devlette ne de özel sektörde bu kadar iyi bir koordinasyon olmadığını ifade eden Akgiray, şöyle konuştu: 

Kurul sayısı fazla
“Bize en fazla lazım olan 2 veya 3 tane kurul, 10 tane değil. Hızlı karar, az insan, az toplantı gerektirir. Finans piyasalarını yönetirken çok da demokrasiye gerek yok. Çünkü teknik bir şey. Adam bir tuşa basarak kararını veriyor. Bitiriyor işi. Yeni bir yapılanma ihtiyacı olduğu aşikar.”
Bir katılımcının, ’Piyasası için düşündüğünüz tedbirler ve yenilikler nelerdir?’ sorusunu da yanıtlayan Akgiray, “2010 yılı içerisinde birkaç şeyi yapmış olmamız lazım. Yeni Sermaye Piyasası Kanunu Taslağı hazır. Meclis’teki bu ’hır gür’ bitsin ocak-şubat gibi meclise sokabileceğimizi düşünüyorum” yanıtı verdi.

Hayali süper SPK binası
Vedat Akgiray, uzun vadeli hedeflerini ise şöyle özetledi: “Yıllar sonra çocuklarıma, süper bir SPK binası yapıldığını ve 5 trilyon dolar piyasa değeri olan bir borsayı anlatmak istiyorum.”
Bugün Londra’da, New York’da ne çeşit bir piyasa varsa, en az o kadarlık bir piyasanın İstanbul’da olmamasını kabul edemediğini anlatan Akgiray, “Benim aya gidelim, genetikte dünyayı geçelim diye bir iddiam yok. Çünkü öyle bir eğitim sistemimiz yok maalesef. Keşke olsa... Ama finans işi kolay bir iştir” diye konuştu.
Anayasa Mahkemesi’nin yabancı yatırımcılara uygulanan sıfır stopajı kaldırmasıyla ilgili kararını da değerlendiren Akgiray, sürpriz değişikliklerin büyük bir risk olduğunu ve yabancı yatırımcıları kaçırdığını söyledi. Akgiray, “Neden böyle bir karar alınmış bence yanlış. Yerli yabancı ayrımı olmamalıydı” diye konuştu.
‘Sermaye tabanının büyümesi lazım’ diyen Akgiray, Türkiye’nin sermaye piyasalarının çok küçük kaldığını vurguladı. Akgiray, ekonomisi Türkiye’ye benzer birçok ülkedeki sermaye piyasalarının ulaştığı büyüklüğün ve derinliğin henüz yarısına bile gelinmediğini dile getirerek, şöyle devam etti:
“İMKB’de halka açık firma sayısı 15 yıldır 300 civarında. Halka açıklık oranı artmamış. SPK olarak, kendi hedefim olarak bunu en büyük mesele olarak görüyorum. Piyasayı büyütmek zorundayız. Türkiye çok hızlı büyüyebilecek bir ülke, ama finans piyasaları doğru yapılırsa... Bazen organize sanayilerine gidiyoruz. Fevkalade büyük bir yetenek var, bir şey üretiyorlar, ama satmak için büyütmek lazım, para lazım. Bankalar kredi vermiyor. Bilanço yok ortada ya da kötü bilanço var. Bunu konferanslarda anlatmakla bu iş olmaz. Birkaç yeni örnek, Sabancı Holding, Koç Holding değil, bilinmeyen örneklerle bu işi duyurabilirsek başarıyla bu işi yapabiliriz.”

Aracılara Foreks izni yolda
Son dönemin en fazla tartışılan vadeli döviz işlemi yapma imkanı sağlayan Foreks piyasalarında aracı kurumlara da işlem yapma yetkisi vermek için çalışma başlattıklarını  söyleyen SPK Başkanı şu bilgiyi verdi:
“Foreks piyasalarında günde 2,5 milyar dolarlık işlem oluyor. Ancak bu piyasaların düzenlenmesi gerekiyordu. Düzenleme görevi SPK’ya verildi. Bu işi, belli şartları yerine getiren aracı kurumlara vereceğiz. Çok para var bu işte. Kurumsal bir risk ise yok. Bugüne kadar izinsiz kuruluşların faaliyetleri yüzünden bu piyasa bir sürü dar gelirli insanın üzüntü kaynağı olabilecek bir yapıya gidiyordu. Şimdi sektöre (aracı kurumlara) bu yetki sayesinde yeni bir para kaynağı da sağlıyoruz.”

Foreks nedir?
Foreks kısaca uluslararası bankalar ağı üzerinden ülkelerin para birimlerinin karşılıklı olarak değiştirildiği yani alınıp satıldığı bir piyasa. Piyasanın işleyiş mantığı ise döviz ikilileri arasında düşükten alıp yüksekten satmak veya tam tersi yüksekten satıp düşükten alarak aradaki farktan kâr sağlamak.
Döviz işlemi yaptırmaya imkan sunan platformlarda kaldıraçlar 1’e 400’e kadar çıkıyor. Yani, 100 dolarlık bir para koyarak 40 bin dolarlık alım satım yapılabiliyor. Kaldıraç sayesinde yatırımcı getirisini 400 katına çıkartabildiği gibi riskini de bu oranda yükseltmiş oluyor. Ancak bu piyasaya ilişkin çok sayıda sorunda var. Foreks işlemi yaptıran şirketlerin önemli bölümünün denetime tabii olmaması ve yetki belgesi bulunmaması en büyük sorun. Bu nedenle son dönemde bazı yatırımcıların bu denetimsiz kurumlardaki hesaplarından paralarını çekemedikleri veya döviz platformlarında çıkan teknik sorunlar yüzünden büyük meblağlarda paralar  kaybettiğine yönelik şikayetler artmaya başladı.