Kriz perakendecinin ücretini de vurdu

Kriz perakendecinin ücretini de vurdu
Kriz perakendecinin ücretini de vurdu

Araştırma sonuçları, Hewitt Türkiye Başkanı Cengiz Gürleyik, Hewitt Türkiye?den Gökhan Özden, BMD Başkan Yardımcısı Aslı Karadeniz ve BMD Başkanı Ekrem Akyiğit?in (soldan sağa) katılımıyla açıklandı.

'Perakende sektörü ücret ve yan fayda araştırması'na göre 2008 yılında sektörde ortalama ücret artış oranı yüzde 10.46 iken, bu yıl oran 5.37'ye düştü. Düşüşün en önemli nedeni olarak ekonomik kriz gösterildi

İSTANBUL - Birleşmiş Markalar Derneği’nin (BMD) üyeleri arasında dünyaca ünlü Hewitt-İde araştırma şirketine yaptırılan ‘Perakende sektörü ücret ve yan fayda araştırması’na göre 2008 yılında ortalama ücret artış oranları yüzde 10.46 iken, 2009 yılında bu oran 5.37’ye düştü. Bu düşüşün en önemli nedeni olarak ekonomik kriz ortaya çıkıyor. Türk perakendesinin önde gelen 31 firmasıyla yapılan araştırma iki aşamada yürütüldü.
Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen araştırmada öncelikli olarak ücret artış oranları araştırması; ardından ücret ve yan haklar araştırması yaklaşık 2.5 aylık sürecin sonunda tamamlandı. Katılımcı firmaların çoğunluğu (yüzde 55) tekstil alanında faaliyet göstermekle birlikte takı ve mücevherattan oyuncağa kadar çeşitli alanlarda faaliyet gösteren firmalar da araştırmanın katılımcısıydı. Katılımcıların 14’ünde perakende satış dışında üretim faaliyeti de bulunuyor.



Tecrübesize brüt 932 TL
Ücret ve yan fayda araştırmasında mağaza pozisyonlarından merkez pozisyonlarına kadar 34 pozisyon için bilgi toplandı. Bu pozisyonlar arasında en düşük ücreti alan pozisyonlar satış danışmanı-kasiyer-reyon şefi ve görsel sunum sorumlusu olurken; en yüksek ücreti alanlar ise operasyon, insan kaynakları, ürün ve tedarik, muhasebe-finans genel müdür yardımcıları oldu. Tecrübesiz satış danışmanlarının ortalama aylık toplam brüt ücretleri (prim dahil) 932 TL olurken tecrübeli satış danışmanlarında bu rakam ortalamada 1194 TL’ye kadar çıkıyor. Ortalama aylık toplam brüt ücretlerin genel müdür yardımcıları için 13.137 TL’ye kadar çıktığı görüldü. Toplam ücret içindeki prim oranlarına bakıldığında ortalamada bu oranın mağazalarda, merkeze göre daha yüksek olduğu görülebiliyor. Bu oran satış danışmanlarında yüzde 30’lara kadar çıkabiliyor. Genel müdür yardımcılarında ise yüzde 16 seviyelerinde kalıyor.
Yapılan çalışmada ortaya çıkan çarpıcı sonuçlar şöyle:

* 2008 ile 2009 yılı karşılaştırıldığında ücret artış oranlarında belirgin bir düşüş görülebiliyor.

* 2008 yılında ortalama ücret artış oranları yüzde 10.46 iken, 2009 yılında bu oran 5.37’ye düştü. Bu düşüşün en önemli nedeni olarak ekonomik kriz ortaya çıkıyor. 

* Üst yönetimdeki ücret artış oranlarının düşüşü diğer çalışan kategorilerine (orta seviye yönetim-uzman vb.) göre daha yüksek oldu. 

* Mağazalar ve genel müdürlükteki ücret artışları arasında bir farklılık oluşmadı.

* Şirketlerin büyük çoğunluğu (yüzde 94) yılda bir kez ücret artışı yapıyor. Enflasyonun düşmesiyle birlikte şirketler yılda iki-üç kez yapılan ücret artışını bire indirdi.

Part-time eleman yüzde 55
Çalışmada, araştırmaya katılan şirketlerin çalışanlarına ne tür sosyal haklar tanıdığı tespit edilmiş, Özetle sonuçlar şöyle: 

* Yüzde 48’inde bölgesel ücretlendirme farklılıkları mevcut

* Hiçbirinde özel emeklilik planı (Sosyal Güvenlik Kurumu dışında) bulunmuyor.

* Yüzde 32’sinde sağlık sigortası mevcut.

* Yüzde 84’ü personel servisi, yüzde 65’i ulaşım yardımı sağlıyor

* Tamamı çalışanlarına yemek/yemek yardımı sağlıyor.

* Yüzde 55’i part-time eleman çalıştırıyor.

* Yüzde 45’inde uzun dönemli borç uygulaması mevcut.
Yan haklar ve insan kaynakları uygulamalarına ilişkin ise ortaya çıkan bulgulardan bazıları şöyle:

* Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 94’ünde performansa dayalı bir prim sistemi mevcut. Prim sistemi, genel müdürlükten çok mağazalarda yaygın.

* Genel müdürlük pozisyonlarında üst yönetime performansa dayalı prim veren şirketlerin oranı yüzde 56 iken alt seviyelere doğru bu oran düşüyor.

* Mağazalardaysa müdür seviyesinde bu oran yüzde 100’e ulaşıyor ve satış danışmanlarına kadar benzer yüksek oranda devam ediyor.
Departman bazında incelendiğinde mağazacılıktan sonra prim sistemine en fazla dahil olan departmanlar; tedarik ve ürün yönetimi

* Mağazalarda primler daha çok aylık veriliyor. (Radikal)

Kimler katıldı?
A.S Watson, Adil Işık, Afm Sinemaları, Akyiğit Mağazacılık (Collezione), Atasay Kuyumculuk, Atm Dış Ticaret (Joker Maxi Toys), Aydınlı Hazır Giyim, Boyner, Dagi Giyim, Desa Deri, Esse Ev Ürünleri, Gürmen Giyim, İnci Deri, Jimmy Key Mağazacılık, Koton Mağazacılık, Marka Mağazacılık (Marks & Spencer), Miper Perakende (Mithat Selection), Mudo, Orka Tekstil (Damat Adv Tween), Penti Giyim, Polo Giyim, Promar Ayakkabı, Puma, Sabri Özel, Sezgin Mücevherat (So Chic), Shaya Mağazacılık, Süvari, Vepa Giyim, YKM ve Zen Pırlanta.