KOBİ'leri ihracat kurtardı

Türkiye'nin en büyük ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu, birinci 500'deki firmaların gelişmesini yakalayamadı. Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) olarak da nitelendirilen ikinci 500'deki firmaların kurtarıcısı ihracat oldu.

İSTANBUL - Türkiye'nin en büyük ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu, birinci 500'deki firmaların gelişmesini yakalayamadı. Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) olarak da nitelendirilen ikinci 500'deki firmaların kurtarıcısı ihracat oldu. Bu firmaların ihracatlarının satış gelirleri içindeki payı ilk 500'dekilere göre daha yüksek oldu. 2004'ün ilk 500 için olduğu gibi ikinci 500 kapsamına giren sanayi kuruluşları için de olumlu bir yıl olduğunu söyleyen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Tanıl Küçük, "İkinci 500'deki şirketlerdeki nispi iyileşme ilk 500'deki iyileşmenin gerisinde kaldı. Ekonomide son üç yıllık iyileşme ikinci 500'dekilere ilk 500'dekiler kadar yansımadı" dedi.
'İyileşme süreci yavaş'
İSO Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşunu izleyen "İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2004 Yılı Raporu" İSO Başkanı Tanıl Küçük tarafından açıklandı. Rapora göre Bergama Altın Madeni'nin eski işletmecisi olarak kamuoyunda tanınan Normandy Madencilik A.Ş. 2004 yılındaki 63 milyon 575 bin 371 YTL'lik üretimden satış hasılatıyla ilk sırayı alırken, 2003 yılında 73'üncü sırada olan Petlas Lastik 63 milyon 504 bin 331 YTL ile ikinci, daha önce 17'nci sırada yer alan Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise 62 milyon 940 bin 479 YTL ile üçüncü sırada yer aldı.


Büyütmek için tıklayınız

Türkiye'nin en büyük ikinci 500 büyük sanayi kuruluşunun 2004 yılındaki üretimden net satışları 20 milyar 140 milyon 277 bin 407 YTL oldu. 2004 yılında 491 özel büyük kuruluşun 403'ü kâr ederken, 88'i zarar etti. Ekonomideki olumsuzlukların büyük ölçekli işletmelerde küçüklere kıyasla daha ağır etki bıraktığını ancak istikrar sağlandığı zaman da büyük firmaların daha hızlı toparlandığını belirten İSO Başkanı Küçük, "KOBİ'lerde iyileşme süreci daha yavaş gelişiyor. Bu yüzden birinci ve ikinci 500 büyük işletme arasındaki mesafenin giderek açıldığı görülüyor. 1999 yılında ilk 500 büyük sanayi kuruluşunun satış gelirleri ikinci 500'ün satış gelirlerinin 5.2 katı iken bu oran 2004'te 6.4 katına yükseldi" diye konuştu.
Tanıl Küçük, son dönemde ekonomideki iyi gidişle birlikte ikinci 500'de ekonomik karlılıkta yükseliş eğilimi olduğunu vurgulayarak, ancak bu yükselişin yılların getirdiği kayıpları telafi etmeye yetecek güçte olmadığını aktardı. "Hükümet ve ekonomi yönetiminden beklentimiz, yatırımın, üretimin, ihracatın önünü açacak tedbirlerin süratle hayata geçirilmesidir" diyen Tanıl Küçük, girdi maliyetlerini rekabet edilen ülkelerle eşit seviyelere getirecek adımların artık sonuçlandırılması gerektiğini ifade etti.
'Değerli YTL zorluyor'
Küçük, "Değerli YTL üretimi, ihracatı, istihdamı zorlayacak noktada" açıklamasını yaptı.
İkinci 500 büyük sanayi kuruluşunun 2004 yılı net satış hasılatı 23 milyar 688 milyon 670 bin 695 YTL, brüt katma değeri 4 milyar 942 milyon 970 bin 990 YTL, vergiden önceki dönem kârı 628 milyon 768 bin 824 YTL olarak gerçekleşti.
2004 yılında ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu arasına 95 yeni kuruluş katılırken, özel büyük sanayi kuruluşları sayısı 488'den 491'e yükseldi. Kamu kuruluşları sayısı ise 12'den 9'a geriledi. Özel büyüklerde cari fiyatlarla üretimden satışlar yüzde 20.6 oranında artarken, kamu kuruluşlarında yüzde 19.5 düşüş görüldü. Rapora göre, 2004 yılında ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu, Türkiye ihracatının yüzde 8.6'sını gerçekleştirdi. İkinci 500'ün ihracatı, ilk 500'ün ihracatının yüzde 16.4'ü kadar oldu. İkinci 500 büyük sanayi kuruluşunun ihracatında ilk sırayı yüzde 50'lik payla tekstil, giyim, deri ve ayakkabı sektörü aldı.
En çok kâr Dow Türkiye'nin
Rapora göre, ikinci 500 içinde, 2004 yılında en çok kâr eden kuruluşlar 39 milyon 414 bin 559 YTL ile Dow Türkiye Kimya, 29 milyon 943 bin 733 YTL ile Ayen Enerji A.Ş. ve 28 milyon 356 bin 290 YTL ile Limak Kurtalan Çimento oldu. En çok ihracat yapan kuruluşlar ise 73 bin 174 dolar ile Sertler Örme , 62 bin 246 dolar ile Arbel Bakliyat, 51 bin 580 dolar ile İpaş İplik Sanayi olarak sıralandı.
En çok kişi çalıştıran kuruluşlar 3 bin 154 ile T.T.K Sınırlı Sorumlu Üzülmez Taşkömürü İşletme Müessesesi oldu.
Yüzde 74'ü yabancı sermayeli
İkinci 500 içinde yabancı sermaye paylı 74 kuruluş bulundu. İlk 500'de bu sayı 149 olarak belirlenmişti. İkinci 500 içindeki 74 yabancı sermaye paylı kuruluşun 24'ü yüzde 100 yabancı sermayeli. Yabancı sermaye oranı yüzde 50'den fazla olan kuruluş sayısı 14, yüzde 50'si yabancı sermayeli kuruluş sayısı 10, yüzde 50'nin altında yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 26 oldu. İkinci 500 içinde yer alan 74 yabancı sermaye paylı kuruluş toplam üretimden satışlarda yüzde 15.1, toplam satışlarda yüzde 17.1 oranında pay aldı.