Kriz talebi vurdu, enflasyon hem üretici hem de tüketicide hızlı düşüyor

Krizin frenlediği enflasyon nisanda TÜFE'de yıllık bazda yüzde 6.13'e geriledi. ÜFE de hesaplamanın yapılmaya başlandığı 2004'ten beri ilk kez eksiye geçti ve binde 3.5 geriledi. TÜFE mart ayına göre 1.76, ÜFE ise 3.81 puan düştü

İSTANBUL- Krizin önemli ölçüde düşürdüğü talep nisan ayında fiyat artışlarına da ‘kazık fren’ yaptırdı. Türkiye’de nisan ayı itibarıyla yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında (TÜFE) yüzde 6,13 artarken, üretici fiyatlarında (ÜFE) bir ilk gerçekleşti ve yüzde 0.35 gerileme kaydedildi. Nisan ayı verileri talep eksikliği nedeniyle enflasyondaki düşüşün hızlandığını gösteriyor. TÜFE nisanda bir önceki aya (mart) yıllık bazda 1.76, ÜFE ise 3.81 puan düştü. Nisan ayında TÜFE yüzde 0.02, ÜFE ise yüzde 0.65 arttı.
TÜİK yetkililerinin verdiği bilgiye göre, kurumun enflasyon hesaplamaları yaptığı tarihten bugüne kadar yıllık bazda eksi rakamına ilk kez nisan ayı itibarıyla ÜFE’de yüzde 0.35 ile ulaşıldı. Geçen yılın aynı ayında yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 9.66, ÜFE’de yüzde 14.56 olmuştu. Böylece, nisan ayı itibarıyla yıllık enflasyon, geçen yılın aynı ayının, TÜFE’de 3.53 puan, ÜFE’de 14.91 puan altında gerçekleşti.
 Fortisbank Baş Ekonomisti Haluk Bürümcekçi toplam TÜFE’deki olumlu görünümün çekirdek fiyat göstergelerine de yansıdığını belirterek şunları söyledi:
“Merkez Bankası’nın en fazla önem verdiği çekirdek fiyat göstergesindeki (I), (gıda, alkollü içecekler, tütün, altın hariç) yıllık artış önceki aya göre 1.4 puan gerileyerek yüzde 4.1 oldu. Burada, beyaz eşya, otomotiv ve mobilyadaki vergi indirimlerinin ve giyim grubundaki olumlu görünümün (yıllık fiyat değişimi ‘eksi’ yüzde  0.3) katkısı oldu. Vergi indirimlerinin etkisi geçici olmakla birlikte, yine de zayıf talep koşullarının enflasyonu olumlu etkilemeye devam ettiği anlaşılıyor. Mayıs ayından geçerli olan yüzde 25’lik doğalgaz indiriminin, sonraki ayın enflasyonuna 0.3 puanlık olumlu katkısını beklerken, bunun elektrik fiyatlarında da yansımasını görmemiz durumunda, toplam olumlu etki büyüyecek.
Örneğin buradan gelecek yüzde 10’luk indirimin yıllık enflasyona 0.3 puanlık daha olumlu katkısı olabilir. Ancak, geçici vergi indirimlerinin haziran ayından itibaren süresinin dolmaya başlaması, bu olumlu etkiyi dengeleyebilir.”
Nisan enflasyon verileriyle ilgili ekonomistlerin görüşleri şöyle:

Levent Durusoy (Yatırım Finansman Başekonomisti): Nisan enflasyon verisi beklentilerden oldukça iyi gözüküyor. Özellikle yıllık bazda bakıldığında hem TÜFE’nin hem de çekirdek enflasyonun kaydedilen en düşük seviyeye gerilediğini görüyoruz. Aylık gerçekleşmenin beklentilerin altında olmasının sebepleri, gıda grubunda beklenenin üzerinde düşüş,  konut grubunun enerji alt grubundaki iki puandan fazla gerilemeyle yüzde 1 civarında düşmesi gözüküyor.

Aslı Savranoğlu (EFG İstanbul Ekonomisti):  Enerji ve gıda hariç çekirdek enflasyon yüzde 6.55’ten yüzde 4.64’e geriledi. Burada hem talebin yokluğunda dezenflasyon sürecinin hızlı gitmesi hem de geçici vergi indirimi etkili. Önümüzdeki ay da enflasyon  benzer süreç yaşayacak. Mayısta enflasyonun yüzde 0 civarında gelmesini bekliyoruz, böylece yıllık enflasyon yüzde 5.5’lere gelecek. TCMB’nin bu ay 75 baz puan faiz indirimine gitmesini bekliyorum, ölçülü indirim bence 50-75 baz puan aralığını kapsıyor. 



Güldem Atabay (Ekspres Invest Başekonomisti):  Gıda fiyatlarında bu kadar büyük düşüş beklemiyordum, asıl büyük fark oradan. Onun dışında çok fazla  sürpriz yok. Otomotiv fiyatlarında stok bittiğinde bu, yeni fiyatlara artış olarak yansıyabilir diye düşünüyordum.

Başar Yıldırım (TSKB Ekonomisti): Küresel daralmaya bağlı gerileyen talep koşullarının, kendini gerek TÜFE gerekse çekirdek rakamlarda kendini göstermekte olduğunu ve en azından piyasalarda toparlanma başlayana kadar fiyatlar genel seviyesindeki düşüşü desteklemeye devam edeceğini söylemek yanlış olmaz. (Radikal, Reuters)