Korkunun yeni kodu: 68

Mali rasyoları kötüleşen bankaların kâbusu olan ve 3182 sayılı Kanun'da 64. madde, halen yürürlükteki 4389 sayılı Kanun'da 14. maddede yer alan yaptırımlar, TBMM'nin gündemindeki yeni bankacılık kanunu tasarısında yeni eklemelerle 68. madde olarak düzenlendi.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Mali rasyoları kötüleşen bankaların kâbusu olan ve 3182 sayılı Kanun'da 64. madde, halen yürürlükteki 4389 sayılı Kanun'da 14. maddede yer alan yaptırımlar, TBMM'nin gündemindeki yeni bankacılık kanunu tasarısında yeni eklemelerle 68. madde olarak düzenlendi. Kötü yönetimin faturasını sadece banka yöneticileri değil, çaycısından temizlikçisine, gişe memurundan şoförüne tüm personel üstlenecek.
1985'te çıkarılan 3182 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 64. maddesi kapsamına girmek, bankaların en büyük kâbusuydu. Kâbusun adı, 1999'da çıkarılan 4389 sayılı Kanun'da 14. madde olarak değişti. Yeni düzenlemede ise bankacıların duymayı hiç istemeyecekleri cümle, '68. madde kapsamına alınmak' olacak. Tasarının, 'Önlem alınmasını gerektiren haller' başlıklı 68. maddesi, bankaların hangi durumda yakın izlemeye alınıp, hangi önlemler alınacağına ilişkin maddeyi oluşturuyor. Önceki yasalardan farklı olarak, bankalara uygulanacak önlemler, bu maddeyi izleyen üç maddede sıralanıyor.
Üç aşamalı önlem
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), mali rasyoları kötüleşen bankalarla ilgili normal seyirde 'düzeltici önlemler', 'iyileştirici önlemler' ve 'kısıtlayıcı önlemler' adı altında üç aşamalı önlem dizisi uygulayabilecek. Düzeltici önlemlerde kâr dağıtımına geçici süreyle ara verilecek, hissedarlara kredi durdurulacak, hızla paraya çevrilebilecek aktifler satılacak.
Düzeltici önlemlere rağmen bankanın durumu düzelmezse başvurulacak iyileştirici önlemler çerçevesinde, belirli kişi, kurum, risk grubu veya sektörlere nakdi ve gayrinakdi kredi kullandırımı sınırlanacak ya da tümüyle yasaklanacak. Bankanın durumunu kötüleştiren karar ve işlemlerde yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunması halinde genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılarak yönetim kurulunun kısmen veya tamamen değiştirilmesi yoluna gidilecek.
Buna rağmen sonuç alınamaması durumunda kısıtlayıcı önlemler devreye girecek. BDDK, bu duruma gelen bankanın faaliyetlerini, faaliyet türleri itibarıyla tüm teşkilatını veya gerekli görülecek yurtiçi ya da dışındaki şubelerini kapsayacak şekilde kısıtlayacak veya geçici olarak durduracak. Mevduat ve krediye uygulanan faiz oranı ve vadelere ilişkin sınırlama getirebilecek. Yönetim kurulu da dahil olmak üzere, bankanın genel müdürü, genel müdür yardımcıları, ilgili birim ve şube yöneticilerinin bir kısmı veya tamamı görevden alınabilecek.
Herkese fatura çıkacak
Yürürlükteki Bankalar Kanunu'na göre, 14. madde kapsamındaki bir bankada kötü yönetimin faturasını sadece yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür ve yardımcıları ödüyor. BDDK, bu pozisyondaki yöneticilere huzur hakkı, ikramiye, prim, ayni ve nakdi sosyal yardım gibi ödemeleri durduruyor.
Yeni tasarıda ise yöneticilerle çalışanlar arasında ayrım yapmadan, BDDK'nın talebiyle ilk sıradaki düzeltici önlemler çerçevesinde personel ücretlerinde sınırlamaya gidilebilecek. İyileştirici önlemler devreye girerse 'işletme ve yönetim giderlerinde kısıntıya gidilmesini' teminen, çalışanlara her ne ad altında olursa olsun, düzenli ödenenler dışındaki tüm ödemeler durdurulacak. Böylece, kötü yönetimin faturasını çaycıdan genel müdüre kadar herkes ödeyecek.
Fona alınan bankaya 12 ay süre
BDDK, üç aşamalı bu önlemleri sırayla uygulamak zorunda değil. Eğer bir bankanın durumu aniden kötüleşirse, doğrudan en son önlemi uygulayabilecek. Kurum, bankanın güçlü bir ortaklık yapısına sahip olması amacıyla birleşme, devralma, satış gibi tedbirlere başvurabilecek. Bu önlemlere rağmen mali durumu iyileşmeyen bankanın faaliyet izni kaldırılacak veya TMSF'ye devri yoluna gidilecek. TMSF'ye devredilen bankanın mali bünyesinin güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması, devri, birleştirilmesi ve satışıyla ilgili sürecin, devrin yapıldığı tarihten itibaren 9 ay içinde yapılması gerekecek. Bu süreyi TMSF en fazla 3 ay uzatılabilecek. Eğer buna rağmen bankanın ekonomiye yeniden kazandırılması mümkün olamazsa BDDK faaliyet iznini kaldırarak, tasfiye işlemine geçecek.