Kredi müşterisi temkinli

2005 yılının şüphesiz en popüler kredisi olan konut kredisi için yoğun talep gelmesine karşın yatırımcıların temkinli oldukları gözlendi.
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - 2005 yılının şüphesiz en popüler kredisi olan konut kredisi için yoğun talep gelmesine karşın yatırımcıların temkinli oldukları gözlendi. 2005 yılı ocak-kasım döneminde 40 bin tüketiciye konut kredisi kullandıran ve bu alanda sektörde lider durumundaki Akbank'ın verilerine göre bugüne kadar kullandırılan kredilerde vade ağırlıklı olarak 7-10 yıl arasında değişiyor.
Konutta talep edilen ortalama kredi tutarı ise yine muhafazakâr bir seviye olan 50 bin YTL düzeyinde yoğunlaşıyor. Sektörün diğer öncü bankalarından edinilen bilgilere göre de Akbank'ın verileri büyük oranda sektör genelini temsil ettiğini gösteriyor. Bankacılık çevreleri, konut kredisine olan talepte özellikle son 1-1.5 yıldır talebin arttığını, ancak kredi talep eden kesimin temkinli olmayı tercih ettiğini söylüyor.
Talep 'üst gruptan'
Her tip konut için kredi talebi geldiğini belirten Akbank yetkilileri, "Lüks, sosyal konut gibi bir ayrım bulunmuyor. Her tip konut için kredi talep ediliyor. Ancak ortalama talep edilen kredi tutarı ve müşterilerin taksit tutarlarından yola çıkarak kredi taleplerinin daha çok orta üst ve üst gelir grubuna ait müşterilerden geldiğini söyleyebiliriz" açıklamasında bulundu. Kredi kullanıcılarının bir başka ortak özelliği ise Türk Lirası cinsi kredileri tercih etmeleri. Akbank'tan verilen bilgiye göre, bankadan kullanılan konut kredilerinin yüzde 90'dan fazlası Türk Lirası cinsi.
Konutun payı yüzde 40
2005 yılının ilk dokuz ayında 19.54 milyar YTL (19.4 katrilyon TL) bireysel ve ticari kredi kullandıran Akbank ocak-kasım arası dönemde ise 40 bin kişiye konut kredisi verdi. Konut kredilerinin toplam bireysel krediler içindeki payının yüzde 40'larda bulunduğunu belirten Akbank yetkilileri, 2005'in ilk dokuz ayını 1 milyar 488 milyon YTL konut kredisi bakiyesi ve yüzde 16.5'lik pazar payı ile lider olarak tamamladıklarını vurguladı.
Yüzde 30'u otofinansman
Konut kredilerine olan yoğun talep artışında kullanıcıların bu krediyi başka amaçla kullanma isteği de etkili. Konut kredilerinin hem vadesinin uzun, hem de faizinin düşük olması yüzünden bireylerin konut kredisi alıp bunu özellikle ticari işlerinde kullandıklarını belirten bir kamu bankası şube müdürü, "Anlaşmalı ev satışları yapıp bankadan konut kredisi kullanıyorlar. Çünkü konut kredisi ticari kredilere göre hem daha uzun vadeli hem de daha düşük faizli. Özellikle ticaretle uğraşanlar bu yüzden işlerini geliştirmek için konut kredisi kullanmayı tercih ediyor. Bunu anladığımız takdirde kredi vermiyoruz. Ancak tespiti çok kolay değil" dedi. Aynı bankacı, bugün verilen konut kredilerinin yüzde 30'unun konut dışındaki ihtiyaçların finansmanında kullanıldığını öne sürdü.
Gizli faiz 0.85
Halen konut kredisi faizi yüzde 1'ler civarında yoğunlaşmasına karşın bankalar hatırlı müşterilerine yüzde 0.85'le kadar düşük faizle kredi kullandırıyor. Bankaların özellikle yüklü miktarda ticari hesapları veya şahsi hesapları bulunan müşterilerine 0.85'lerle konut kredisi verdiğini belirten bir bankanın üst düzey yetkilisi, düşük faiz uygulanmanın genel koşullarını ise şöyle sıraladı:
"Konut kredisi talep edenin o banka şubesinde yüklü özellikle ticari hesabı varsa şube müdürü kendi inisiyatifiyle faizini 0.85'lere çekiyor. Bunun dışında konutun ne kadarının finanse edildiği nasıl bir ev alındığı da çok önemli. Yani başvuran kişi 150 milyarlık ev alacak ancak bunun için 120 milyar kredi kullanmak istiyor. Bunun riski ile 150 milyarlık ev için 20 milyar kredi kullanmak isteyenin riski arasında ciddi fark var. Tabii kullananın gelir durumu, daha önceki ödemelerindeki titizliği de faiz belirlemede önemli bir kriter oluyor."