Kira artışına ÜFE sınırı

Enflasyonun düşmesinin önündeki en büyük engellerden biri olan kira artışına, yasa değişikliğiyle çözüm geliyor.

ANKARA - Enflasyonun düşmesinin önündeki en büyük engellerden biri olan kira artışına, yasa değişikliğiyle çözüm geliyor. Merkez Bankası'nın aylık enflasyon raporlarında dikkat çekilen kira artışları, yeni adıyla üretici fiyat endeksi (ÜFE), eski adıyla toptan eşya fiyat endeksine (TÜFE) bağlı olarak artacak.
Borçlar Kanunu'nda kapsamlı değişiklikler öngören yasa tasarısı Adalet Bakanı Cemil Çiçek tarafından açıklandı. Adalet Bakanlığı'nda 1998 yılında oluşturulan komisyon tarafından 7 yılda hazırlanan yasa taslağı 650 maddeden oluşuyor.
Üç ayda Meclis'te
Taslak üç ay içinde ilgili kuruluşların görüşleri alındıktan sonra TBMM'ye sunulacak. Taslakta, gayrimenkul kiraları ile ilgili yeni ve kiracıyı koruyan hükümler öngörülüyor. Taslağa göre, konut ve çatılı işyeri kiralarındaki artış oranı Toptan Eşya Fiyatları Endeksi (TEFE) (yeni adıyla Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında artırılacak. Kiraya verenin kiracıyı tahliye sebepleri de sınırlandırılarak, bu sebeplerin 'ciddi ve samimi' olması koşulu aranacak. Tahliye edilen konut veya işyeri, haklı bir sebep olmaksızın 3 yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralanamayacak. Bir yıl içinde kira bir defa ödenmediğinde kalan diğer ayların peşin ödenmesi zorunluluğu da kaldırılacak.
Yeni taslağa göre, aile konutu olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazlarda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedemeyecek. Kiraya veren, fesih bildirimi ve fesih uyarısına bağlı bir ödeme süresinin belirlenmesini kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirecek.
2005'e baskı yapacak
Kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sözleşme cezası ödeneceğine ilişkin anlaşmalar geçersiz sayılacak. Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmasına bağlı olacak.
Borçlar Yasası'nda kiralarla ilgili değişikliklerin yapılmasının ardından yürürlükteki 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun tümüyle yürürlükten kalkacak. 2004 yılı enflasyon hedefi üzerinde ciddi tehdit oluşturan kira artışlarının 2005 yılına yönelik hedef üzerinde de baskı yaratması bekleniyor. Bakan Cemil Çiçek, taslağı bu yılın sonuna doğru yasalaştırmayı amaçladıklarını söyledi. Dolayısıyla kirayla ilgili düzenleme Borçlar Kanunu yasa taslağı ile gerçekleştirildiği takdirde, düzenlemenin 2005 yılı enflasyon hedefine katkısı kısıtlı kalacak.
Eşlerin kefaleti rızayla
2004'te TÜFE artışı yüzde 10.6'da kalırken, kiradaki artış yüzde 21.1 olarak gerçekleşti. Sadece aralık ayında gerçekleşen yüzde 0.4'lük TÜFE artışının 0.2 puanlık bölümü tek başına kiradan kaynaklandı. Yıllık enflasyonun ise 3,5 puanlık bölümünün kira artışından kaynaklandığı hesaplanıyor.
Taslağı hazırlayan komisyonda yer alan Prof. Cevdet Yavuz'un verdiği bilgiye göre, taslak kefalet sözleşmeleri açısından önemli hükümler getiriyor. Buna göre, artık kefalet sözleşmelerine, kefilin sorumlu olacağı azami meblağ kefil tarafından rakam olarak yazılacak. Aile kurumunu korumak amacıyla da, eşlerden birinin kefil olması, diğer eşin rızasına bağlanacak.