Kırk yıllık hatır bozuldu

Kırk yıllık hatır bozuldu
Kırk yıllık hatır bozuldu
Üretim merkezlerinde kahve stokları 50 yılın en düşük seviyesine düştü, fiyatlar fırladı. Starbucks, Kraft zam açıkladı, Nestle dermanı çayda arıyor.
Haber: ZİYA ÖZIŞIK - ziya.ozisik@radikal.com.tr / Arşivi

  İSTANBUL - Üretim merkezlerindeki sıkıntılar kahve stoklarını 50 yılın en düşük rakamlarına kadar düşürdü. Uluslararası borsalarda fiyatlar da 13 yılın zirvesine çıkınca, Starbucks, JM Smucker (Dunkin’ Donuts), Kraft gibi devler ürün fiyatlarını arttırdı. Nestle ise donmuş gıda ve çay sektöründe büyüme yolları arıyor. Türkiye ’de zincirlerin de kullandığı Robusta ve Arabica çekirdeklerindeki bu fiyat artışı ürünlere zam olarak yansıyıp kahve keyfini de biraz kaçırabilir.
Emtia borsalarında işlem gören kahve kontratları poundu 2 dolar bandına çıkarak 13 yılın zirve fiyatını gördü. Fiyat artışına gerekçe olarak üretim merkezlerindeki arz sıkıntıları gösteriliyor. Londra merkezli Uluslararası Kahve Örgütü’nün yöneticilerinden José Sette özellikle Arabica çekirdeği ile ilgili çok ciddi arz talep sıkıntılarının olduğuna dikkat çekiyor. Robusta çekirdeğinde ise önemli merkezlerden Vietnam’da aşırı yağmurlar nedeniyle gelmiş geçmiş en düşük üretim rakamı söz konusu. Yüksek kalite Arabica kahvenin üretim merkezleri Amerika kıtasının orta kesimleri ve Kolombiya’da üretim beklenenin altına inebilir. 

Saf kalite bulunmuyor
Kolombiya’da geçen yıl üretim 33 yılın en düşük seviyesine inerek 7.8 milyon kutuya kadar (her bir kutu 60 kg) düşmüştü. 2008’de bu rakam 11.1 milyon kutuydu. Uzmanlar 2010-2011’de düzeltme beklentisinde olsa da miktar tahminleri halen 2008’in altında.
Kahve fiyatlarındaki artış bu alandaki zincirleri de alternatif arayışlarına itiyor. Bu alandaki devler ürün fiyatlarını arttırmaktan, saf kaliteyi düşük kalite çekirdekler ile harmanlamaya kadar farklı yollar denerken sektörde ürün yelpazesini arttırmaya çalışanlar da mevcut. Kahve şirketlerinin toptan maliyetlerinin pound başına 175 cent’e kadar yükseldiği belirtiliyor. Dunkin’ Donuts, Millstone ve Folgers gibi markaların perakendecisi JM Smucker, Starbucks ve Kraft son dönemde zam açıklayan en büyük üç zincir. 

Devler direksiyon kırıyor
Starbucks CEO’su Howard Schultz geçen ay yaptığı açıklamada yüksek emtia maliyetlerinin artık ‘dramatik’ bir hal aldığına dikkat çekerek “Bu gelişmeler sanayinin ekonomik ve finansal görünümünü değiştiriyor” ifadesini kullanmıştı.
Büyüme hedefi için direksiyonu başka alanlara kıran zincirlerden biri de Nestle Sa. Süt ve çikolata devi, kahve markalarıyla da sektörün önemli oyuncularından. Özellikle şirketin yeni Nespresso markasıyla başarılı sonuçlar aldığı piyasanın dedikodularından. Ancak İsviçreli dev yıl sonu girdi maliyetlerinin yüzde 2-3 arası artacağı yönünde yaptığı açıklamanın ardından donmuş gıda ve çay sektöründe açılımlar yapmaya çalıştığını duyurdu.

Türkiye’deki markalar nasıl etkilenir
Türkiye’de giderek yaygınlaşan kahve mağazalarında üç markanın öne çıktığı görülüyor. Seattle’ın 1971 yılında doğan yıldızı 2003’ten bu yana Türkiye’de ve Shaya tarafından operasyonları yönetiliyor. Bu alanda Kahve Dünyası ise yerli tatlarla öne çıkma gayretinde. Avustralya merkezli Gloria Jean’s Coffees ise Türkiye pazarının 1999’dan bu yana iddialılarından. Üç marka da müşterilerine espresso bazlı kahveler sunuyor. Kahve Dünyası’ndan alınan bilgiye göre Türkiye’de genel olarak markalar ürünlerinde yüzde 70 Arabica yüzde 30 Robusta harmanları kullanıyorlar. Her iki ürün de emtia borsalarında işlem gördüğü için fiziki ve finansal gerekçeler ile fiyatları artan ürünler. Robusta kahve bir yılda yüzde 65, Arabica ise yüzde 46.99 artış gösterdi.