Küçüklere hızlı kredi yolda

Kişilerin son beş yıldaki tüm kredi kartı ve tüketici kredisi bilgilerini kayıt altına alarak bankaların bireysel bankacılıkta atağa kalkmasına büyük destek veren Kredi Kayıt Bürosu (KKB) şimdi de ağırlıklı KOBİ olan 1 milyon 267 bin şirketin bilgilerini topluyor.
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - Kişilerin son beş yıldaki tüm kredi kartı ve tüketici kredisi bilgilerini kayıt altına alarak bankaların bireysel bankacılıkta atağa kalkmasına büyük destek veren Kredi Kayıt Bürosu (KKB) şimdi de ağırlıklı KOBİ olan 1 milyon 267 bin şirketin bilgilerini topluyor. Yılsonuna doğru devreye girmesi planlanan sistem sayesinde hem ticari kredi faizlerinin gerilemesi, hem de küçük ve orta boy işletmelerin (KOBİ) bankacılık sisteminden daha fazla yararlanabileceğini söyleyen Kredi Kayıt Bürosu Genel Müdürü Gürsel Kubilay, "Bu 1.2 milyon künye bilgisi olan şirket içinde 965 bini şahıs şirketi yani KOBİ, sadece 40 bini anonim şirket. Dolayısıyla sistem devreye girdiğinde KOBİ'lerin krediye ulaşması daha kolay olacak" dedi.
KOBİ'lere saniyede kredi
Bankaların kredi için kendilerine başvuran bireyin bilgilerine kredi kayıt bürosu sayesinde bir saniyede ulaşılabildiğini söyleyen Kubilay, "Şirketler için oıluşturduğumuz sistem devreye girdiğinde bankalar şirketler bilgilerine de bir saniyede ulaşacak" dedi.
Bugüne kadar ortak altı banka ile çalışmış toplam 1 milyon 267 bin şirketin künye bilgilerinin geldiğini ve önümüzdeki aylarda bu şirketlerin bilanço bilgileri, aldığı kredileri, verdiği teminatları, aktifindeki gayrimenkulleri gibi ne varsa sisteme katacaklarını söyleyen Kubilay sistemin ekonomiye katkısını ise şöyle özetledi:
"Sistemin en genel faydası, daha doğru bilgiyle karar verileceği için tüm ekonomide kredi riskini azaltmasıdır. Kredi riski azaldığında faiz oranları da düşecektir. Ayrıca bankaların özellikle KOBİ kredilerinde tüm kredileri değerlendirip doğru kararlar verip analiz yapmak için doğru bir kaynağı yoktu. Yani 20 milyon dolarlık bir krediye harcadığınız zamanı 1 milyon dolarlık krediye harcayamazsınız. Bu sistem sayesinde bankalar da eksik bilgi dolayısıyla reddetmek durumunda kaldığı birtakım kobilere ticari kredi verebilecek. Çünkü ellerinde daha çok bilgi olacak."
Şirketlere de skorlama
Sisteme ilerde diğer bankaların da bilgi akıtacağına söyleyen Kubilay, "Ancak gelen bilgilerin önemli bölümü bizdeki şirketlerle örtüşeceği için bu 1.2 milyon şirket sayısında bir miktar artış görebileceğiz diye düşünüyorum. Bu sayı bize aşağı yukarı bankacılık sisteminden yararlanan Türk şirketlerinin sayısını gösteriyor" açıklamasında bulundu.
İlk aşamada şirketlerle ilgili bilgi akıtan 10 banka ile sistemin başlatılacağını ardından bankaların yanı sıra leasing, factoring ve yatırım bankalarının da katılımıyla 60-70 üyeye ulaşmayı hedeflediklerini söyleyen Gürsel Kubilay, şöyle konuştu: "Sistemimize KOBİ'leri de büyük holdinglere ilişkin bilgileri de alıyoruz. Şirket ayrımı yok. Bilançosunu, aldığı krediler, verdiği teminatlar aktifindeki gayrimenkuller gibi sistemlerinde ne varsa istiyoruz. Çünkü biz bu bilgilerle istatistiki raporlarda üretmek istiyoruz. Sektörel raporlar hazırlama imkânımız da olacak. Yani ne tip şirketler kredi ödemekte zorluk çekmişler hangi özelliklere sahip olanlar... bunları tespit edeceğiz.
Sistem belli aşamaya geldiğinde bu bilgileri kullanarak tıpkı bireyler için yaptığımız gibi skorlamayı şirketler içinde yapacağız. 2006 sonu 2007 ortalarında skorlama ile ilgili ön çalışmalara başlayacağız. Ama Moody's gibi reyting yapmayacağız, bizim çalışmamız istatistiksel olacak."
Kart borçlusu dikkat
Kredi kayıt bürosunun bu sistemi sayesinde ticari kredi talebinde bulunan bir şirketin ortaklarının geçmiş ticari faaliyetleri ile bireysel bilgileri de bankalara ulaştırılacak. Bu sayede kredi talep eden bir şirketin ortağının kredi kartını veya tüketici kredisini zamanında ödeyip ödemediğine ilişkin dökümanın yanı sıra, zamanında kurduğu ve batırdığı A şirketine ilişkin bilginin de bankalara ulaştırılabileceğini söyleyen Gürsel Kubilay, "Dolayısıyla bankalar önümüzdeki dönem bir kişi A firmasını batırıp B firması kurmuşsa ve B şirketi için kredi talep ettiği zaman A firmasındaki problemleri de görme şansına kavuşacak. Bu arada özellikle KOBİ'lerde kişilerin kişisel hesapları ile şirketin hesapları ve kredi riskleri iç içe geçmiş durumda. Dolayısıyla bir KOBİ'ye kredi verirken o kişinin bireysel kredi perfromansına yani kredi kartı, bireysel kredi ödeme gücüne de bakma imkânı olacak" diyerek sistemin yararına dikkat çekti.
62 milyon hesap kayda girdi
1999 sonunda devreye giren Kredi Kayıt Bürosu (KKB) bugüne kadar bireylerin bankalarla olan ilişkilerini kayıt altına aldı.
2005 yılında bireysel bankacılıktaki hızlanma KKB'nın işini de artırdı. Göksel Kubilay'ın verdiği bilgiye göre, halen 62 milyon adet hesap kaydı var.
2004 sonunda 18 milyon olan sorgulama sayısı geçen yıl 29.3 milyona ulaştı. Bu 29.3 milyon sorgulamanın 15 milyonu ise yeni müşteri başvuruları nedeniyle yapılmış. Gürsel Kubilay 'Tabii bu 15 milyonun tamamı kredi kartı veya tüketici kredisi almış sayılmaz' dedi.
Kubilay bu 15 milyon başvurunun 10 milyonunun kredi kartı için 5 milyonunun ise tüketici kredileri için sorgulandığını söyledi. Bankaların 10 milyon sorgulama yapmasına karşılık verdikleri kredi kartı sayısı ise 4,5 milyon adet oldu.
Geçen yıl yapılan 14,3 milyon sorgulama ise varolan müşterilerin diğer bankalardaki performansını görmek amacıyla yapılmış.
Kubilay'ın verdiği bilgiye göre Ocak 2006'da sorgulama sayısı kar ve bayram nedeniyle azalmasına karşın şubat ayında yeniden artış gösterdi. Başka deyişle sorgulama sayılarına bakacak olursak, talep 2005'e yakın devam ediyor.
Şirketlere bilgi servisi başlayacak
Şirketlerin kendi aralarındaki borçlarının takibi için de çalışmaları bulunduğunu açıklayan Kredi Kayıt Bürosu Genel Müdürü Kubilay, bu projeyle ilgili şunları söyledi: "Bu daha orta vadeli bir plan. Bu programın finansal kuruluşlar aşamasını tamamladıktan sonra şirketler için de ayrı bir sistem kurmayı düşünüyoruz. Şirketlerin kendi aralarındaki borçlarını özellikle bayilik teşkilatı olan şirketlerin bayileriyle olan borç alacak ilişkilerini takip etmek üzere bir sistem kurmayı düşünüyoruz ama bu 2-3 yıl sonra göreceğimiz bir proje. Tabii şirketlere verilen bilgiler bankalara göre daha az detaylı olacak."